Manus, “dünyanın ilk tamamen otonom yapay zekâsı” adını verdiği sistemi tanıttığında teknoloji sahnesine adeta fırlayarak giriş yaptı.
Çin, ileri teknoloji transferine dair Pekin’in endişelerini tetiklediği anlaşılan bir anlaşmayı beklenmedik bir hamleyle geri çevirerek, Meta’nın yapay zeka girişimi Manus’u satın almasını bloke etti.
REKLAM
REKLAM
Ülkenin en üst planlama kurumu olan Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu, pazartesi günü yaptığı açıklamada Manus’un yabancılar tarafından satın alınmasını yasakladığını ve tarafların tamamından anlaşmadan çekilmelerini istediğini duyurdu. Facebook ve Instagram’ın sahibi Meta Platforms’un adını ise özellikle anmadı.
Açıklamada, kararın komisyona bağlı Yabancı Yatırımların Güvenlik İncelemesi Çalışma Mekanizması Ofisi tarafından, Çin yasaları ve düzenlemelerine uygun biçimde alındığı belirtildi. Bu adım, Çinli yetkililerin yılın başlarında anlaşmayı mercek altına aldıklarını duyurmasının ardından geldi.
Komisyon yasağın gerekçelerine ilişkin ayrıntı paylaşmadı. Duyuru, ABD Başkanı Donald Trump’ın Mayıs ayında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüşmek üzere Pekin’e yapmayı planladığı ziyaretinden bir aydan az bir süre önce geldi ve Çinli komünist liderlerin, teknoloji alanında ABD ile tırmanan jeopolitik rekabet ortamında yapay zeka sektörüne yönelik denetimi sıkılaştırdığının bir işareti olarak görülüyor.
Meta, Aralık ayında Çin kökenli olup merkezi Singapur’da bulunan Manus’u satın aldığını duyurmuştu.
Manus, “dünyanın ilk tamamen otonom yapay zekası” olarak tanımladığı ürünü tanıttığında teknoloji sahnesinde bir anda adını duyurmuştu.
Çok adımlı karmaşık işleri kendi başına yürütebilen “genel amaçlı” bir yapay zeka ajanı geliştiren Manus ile yapılan anlaşmanın, Meta’nın platformlarındaki yapay zeka ürün yelpazesini genişletmesine yardımcı olması bekleniyordu.
Şirket, Çin’in bir sonraki DeepSeek’i olarak anılıyor ve yapay zeka ajanının gayrimenkul satın alabildiğini, video oyunları programlayabildiğini, hisse senedi analizleri yapabildiğini ve seyahat planları hazırlayabildiğini söylüyordu.
Meta, Manus’ta “süregelen hiçbir Çinli mülkiyet payı kalmayacağını” ve Manus’un Çin’deki hizmet ve operasyonlarını sonlandıracağını açıklamıştı. Ancak Çin, ocak ayında, satın almanın kendi yasa ve düzenlemeleriyle uyumlu olup olmadığını inceleyeceğini bildirdi.
Financial Times’ın haberine göre (kaynak İngilizce) geçen ay, düzenleyiciler satın almayı incelerken Manus’un CEO’su Xiao Hong ile baş bilim insanı Ji Yichao’ya Çin’den ayrılamayacakları bildirildi.
Çin Ticaret Bakanlığı o dönemde, yurt dışı yatırımlar, teknoloji ihracatı, veri transferleri ve sınır ötesi satın almalarla uğraşan tüm şirketlerin Çin yasalarına uyması gerektiğini söylemişti. Meta ise Manus çalışanlarının çoğunun Singapur’da bulunduğunu belirtmişti.
Manus, yorum talebine yanıt vermedi. İnternet sitesinde ise şirketin “artık Meta’nın bir parçası olduğu” ifade ediliyor; bu da anlaşmanın çoktan tamamlandığına işaret ediyor.
Meta, pazartesi günü yaptığı açıklamada Manus işlemine ilişkin “yürürlükteki tüm yasalara tamamen uyulduğunu” söyledi.
Kaliforniya merkezli şirket açıklamasında, “Soruşturmaya ilişkin uygun bir çözüme ulaşılmasını bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
Teknoloji araştırma ve danışmanlık grubu Omdia’nın baş analisti Lian Jye Su, “Çin, ülkenin temel bir ulusal güvenlik varlığı olarak gördüğü yapay zeka yetenekleri ve kapasiteleri söz konusu olduğunda sert oynamaya hazır olduğunu dünyaya gösteriyor” dedi. “Bu durum, Çinli yetkililerin bundan sonra Çin derin teknoloji şirketlerini içeren satın almalar konusunda neler yapabileceğinin güçlü bir göstergesi” diye ekledi.
Su, Pekin’in getirdiği satın alma yasağının, bundan sonra ABD’li teknoloji devlerinin benzer satın alma planlarını caydırabileceğini de belirtti. “Rekabet bağlamında bu adım, ABD’nin Çin’e yönelik ihracat kontrolleri, kara listeleri ve yatırım kısıtlamalarını yansıtıyor” dedi.