Yeni bir araştırmaya göre vize kısıtlamaları ABD’de çalışmayı zorlaştırırken, Çin daha az uzman yetiştirdikçe Avrupa yapay zeka yeteneği için üçüncü pazar oluyor.
Avrupa, yapay zeka profesyonelleri için başlıca adreslerden biri olarak öne çıkmaya başlarken, liderlik hâlâ ABD ve Hindistan'ın elinde.
Yeni bir çalışma, İrlanda, Almanya ve Hollanda'nın giderek daha fazla yapay zeka uzmanını kendine çektiğini ve Avrupa'yı küresel YZ sahnesinde yükselen bir güç haline getirdiğini ortaya koyuyor.
Avrupa’nın ivmesine rağmen, yapay zeka yeteneği için küresel yarışa hâlâ ABD ve Hindistan hükmediyor; her iki ülkede de yaklaşık 1 milyon YZ uzmanı bulunuyor. Araştırmaya göre Hindistan, teknik olmayan ve yazılım geliştirme ağırlıklı profillerde en rekabetçi ülke olurken, yapay zeka mühendisliği söz konusu olduğunda ağırlık ABD'de.
Buna karşın Avrupa, güçlü bir üçüncü pazar olarak konumunu sağlamlaştırıyor. ABD'nin giderek sıkılaşan göçmenlik kuralları, uluslararası öğrenci ve çalışanların orada kariyer inşa etmesini zorlaştırıp cazibesini azaltıyor; bu da birçok kişiyi başka yerlere yöneltiyor. Aynı zamanda Çin'den çıkan yetenek havuzunun da daraldığı görülüyor.
Almanya merkezli düşünce kuruluşu Interface, iş gücü analitiği şirketi Revelio Labs tarafından derlenen 1,6 milyon yapay zeka profesyoneline ait verileri inceledi.
Çalışanlar üç ana kategoriye ayrıldı: teknik olmayan roller, yazılım geliştirici ve veri bilimci gibi teknik uzmanlar ile ileri düzey yapay zeka araştırmacıları ve mühendisleri.
Yapay zeka yeteneği yarışında Avrupa'nın konumu
Birleşik Krallık, yaklaşık 145 bin yapay zeka profesyoneliyle dünyada üçüncü büyük pazar konumunda.
Avrupa içinde en fazla yapay zeka profesyoneline sahip ilk 10 ülke arasında Almanya, İtalya, Hollanda ve Fransa yer alıyor. Özellikle Almanya, 17 bin yapay zeka mühendisiyle öne çıkıyor; bu rakam dünyada dördüncü sıraya karşılık geliyor. Araştırmacılar, bunun “Almanya’nın Avrupa’nın öncü yapay zeka merkezlerinden biri olarak konumunu pekiştirdiğini” belirtiyor.
Ancak nüfus büyüklüğü hesaba katıldığında küçük Avrupa ülkeleri çok daha rekabetçi. Çalışmaya göre İrlanda, her 1.000 kişi başına 4,19 yapay zeka profesyoneliyle Singapur'un ardından dünya çapında ikinci en büyük YZ yetenek pazarı.
İsviçre (3,25), Lüksemburg (3,18), Hollanda (2,56) ve Danimarka (2,33) da kişi başına düşen yapay zeka çalışanı sayısında ilk 10 pazar arasında.
Özellikle Hollanda, Avrupa’ya taşınan Amerikalı yapay zeka profesyonelleri için bir çekim merkezi olarak hızla öne çıkıyor. Ülke aynı zamanda Avrupa Birliği’nde en fazla yapay zeka mühendisine sahip. Ancak bu güç ticari başarıya tam olarak yansımıyor; Hollanda’daki YZ şirketlerine yönelik risk sermayesi yatırımları hâlâ Avrupa ortalamasının gerisinde.
Çalışma, küresel yapay zeka yeteneklerinin hangi şehirlere yöneldiğini de inceledi. Münih, Amsterdam ve Berlin, yapay zeka profesyonellerinin en yoğun olduğu şehirler arasında dünyada ilk 25'e giren tek Avrupa kentleri.
Fransa’nın karmaşık tablosu
Interface, iki yıl önce Fransa’yı Avrupa’nın teknoloji liderlerinden biri olarak tanımlamıştı; ancak ülkenin ulusal sıralamadaki yeri belirgin biçimde geriledi.
Çalışmada, Paris’in hâlâ Avrupa’nın teknoloji başkentlerinden biri olduğu, ancak ülkenin yetenekleri elde tutma konusunda giderek artan zorluklarla karşı karşıya bulunduğu da vurgulandı.
Bu tablo, AB dışı çalışanların istihdamı üzerindeki verginin kaldırıldığı bir politika değişikliğine rağmen ortaya çıkıyor. 2025'te yabancı yeteneklere verilen uzun süreli vizelerin sayısı neredeyse yüzde 8 azaldı; bilimsel alanlarda ise yalnızca sınırlı bir artış görüldü.
Araştırmacılara göre Fransa'nın temel sorunu finansman: Ülke güçlü bir yapay zeka ekosistemine sahip olmasına karşın, daha yavaş uyum ve yatırım dinamikleri, rakiplerinin yetenek çekme ve elde tutma konusunda öne geçmesine yol açtı.
Yine de Fransa, üst düzey yapay zeka pozisyonlarında daha fazla kadına yer veren az sayıdaki AB ülkesinden biri. Buna karşın ülkeye gelen uluslararası uzman sayısı azalıyor.
Araştırmacılar, bunun genel olarak kadınlar için sistemin iyileştiği anlamına gelmediğini, yalnızca Fransa'da daha fazla yerli çalışanın ve dolayısıyla otomatik olarak daha fazla kadının istihdam edildiğini belirtiyor.
Çalışmada şu ifadeye yer verildi: “Kendi yeteneğinizi yetiştirmek ile yabancı yetenek çekmek birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcı stratejilerdir; bunlardan birini zayıflatan ülkeler, bunun etkisini diğerinde de hissedecektir.”
Hint yeteneğinin artan rolü
Hindistan kaynaklı yetenek akışı, Avrupa'nın yapay zeka hedefleri açısından giderek daha kritik hale geliyor. Hintliler artık küresel YZ iş gücünün yüzde 16'sından fazlasını oluşturuyor ve artan sayıda kişi eğitim ve kariyer için Avrupa'yı tercih ediyor.
AB genelinde Hintli çalışanların payı 2024'te yüzde 7,7 iken 2025'te yüzde 8,3'e yükseldi. Çalışmada bunun, “AB ile Hindistan arasındaki işbirliğini artırmaya dönük süregelen çabaları” yansıttığı kaydedildi.
Bu eğilim en belirgin biçimde İrlanda'da görülüyor; ülkede Hintli çalışanlar, 2024'teki yüzde 21'lik paydan yükselerek yapay zeka yetenek havuzunun neredeyse yüzde 30'unu oluşturuyor.
Almanya ve Hollanda da, normalde eğitim için ABD'yi seçecek öğrencileri hedefleyen özel çekim programları sayesinde Hintli öğrenci kayıtlarında artış yaşadı.