Ay ve daha uzak hedeflerde barışçıl ve şeffaf uzay faaliyetlerine ilişkin ilkeleri belirleyen Artemis Anlaşmaları'nı imzalayan Türkiye, böylece ABD öncülüğündeki anlaşmaya katılan 71'inci ülke oldu.
ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), Türkiye'nin Artemis Anlaşmaları'na katıldığını duyurdu.
REKLAM
REKLAM
Ay ve daha uzak hedeflerde barışçıl ve şeffaf uzay faaliyetlerine ilişkin ilkeleri belirleyen Artemis Anlaşmaları'nı imzalayan Türkiye, böylece ABD öncülüğündeki anlaşmaya katılan 71'inci ülke oldu.
NASA'nın Washington'daki genel merkezinde pazartesi günü düzenlenen imza törenine NASA Başkanı Jared Isaacman ev sahipliği yaptı. Türkiye adına anlaşmayı Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır imzaladı.
Törende Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Yusuf Kıraç ile ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Vekili Connor Tomlinson da yer aldı.
NASA Başkanı Isaacman, törende yaptığı açıklamada, "Türkiye Cumhuriyeti'ni Artemis Anlaşmaları'nın 71'inci imzacısı olarak karşılamak benim için bir ayrıcalık," dedi.
Isaacman, ABD Başkanı Donald Trump'ın geçen yıl NASA'ya Ay yüzeyine dönüşü hızlandırma, burada insanlığın başka bir gök cismindeki ilk kalıcı varlığını oluşturacak bir Ay üssü kurma ve insanlı Mars görevlerinin temelini atma talimatı verdiğini belirtti.
NASA'nın bu hedefleri tek başına gerçekleştirmediğini vurgulayan Isaacman, Artemis Anlaşmaları'nı imzalayan bütün ülkelerin gelecekteki çalışmalara katılmaya davet edildiğini söyledi. Buna göre ülkeler gelecekteki Artemis görevlerine büyük donanım bileşenleri, bilimsel yükler, teknoloji gösterimleri, CubeSat'lar ve farklı teknolojik yeteneklerle katkıda bulunabilecek.
NASA, Türkiye'nin uzay çalışmalarına dikkat çekti
NASA açıklamasında, Türkiye'nin son yıllardaki insanlı uzay uçuşlarına da yer verildi.
Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı, 2024'te Axiom Mission 3 kapsamında Uluslararası Uzay İstasyonu'na (UUİ) gitmiş ve burada NASA astronotlarıyla birlikte bilimsel çalışmalar yürütmüştü.
Aynı yıl Türkiye'nin ikinci astronotu Tuva Cihangir Atasever de Virgin Galactic'in Galactic 07 göreviyle yörünge altı uçuş gerçekleştirmiş, uçuş sırasında çeşitli deneyler ve insan fizyolojisine yönelik araştırmalar yapmıştı.
Türkiye ayrıca, ilk Ay görevi AYAP-1'i gerçekleştirmeye hazırlanıyor. Görev kapsamında geliştiril3n bir uzay aracının Ay'a gönderilmesi planlanıyor.
Türkiye'nin Artemis Anlaşmaları'na katılımı, ekim ayında Antalya'da düzenlenecek Uluslararası Uzay Kongresi (IAC) öncesine denk geldi. NASA'ya göre Artemis Anlaşmaları'nı imzalayan çok sayıda ülkenin de kongreye katılması bekleniyor.
Artemis Anlaşmaları nedir?
Artemis Anlaşmaları, Ay'da hem devletlerin hem de özel şirketlerin faaliyetlerine yönelik ilginin hızla artması üzerine NASA ve ABD Dışişleri Bakanlığı öncülüğünde 2020'de tasarlandı.
ABD'nin yanı sıra 7 ülkenin daha kurucu olarak katıldığı anlaşmalar, Ay, Mars ve daha uzak uzay bölgelerindeki faaliyetlerde ülkeler arasında güvenliği ve koordinasyonu artırmayı amaçlayan bir dizi ilke ortaya koyuyor.
Bu ilkeler arasında uzayın barışçıl ve şeffaf biçimde keşfedilmesi, ihtiyaç halinde diğer ülkelere yardım sağlanması, bilimsel verilere erişimin mümkün kılınması, bir ülkenin faaliyetlerinin diğer ülkelerin çalışmalarına müdahale etmemesi ve tarihsel öneme sahip alanlarla eserlerin korunması yer alıyor.
Artemis Anlaşmaları hukuken bağlayıcı yeni bir uluslararası uzay anlaşması olmaktan ziyade, tarafların mevcut uluslararası uzay hukukunu nasıl uygulayacaklarına ilişkin ortak ilkeler ve siyasi taahhütler ortaya koyuyor.
NASA, anlaşmaya katılan ülkelerin gelecekteki Ay araştırmalarında ABD ve diğer ortaklarla işbirliği yapma olanaklarının genişlemesini hedefliyor.