Anlaşma, NVIDIA'nın açık yapay zekâ modellerine artan odağını gösteriyor ve büyüklüğü ile AB'nin dijital ve yapay zekâ egemenliği açısından ciddi düzenleyici endişe yaratması bekleniyor.
Perşembe günü, ABD’li çip üreticisi NVIDIA, yapay zekâ kütüphanesi Hugging Face’i 13 milyar dolar (11,2 milyar euro) karşılığında satın alacağını açıkladı.
REKLAM
REKLAM
Bu, ergenlere uygun bir sohbet uygulaması olarak yola çıkan, ancak bugün açık kaynaklı ve ağırlıkları açık yapay zekâ modellerini barındıran önde gelen veri tabanlarından birine dönüşen bir platform için şaşırtıcı bir rakam.
Anlaşma büyük ölçüde ABD’de gerçekleşiyor olsa da şirketin kurucuları Fransız ve çalışanlarının yaklaşık yarısı Paris’te bulunuyor. Şirket, Avrupa’daki açık kaynaklı yapay zekâ ekosisteminin kilit parçası hâline gelmeyi umuyor.
Bu satın alma, hem Paris’te hem de Brüksel’de, özellikle rekabet otoriteleri ile yapay zekâ sektörünü yakından izleyenler arasında çok sayıda soru işareti yaratacak. AB Yapay Zekâ Yasası’nın gerekli olduğunda uygulanmasını ve anlaşma şartlarının düzenleyici kurumlarca gözden geçirilmesini isteyecekler.
Açık mı, kapalı mı?
NVIDIA, bugün piyasa değeriyle dünyanın en büyük halka açık şirketi konumunda; bu pozisyona, yapay zekâya özel veri merkezlerinde kullanılan GPU’larına yönelik talepteki patlamanın ardından hızla yükseldi.
Şirket, son bir yılda açık yapay zekâ modellerine verdiği desteği daha da artırdı; kendi platformlarında onlarca modeli ücretsiz sunuyor ve hem kapalı kaynaklı hem açık kaynaklı büyük dil modeli sağlayıcıları arasında rekabeti güvence altına almak için politika süreçlerinde öncü rol üstleniyor.
Anthropic veya OpenAI ile aynı ölçekte kendi modellerini eğitip piyasaya sürecek kaynak ve sermayeye sahip olmayan Avrupa Birliği’ndeki yenilikçilerin, Hugging Face’in platformlarından yararlanması, Avrupalılar için çözüm üretmede değerli bir araç hâline gelebilir.
“Yapay zekâda var olan birçok soruna, açık kaynak çözüm olabilir,” diye açıklamıştı Hugging Face’in kurucu ortağı Clément Delangue, 2024’te Le Monde’a verdiği bir röportajda.
_“_Çünkü mülkiyete tabi modeller, önyargılarını ya da dayandıkları gerçek kaynakları analiz etmeyi zorlaştıran kara kutular.”
Avrupa’nın yapay zekâya yaklaşımı, küresel ölçekte örnek alınabilecek bir çerçeve sunmak üzere kural ve politikalar koymak yönünde; bunların bir kısmı yerli sanayileri ve kıtanın daha geniş hedeflerini destekliyor.
Ancak yenilik, yalnızca AB Yapay Zekâ Yasası kapsamındaki Mistral veya DeepL gibi Avrupalı büyük dil modeli üreticileriyle sınırlı değil; teknoloji yığınının her katmanında yaşanıyor.
Örneğin Hollanda merkezli ASML, küresel yarı iletken şirketlerinin en büyük tedarikçisi; tüm işlemcilerde kullanılan çip üretiminde kritik öneme sahip makineleri üretiyor.
Polonyalı araştırmacılar tarafından kurulan ElevenLabs ise, binlerce yapay zekâ ürününe entegre edilen konuşma ve ses işleme modeliyle öne çıkıyor.
Egemenlik hamlesi
Kurucular ve yenilikçilerin ötesinde, açık modellerin birçoğu, yerel olarak barındırılan ve hassas ya da koruma altında olabilecek verilerle eğitilen, hükümetler ve kamu kurumlarına özel sürümler geliştirmek için de kullanılabiliyor.
Belirli tedarikçilere kilitlenme (vendor lock-in) olgusu, haberde (kaynak İngilizce) aktarıldığı gibi, AB düzenleyicileri açısından gerçek bir endişe kaynağı; ancak açık modeller, verilerin AB dışındaki büyük teknoloji şirketlerine bağımlılığını azaltarak gerçek rekabeti teşvik etmeye yardımcı olabilir.
Bu yaklaşım, özellikle kamu kurumlarında çok daha fazla uzmanlık gerektirecek, ancak Avrupa sistemlerinin Çin veya Amerikan altyapılarına bağımlılığından kaynaklanan riskleri azaltmak isteyenler için memnuniyetle karşılanacaktır.
Elbette AB içinde veri merkezleri kurmak, Avrupa’daki düzenleyicilerin başlıca hedeflerinden biri; ancak bu veri merkezlerinde çalışacak yazılımlar da en az donanım kadar önemli olacak.
Yapay zekâyı her gün kullananlar için – ister tüketiciler olsun ister küçük işletmeler – açık modellerin en heyecan verici yanı, neredeyse herkesin çok düşük maliyetle ya da hiçbir bedel ödemeden kullanabileceği kadar çok seçeneğin bulunması.
Bu durum, bütçeleri büyük şirketlerinkiyle kıyaslanamayacak kadar sınırlı olan sanat ve bilim dünyasındaki araştırmacılar ile uygulayıcılar için büyük bir fırsat anlamına geliyor.
_“_Açık bilim ve açık kaynak yapay zekâ, yüz binlerce küçük şirket ve girişimin yapay zekâ ile ürün geliştirmesini mümkün kılarak ekonomik kazançları yayar. Yeniliği teşvik eder ve herkes arasında adil rekabeti destekler,
diye ifade etmişti Hugging Face’in kurucu ortağı Clément Delangue, 2023’te ABD Temsilciler Meclisi’ndeki bir komiteye verdiği ifadede.
Tüketiciler ya da küçük şirketler hangi modeli kullanırsa kullansın, bu bir çağrı olarak görülmeli: modeli çatallayın (fork), ince ayar yapın, özelleştirin ve geliştirin.
Bu yazı ilk olarak EU Tech Loop (kaynak İngilizce)’ta yayımlandı ve bir içerik paylaşım anlaşması kapsamında Euronews’te paylaşıldı.