Emsal niteliğindeki dava, Meta’yı sorumlu bulup yüz milyonlarca dolarlık ceza veren önceki jüri kararının ardından ikinci aşamaya giriyor.
New Mexico’da görülen emsal niteliğindeki bir dava, sosyal medya platformlarının dünya çapında nasıl işlediğini kökten değiştirebilecek kritik ikinci aşamaya giriyor.
REKLAM
REKLAM
Eyalet savcıları, Instagram, Facebook ve WhatsApp’ın çatı şirketi Mark Zuckerberg’in Meta’sını, çocukların ruh sağlığına zarar verdiği ve istismarı kolaylaştırdığı iddiaları nedeniyle, kullanıcıların ne göreceğine karar veren algoritmalar da dahil olmak üzere platformlarının temel bölümlerini baştan aşağı yenilemeye zorlamasını talep ediyor.
Bu dava, şirketi sorumlu bularak 375 milyon dolar (yaklaşık 320 milyon avro) para cezasına hükmeden önemli bir jüri kararının ardından geliyor.
Dosya aynı zamanda artan uluslararası incelemelerin ortasında gündeme geliyor. Geçen hafta Avrupa Komisyonu, 13 yaş altındaki çocukların yaklaşık yüzde 10-12’sinin Instagram ve Facebook kullandığını, bunun da Meta’nın yaş kontrollerinin etkisiz olduğu yönünde kaygı yarattığını açıkladı.
Dava hakkında bilmeniz gerekenler şöyle.
Dava neyle ilgili?
New Mexico savcıları, Meta’yı platformlarının çocuklar için bir kamu güvenliği riski oluşturduğu iddiasıyla mahkemeye veriyor. Savcılara göre Instagram gibi uygulamalardaki bazı özellikler, gençler arasında bir ruh sağlığı krizine yol açtı ve çocukların cinsel istismarı da dahil olmak üzere zararlı içeriklerin yayılmasını kolaylaştırdı.
Açılış beyanları, davanın ikinci aşamasının başladığını gösteriyor; bu aşamada mahkeme, platformların eyalet yasalarına göre “public nuisance”, yani kamuya rahatsızlık veren bir unsur sayılıp sayılmayacağını karara bağlayacak.
Şu ana kadar ne kararlaştırıldı?
Mart ayında görülen davanın ilk aşamasında jüri, Meta aleyhinde karar vererek 375 milyon dolar (yaklaşık 320 milyon avro) tutarında sivil para cezasına hükmetti.
Jüri üyeleri, Meta’nın çocukların kırılganlığından ve deneyimsizliğinden haksız biçimde yararlanan “vicdansız” ticari uygulamalarda bulunduğuna karar verdi.
Jüri ayrıca, tüketicileri haksız ticari uygulamalara karşı koruyan eyalet yasası Haksız Uygulamalar Yasası’nın binlerce kez ihlal edildiğini tespit etti.
Meta sözcüsü, Associated Press’e yaptığı açıklamada, şirketin karara katılmadığını ve temyize gideceğini söyledi.
Sözcü, “İnsanları platformlarımızda güvende tutmak için yoğun çaba harcıyoruz ve kötü niyetli kişi ya da zararlı içerikleri tespit edip kaldırmanın zorlukları konusunda şeffafız” dedi.
“Kendimizi kararlılıkla savunmaya devam edeceğiz ve gençleri çevrimiçi ortamda koruma konusundaki sicilimize güveniyoruz.”
Savcılar şimdi hangi değişiklikleri talep ediyor?
Savcılar, Meta’nın platformlarının işleyişinde köklü değişiklikler istiyor. Bunlar arasında algoritmaların, artık sürekli etkileşimi öncelemeyecek şekilde yeniden tasarlanması ve sonsuz kaydırma ile anlık bildirimler gibi bağımlılık yaratan özelliklerin sınırlandırılması da yer alıyor.
Ayrıca daha güçlü yaş doğrulama sistemleri, çocuklar için varsayılan gizlilik korumaları ve çocuk hesaplarının bir ebeveyn ya da vasinin hesabına bağlı olmasının zorunlu hale getirilmesi talep ediliyor.
Eyalet, mahkeme denetiminde çalışacak bağımsız bir çocuk güvenliği gözetmeninin atanmasını da istiyor.
Sosyal medya algoritmaları etkilenebilir mi?
Etkilenebilir; en önemli olası sonuçlardan biri, kullanıcılara içerik öneren sistemlerin baştan tasarlanması.
Savcılara göre bu algoritmalar şu anda güvenlikten çok etkileşimi önceleyerek dürtüsel ve aşırı kullanımı teşvik ediyor.
Meta nasıl yanıt veriyor?
Meta, önceki kararı temyize götüreceğini ve önerilen değişikliklere şiddetle karşı çıktığını açıkladı.
Şirket, bu taleplerin gerçekçi olmadığını ve kendisini “internetin gerçeklerini göz ardı etmeye” zorlayabileceğini savunuyor.
Meta aynı zamanda ifade özgürlüğü güvencelerine de atıfta bulunuyor. Şirket, “Eyaletin önerdiği yükümlülükler, ebeveyn haklarını zedeliyor ve tüm New Mexico sakinleri için ifade özgürlüğünü kısıtlıyor” dedi.
Bundan sonra ne olacak?
Uzmanlar, müfettişler ve Meta yöneticilerinin tanıklık edeceği davanın üç hafta sürmesi bekleniyor.
Ardından yargıç, savcıların talep ettiği radikal değişiklikleri şirketin hayata geçirip geçirmeyeceğine karar verecek.