Araştırmaya göre üretkenlik açısından da bir sınır noktası bulunuyor. Çalışanların aynı anda üçten fazla yapay zeka aracı kullanması durumunda verimlilikte düşüş görülmeye başlıyor.
Yapay zekâ ile saatlerce çalıştıktan sonra kendinizi zihinsel olarak tükenmiş hissediyorsanız bunun bir adı olabilir. Yeni bir araştırmaya göre yoğun yapay zekâ kullanımı bazı çalışanlarda 'AI brain fry' olarak adlandırılan bir zihinsel yorgunluk yaratabiliyor.
REKLAM
REKLAM
Harvard Üniversitesi tarafından yapılan araştırmada büyük şirketlerde çalışan 1400’den fazla Amerikalı tam zamanlı çalışanın işlerinde yapay zekâyı ne kadar kullandığı ve bunun bilişsel etkileri incelendi.
Katılımcıların yaklaşık yüzde 14’ü, yapay zekâ sistemleriyle uzun süreli etkileşimlerin ardından 'zihinsel sis' olarak tanımladıkları bir durum yaşadıklarını söyledi. Bu kişiler konsantrasyon güçlüğü, daha yavaş karar verme ve hatta baş ağrısı gibi belirtiler yaşadıklarını ifade etti.
Araştırmacılar bulguların belirginliği nedeniyle bu durumu 'AI brain fry' yani yoğun yapay zekâ kullanımına bağlı zihinsel tükenmişlik olarak adlandırdı.
Şirketlerin çalışanlarından giderek daha fazla yapay zekâ araçları geliştirmelerini ve yönetmelerini istemesiyle bu sorunun daha yaygın hale geldiği belirtiliyor. Bu sistemler, insan denetimi olmadan birçok görevi yerine getirebilen yapay zeka ajanlarını da kapsıyor.
Araştırmaya göre çalışanlar aynı anda çok sayıda araç arasında geçiş yapmak zorunda kalıyor. Bu durumun teoride çalışanlara daha fazla zaman kazandırması beklenirken pratikte çoklu görev baskısını artırdığı ifade ediliyor.
Araştırmacılar bu durumun hata oranını artırabileceğini, karar yorgunluğuna yol açabileceğini ve hatta bazı çalışanların işten ayrılmayı düşünmesine neden olabileceğini belirtti.
Hangi yapay zekâ işleri daha yorucu?
Araştırma, yapay zekâ ile yapılan hangi tür işlerin en fazla zihinsel yorgunluk yarattığını da inceledi.
En fazla yorgunluk yaratan işlerin başında denetim görevleri geliyor. Yapay zekâ sistemlerinin ürettiği çıktıları kontrol eden çalışanların, bu tür bir görev üstlenmeyenlere kıyasla yüzde 12 daha fazla zihinsel yorgunluk yaşadığı tespit edildi.
Araştırmacılar bu durumun 'bilgi yükü' ile bağlantılı olduğunu belirtiyor. Yani çalışanlar kısa sürede çok fazla veriyi değerlendirmek zorunda kaldıklarında zihinsel olarak daha hızlı yoruluyor.
Denetim görevlerinde çalışanlar ayrıca yapay zekânın iş yükünü azalttığını değil, aksine artırdığını söyledi. Bunun nedeni, aynı süre içinde daha fazla araç ve daha fazla çıktıyı takip etmek zorunda kalmaları.
Araştırmaya göre, üretkenlik açısından da bir sınır noktası bulunuyor. Çalışanların aynı anda üçten fazla yapay zekâ aracı kullanması durumunda verimlilikte düşüş görülmeye başlıyor.
'AI brain fry' yaşayan çalışanların, bu tür yorgunluk yaşamayan meslektaşlarına göre yüzde 39 daha fazla ciddi hata yaptığı da belirlendi.
Araştırmada özellikle pazarlama, operasyon, mühendislik, finans ve bilgi teknolojileri alanlarında çalışanların bu tür zihinsel yorgunluğu daha sık yaşadığı görüldü.
Bununla birlikte araştırmacılar yapay zekânın doğru kullanıldığında tükenmişliği azaltabileceğini de vurguladı. Yapay zekânın rutin ve tekrarlayan işleri devralması durumunda çalışanların üzerindeki baskının azalabileceği ifade edildi.