Barselona’daki BSC-CNS merkezinde bulunan bu süper bilgisayar, klasik hesaplamayı dijital ve analog kuantum hesaplamayla birleştirebiliyor.
İspanya, araştırmayı ve yapay zekâyı (YZ) hızlandırmak amacıyla 9,8 milyon avroluk yatırımla üçüncü kuantum süper bilgisayarını hizmete açtı. Barcelona Süperbilgisayar Merkezi (BSC), süper hesaplama, yapay zekâ ve kuantum hesaplamayı bir araya getirebilen MareNostrum 5 sistemine entegre edilecek üçüncü bir kuantum bilgisayarı bünyesine kattı.
REKLAM
REKLAM
Yeni makine, Barselona merkezli Qilimanjaro Quantum Tech şirketi tarafından tasarlanıp üretildi ve Avrupa Komisyonu ile Dijitalleşme ve Yapay Zekâ Devlet Sekreterliği tarafından finanse edildi. Cihaz, daha önce kurulan iki kuantum bilgisayarın dijital olmasının aksine, bir analog türde kuantum bilgisayar.
Klasik bilgisayarlar her an yalnızca 0 ya da 1 değerini alabilen bitlerle çalışırken, kuantum hesaplama kübitler kullanıyor; bu kübitler her iki durumu da aynı anda temsil edebiliyor. Bu özellik, çok daha güçlü algoritmalar geliştirmeye ve geleneksel bilgisayarların neredeyse çözemediği sorunların üstesinden gelmeye imkân tanıyor.
MareNostrum Ona: 53 araştırma projesi
BSC'nin üç kuantum bilgisayarı, 2005 ile 2023 yılları arasında ilk dört MareNostrum süperbilgisayarı sürümüne ev sahipliği yapan Torre Girona Şapelinde bulunuyor.
MareNostrum 5'in kuantum bölümü MareNostrum Ona adını taşıyor. Şubat 2025'te devreye giren ilk iki makine, açılışlarından bu yana toplam 4.200 saatlik hesaplama süresine ulaştı. Bu süre, İspanya Süper Hesaplama Ağı'nın (RES) resmî çağrılarıyla seçilen 53 araştırma projesi arasında paylaştırıldı.
Yüzde 100 Avrupa teknolojisi
Bu yeni kuantum bilgisayar, Avrupa Birliği'nin süper hesaplama kapasitesini güçlendirmeyi ve kendi teknolojik altyapısını geliştirmeyi amaçlayan European High Performance Computing Joint Undertaking (EuroHPC JU) girişimi tarafından desteklenen Avrupa kuantum hesaplama ağına entegre edilecek.
Şimdiye kadar EuroHPC JU, farklı Avrupa ülkelerine dağıtılmış altı kuantum bilgisayar satın aldı. Bunlardan Polonya, Çekya ve Almanyada kurulan üçü, şimdiden açıldı ve bilimsel araştırma ile teknolojik gelişim için birbirine bağlanacak gelecekteki bir sistemler ağının parçasını oluşturuyor.
Katalonya Özerk Yönetimi Araştırma ve Üniversiteler Bakanı Núria Montserrat, bu projenin "Avrupa'nın Amerika Birleşik Devletleri'nin 'big tech' şirketlerine karşı teknolojik egemenlik fikrini güçlendirdiğini" vurguladı. Montserrat, "Burada, süperbilgisayarda geliştirilen teknolojiler, Katalan ve İspanyol kamu politikaları ile Avrupa'yla kurulan büyük ittifaklar sayesinde, üçüncü ülkelere bağımlı olmamak için stratejik özerklik arayışında kendi Avrupa teknolojimizi üretmemizi sağlıyor" diye konuştu.
Bu yeni bilgisayar, İspanya ve Avrupa'nın teknoloji ekosistemi için önemli bir dönüm noktası niteliğinde ve EuroHPC ile BSC'nin izlediği Avrupa teknolojik egemenliği yolunda atılmış yeni bir adım anlamına geliyor; ayrıca, Avrupa Komisyonu'nun kilit altyapılarda üçüncü ülkelere bağımlılığı azaltma stratejisiyle de örtüşüyor.
51d511b1d6f874e8b2c0EEECC51e7f14