Londra Belediye Başkanlığı'nın yeni raporuna göre, İngiltere'nin başkentindeki çalışanların yaklaşık yarısı, üretken yapay zeka (GenAI) nedeniyle işlerinin dönüşüme uğradığını görebilir.
İngiltere'nin başkenti Londra'da iş gücünün yaklaşık yarısı, bazı görevlerinin üretken yapay zeka (GenAI) tarafından devralınabileceği rollerde bulunuyor. Rapora göre, Londra ve özellikle kadın çalışanlar, İngiltere'nin diğer tüm bölgelerinden daha fazla risk altında.
REKLAM
REKLAM
Londra'da yaklaşık 2,4 milyon kişi (yüzde 46), raporda "GenAI etkisine açık meslekler" olarak sınıflandırılan işlerde çalışıyor. Bu oran, yüzde 38 olan ulusal ortalamanın oldukça üzerinde. Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan, konuya ilişkin şunları söyledi: "Çoğu durumda yapay zekanın rolleri tamamen devralması değil, görevlerin, becerilerin ve iş yerinde gereken muhakeme yeteneğinin karışımını değiştirerek dönüştürmesi bekleniyor."
İstihdamda eşitsiz riskler: Kadınlar ve gençler hedefte
Ancak yapay zekanın işler üzerindeki etkisi, işgücü genelinde eşit dağılmıyor. Rapor, orantısız biçimde risk altında olan birkaç grubu tespit ediyor.
Kadınlar, en yüksek riskli pozisyonlardaki çalışanların neredeyse yüzde 60'ını oluşturuyor. Bunun başlıca nedeni, yapay zeka yeteneklerinin en ileri düzeye ulaştığı idari ve müşteri hizmetleri işlerinde orantısız biçimde temsil edilmeleri. Londra'da çalışan kadınların yaklaşık yüzde 8'i en yüksek maruziyet kategorisinde yer alırken, erkeklerde bu oran yüzde 4.
Genç çalışanlar da daha fazla risk altında. 16-29 yaş arası gençlerin yüzde 52'si yüksek riskli işlerde çalışırken, 50 yaş ve üzerindekilerde bu oran yüzde 39. Rapor, profesyonel kariyerlere geçiş için "basamak" görevi gören giriş seviyesindeki işlerin otomasyon nedeniyle azalmasından endişe duyulduğunu vurguluyor.
Rapor, profesyonel kariyerlere basamak işlevi gören giriş seviyesi pozisyonlar konusunda özellikle endişeli.
Rapor şu uyarıda bulunuyor: "Yapay zeka otomasyonu nedeniyle bu giriş pozisyonlarındaki fırsatlar azalırsa, kariyer ilerleme yolları zayıflayabilir ve zaman içinde daha az riskli orta ve üst düzey profesyonel rollere yönelen çalışan arzı daralabilir."
Maruziyet etnik kökene göre de değişiyor. Asya kökenli çalışanlar diğer etnik gruplara göre daha yüksek risk altındayken, siyahi çalışanlar yüzde 34 ile en düşük maruziyet oranına sahip grup olarak öne çıkıyor.
Hangi meslekler en çok etkileniyor?
Rapor, işleri yapay zekanın yapabileceği görev miktarına göre dört seviyeye ayırıyor.
En yüksek risk grubunda, rolleri bugün neredeyse tamamen yapay zeka ile yürütülebilecek görevlerden oluşan yaklaşık 313 bin kişi bulunuyor. Bu da Londra'nın toplam işgücünün yaklaşık yüzde 6'sına denk geliyor. Bu gruba muhasebe elemanları, bordro yöneticileri, veri giriş görevlileri ve resepsiyonistler gibi idari ve büro işlerinde çalışanlar giriyor.
Rapora göre, idari ve sekreterlik pozisyonlarındaki çalışanların yüzde 61'i bu en yüksek risk kategorisinde yer alıyor.
Buna ek olarak 748 bin çalışan – Londra işgücünün yüzde 14'ü – önemli ancak daha düzensiz maruziyeti olan rollerde, örneğin yazılım geliştirici, muhasebeci ve finans analisti olarak çalışıyor.
Londra'da yapay zekaya en az maruz kalan çalışanlar ise genellikle bakım hizmetlerinde, inşaat işlerinde ve fiziksel varlık gerektiren mesleklerde bulunuyor.
Şirketler yapay zekayı nasıl kullanıyor
Rapor, şirketlerin yapay zekayı benimseme hızının da keskin biçimde arttığını ortaya koyuyor. Yapay zeka kullandığını bildiren İngiliz şirketlerinin oranı, 2023'ün sonlarında yaklaşık yüzde 7–9 düzeyindeyken Mart 2026 itibarıyla yüzde 26–35 aralığına yükseldi.
Şimdiye kadar yapay zekanın en büyük etkisi, işleri bütünüyle ortadan kaldırmaktan ziyade görevlerin içeriğini değiştirmek oldu. Mart 2026'da İngiltere'deki şirketler, en çok idari, yaratıcı, veri ve BT rollerinin etkilendiğini bildirdi. Yapay zeka kullanan işletmelerin yaklaşık yüzde 28'i iş kesmek yerine personeli yeniden eğitmeye odaklandığını belirtiyor.
Ancak belirsiz bir geleceğe işaret eden uyarı sinyalleri de beliriyor. Yapay zeka kullanan İngiliz işletmelerinin yaklaşık yüzde 5'i, bunun doğrudan sonucu olarak toplam çalışan sayısını şimdiden azalttığını, büyük şirketlerde ise bu oranın yüzde 7'ye çıktığını belirtiyor.
İleriye dönük olarak, yapay zeka kullanan işletmelerin yüzde 11'i stratejilerinin bir parçası olarak bazı rolleri değiştirmeyi planladığını, yüzde 17'si ise 2026 içinde yapay zekânın işgücünü azaltmasını beklediğini ifade ediyor.
İşgücünde yapay zekaya dair artan kaygılar üzerine Sadiq Khan, bu yılın başında 'Londra Yapay Zeka ve İşler Görev Gücü'nü hayata geçirdi. Bu grup, başkent genelinde yapay zekanın istihdamı nasıl yeniden şekillendirdiğini incelemek ve çalışanların uyum sağlayabilmesi için ne tür desteğe ihtiyaç duyabileceğini belirlemek üzere çalışanları, işverenleri, araştırmacıları ve sivil toplum liderlerini bir araya getiriyor.