ABD'nin batısındaki dağ sıçanlarını (marmot) kesintisiz biçimde izleyen araştırma, dünyanın en uzun süreli hayvan gözlem çalışmalarından biri. Ancak federal bilim bütçesindeki kesintiler projenin geleceğini tehlikeye soktu.
ABD'de Donald Trump yönetiminin bilimsel araştırma fonlarında yaptığı kesintiler nedeniyle sona erme tehlikesiyle karşı karşıya kalan 60 yılı aşkın bir dağ sıçanı araştırması, bilim insanlarının alışılmadık finansman yöntemlerine başvurması sayesinde en az bir yıl daha devam edecek.
REKLAM
REKLAM
Araştırmacılar OnlyFans hesabı ve projeyi desteklemek amacıyla oluşturulan bir kripto para sayesinde 100 bin dolardan fazla kaynak toplamayı başardı.
ABD'nin batısındaki dağ sıçanlarını (marmot) kesintisiz biçimde izleyen araştırma, dünyanın en uzun süreli hayvan gözlem çalışmalarından biri. Ancak federal bilim bütçesindeki kesintiler projenin geleceğini tehlikeye soktu.
Araştırmacılar bunun üzerine haziran ayında yetişkinlere yönelik içerik platformu olarak bilinen OnlyFans'ta “OnlyMarms” isimli bir hesap açtı.
Ancak hesapta platformun bilinen içeriklerinden oldukça farklı görüntüler yer alıyor: Kayalık arazilerde koşan, yuvalarına girip çıkan ve doğal ortamlarında yaşayan dağ sıçanları.
OnlyFans 6 bin, kripto para 88 bin dolar getirdi
OnlyFans girişimi araştırmaya yaklaşık 6 bin dolar kazandırdı. Ancak asıl büyük finansman desteği internet topluluğundan geldi.
Projeyi destekleyen ve araştırmacılarla doğrudan bağlantısı bulunmayan kişiler, “$OnlyMarms” adı verilen dağ sıçanı temalı bir “memecoin” oluşturdu. Kripto paranın işlem ücretlerinden elde edilen gelirlerin tamamı araştırmaya bağışlandı.
İnternet kültürü ve çevrimiçi şakalar etrafında oluşturulan ve fiyatları viral eğilimlere bağlı olarak büyük dalgalanmalar gösterebilen kripto paralara “memecoin” adı veriliyor.
Solana blokzinciri üzerinde oluşturulan $OnlyMarms, yalnızca iki hafta içerisinde araştırma için 88 bin dolardan fazla para topladı.
OnlyFans kullanmak istemeyen destekçilerin yaptığı doğrudan bağışlar da eklendiğinde proje için sağlanan toplam kaynak 100 bin doları geçti.
Bu miktar araştırmanın en az bir yıl daha sürdürülmesini sağlayacak.
Araştırmacıların hedefi ise daha fazla kaynak toplamak. The Guardian'a göre, 300 bin dolara ulaşılması halinde projede çalışacak bir doktora öğrencisinin dört yıllık finansmanı karşılanabilecek.
$OnlyMarms'ın kimliği bilinmeyen çevrimiçi bir topluluk tarafından oluşturulduğunu belirtiliyor.
Trump'ın kesintilerine karşı kripto para
Araştırmacılara göre durumun dikkat çekici bir başka yanı da Trump yönetiminin bilim bütçesindeki kesintilerinin ardından projenin kripto paraya bağımlı hale gelmesi.
Trump'ın kendi memecoin girişimi, yaklaşık 635 milyon dolar kazandırmıştı.
Trump yönetimi, Ulusal Bilim Vakfı (NSF) üzerinden sağlanan federal bilim fonlarını küçültmeye çalışırken 700 milyon dolardan fazla araştırma hibesini de dondurdu.
Yönetim ayrıca “iklim” ve “kadınlar” gibi bazı ifadelerin geçtiği araştırmaları incelemeye alırken, nisan ayında NSF'yi bağımsız biçimde denetleyen 22 kişilik kurulun tamamını görevden aldı.
Trump'ın bilim danışmanı ve Silikon Vadisi yatırımcısı Michael Kratsios ise ABD'nin araştırma önceliklerinin yaşam bilimleri yerine yapay zeka ve robotik gibi alanlara kayacağını açıkladı.
Bu değişikliklerden etkilenen projeler arasında Kolorado'daki Rocky Dağları Biyoloji Laboratuvarı'nda yürütülen dağ sıçanı araştırması da var.
1962'den beri izleniyorlar
Araştırma, Kansas Üniversitesi'nden Kenneth Armitage tarafından 1962 yılında başlatıldı.
Çalışmanın odağında Kuzey Yarımküre'de bilinen 15 dağ sıçanı türünden biri olan sarı karınlı dağ sıçanları (Marmota flaviventris) var.
Araştırmacılar bugün aynı popülasyonun 11'inci neslini takip ediyor. Bu uzun veri dizisi sayesinde hayvanların davranışları, vücut yapıları ve çevresel değişikliklere verdikleri tepkiler onlarca yıllık ölçekte karşılaştırılabiliyor.
Proje ayrıca her yıl düzenlenen “Şişman Dağ Sıçanı Haftası” gibi etkinliklerle kamuoyunun araştırmaya ilgisini artırmaya çalışıyor.
İklim değiştikçe dağ sıçanları şişmanladı
Uzun süreli gözlemler iklim krizinin hayvanlar üzerindeki etkilerine ilişkin önemli veriler de sağlıyor.
Sarı karınlı dağ sıçanları şu anda yok olma tehlikesi altında değil. Ancak araştırmacılar iklim değişikliğinin popülasyon üzerinde belirgin etkileri olduğunu söylüyor.
Örneğin, yazların uzaması ve kışların kısalmasıyla hayvanların vücut ağırlığının arttığı görüldü. Ancak daha sıcak koşullar her zaman dağ sıçanlarının lehine değil.
Kolorado'da geçen kış kar yağışının rekor düzeyde düşük olması, araştırmacıların bugüne kadar gördüğü en büyük dağ sıçanı ölümlerinden birine yol açtı.
Araştırmacılar OnlyFans ve kripto para sayesinde projeyi şimdilik kurtarmış olsa da bunun devlet tarafından sağlanan düzenli bilim finansmanının yerini tutamayacağını da vurguluyor.