Anthropic, AB Yapay Zekâ Yasası’nın şeffaflık kuralları için 2 Ağustos’tan itibaren Claude’un tüm metin ve dosyalarını görünmezce filigranlayacak; bu işaretler küresel olarak uygulanacak.
Anthropic, Avrupa Birliği’nin yeni yapay zeka şeffaflığı kurallarını karşılamak amacıyla, Claude adlı büyük dil modeli ve sohbet robotunun ürettiği metinlere görünmez filigranlar yerleştirmeye başlayacak.
San Francisco merkezli yapay zeka devi Anthropic, “2 Ağustos 2026’dan sonra piyasaya sürülen Claude modelleri, lansmandan itibaren işaretlemeyi destekliyor. Bu tarihten önce yayımlanan Claude modellerine de işaretleme desteği eklemek için çalışıyoruz” dedi.
Yeni işaretleme politikası, tüketici uygulaması, geliştiricilere yönelik Claude Platformu (API), Claude Code, Claude Cowork ve Claude Tag’in yanı sıra Claude’a AWS, Google Cloud ve Microsoft Foundry üzerinden erişilen sürümleri de dahil olmak üzere tüm Claude hizmetlerini kapsıyor.
Filigran ya doğrudan “metnin içine fark edilmeyen bir filigran” olarak dokunacak ya da meta veri şeklinde eklenecek. Böylece Claude, .svg, .png veya .jpg gibi desteklenen bir dosya türü oluşturduğunda, dosyaya imzalı menşe meta verisi ekleyerek dosyanın Claude tarafından işlendiğini ve üzerinde oynanıp oynanmadığının tespit edilebildiğini gösterecek.
Anthropic, filigranın yalnızca AB’de değil, Claude’un sunulduğu tüm bölgelerde geçerli olacağını belirtti.
İşaretleme yalnızca Avrupa ile sınırlı olmayacak; Anthropic, filigranın Claude’un dünya çapında erişilebilir olduğu her yerde devreye gireceğini söylüyor. Bu da, AB’nin uyum standartlarının, yapay zeka için küresel ölçekte belirlenen kuralları nasıl şekillendirdiğine dair bir başka örnek olarak görülüyor.
Filigran nasıl çalışıyor
Anthropic iki ayrı tekniği bir arada kullanıyor. İlk yöntem, üretilen metnin içine okuyucular için görünmez, makineler içinse tespit edilebilir olan ve metin başka yere kopyalanıp yapıştırılsa bile onunla birlikte taşınan, algılanamayan bir desen yerleştirmeyi içeriyor.
Şirkete göre bu desen, Claude’un yanıtının anlamını, kalitesini veya okunabilirliğini değiştirmiyor.
İkinci yöntem ise dosyalara uygulanıyor. Bir fotoğraftaki EXIF verisine benzer şekilde, daha çok dijital bir iz bırakma sistemi gibi çalışıyor ve gizlenmekten ziyade denetlenebilir olması için tasarlanmış.
Bu meta veriyi pratikte görmek için muhtemelen standart “özellikler” menüsü yerine C2PA uyumlu bir araç ya da Anthropic’in planladığı tespit sistemi gerekecek. Ayrıca meta veri, dosyanın bir yapay zeka sistemi tarafından işlendiğini işaretleyecek; mutlaka özellikle “Claude” adını vermek zorunda olmayacak.
Şirket, meta verinin kaybolabileceğini de açıkça belirtiyor.
Anthropic’e göre bir dosyanın işaretlemesi, biçim dönüşümü, yeniden kaydetme, ekran görüntüsü alma veya benzeri işlemlerle silinebiliyor. Bu da, başlangıçta Claude filigranı taşıyan bir belge ya da görselin, düzenlendikten veya dönüştürüldükten sonra bundan hiçbir iz taşımayabileceği anlamına geliyor.
Neden şimdi
Zamanlama doğrudan AB’nin Yapay Zeka Yasası’na dayanıyor.
Yasa, 50. madde uyarınca, deepfake’ler gibi sentetik içerik üreten yapay zeka sistemlerinin çıktılarının yapay olarak üretildiğini açıkça işaretlemesini şart koşuyor.
Düzenleyiciler, sağlayıcıların dijital olarak imzalanmış meta veriyi, algılanamayan filigranlamayı ve bazı durumlarda yedek mekanizma olarak parmak izi alma veya kayıt tutmayı birleştiren, çok katmanlı bir işaretleme stratejisine güvenmesini bekliyor; zira Uygulama Kodu, tek bir işaretleme tekniğinin kendi başına yeterli olmadığını açıkça vurguluyor.
50. madde kapsamındaki şeffaflık yükümlülükleri 2 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi. Yükümlülüklere uymayan şirketler, 15 milyon avroya kadar ya da toplam küresel yıllık cironun yüzde 3’üne denk gelen, hangisi daha yüksekse o tutarda para cezasıyla karşı karşıya kalabiliyor.
İzlerini hâlâ gizleyebilirler mi?
Anthropic, tespit edilen bir filigranın bir sinyal olduğunu, kesin kanıt sayılmaması gerektiğini açıkça ifade ediyor.
Bir metinde işaretin ortaya çıkması, yalnızca metnin bir noktada Claude’dan geçmiş olabileceğini doğruluyor; metnin nasıl ortaya çıktığına dair tam geçmişini göstermiyor.
İnsanlar, başka kaynaklardan gelen metinleri düzeltmek, çevirmek veya özetlemek için asistandan sık sık yararlanıyor. Bu nedenle filigran, aslında Claude tarafından yazılmamış bir metinde de görünebiliyor.
Tersi de geçerli: Yoğun biçimde düzenlenen metinler, çeviriler, çok kısa pasajlar ya da işaretleme desteği olmayan daha eski bir modelin kullanılması gibi durumlarda, gerçek Claude çıktıları hiç tespit edilmeyebiliyor.
Anthropic bu konuda yalnız değil. Google DeepMind, yapay zeka tarafından üretilen metin, görsel ve sesleri işaretlemek için SynthID’yi çoktan geliştirdi; OpenAI ise filigranlama yöntemlerini tartışsa da bunları yaygın biçimde devreye almakta daha yavaş ilerliyor.