Meme kanseri, dünya genelinde kadınlar arasında en yaygın kanser türü olmaya devam ediyor. 2023 yılında kadınlarda görülen her dört kanser vakasından biri meme kanseri olarak kaydedildi.
Yeni bir araştırmaya göre, dünya genelinde meme kanseri vakalarının 2050 yılına kadar 3,5 milyona ulaşması bekleniyor. Bu rakam, 2023 yılına kıyasla yaklaşık üçte birlik bir artış anlamına geliyor. Aynı dönemde yıllık meme kanseri ölümlerinin de yüzde 44 artarak 1,4 milyona çıkacağı tahmin ediliyor.
The Lancet Oncology dergisinde yayımlanan ve Küresel Hastalık Yükü Araştırması tarafından hazırlanan analiz, artışın temel nedenleri arasında dünya nüfusunun büyümesi ve yaşlanmasını gösteriyor. Buna rağmen kanser görülme sıklığı ve ölüm oranlarının genel olarak sabit kaldığı belirtiliyor.
Meme kanseri, dünya genelinde kadınlar arasında en yaygın kanser türü olmaya devam ediyor. 2023 yılında kadınlarda görülen her dört kanser vakasından biri meme kanseri olarak kaydedildi.
Araştırmaya göre 2023’te dünya genelinde yaklaşık 2,3 milyon yeni vaka, 764 bin ölüm ve 24,1 milyon engelliliğe ayarlanmış yaşam yılı (DALY) kaydedildi. DALY, erken ölüm ve hastalık nedeniyle kaybedilen sağlıklı yaşam yıllarını ölçmek için kullanılan bir gösterge olarak tanımlanıyor.
Risk faktörleri değişiyor
Araştırma, meme kanseri risk profilinin son yıllarda önemli ölçüde değiştiğini ortaya koydu. Obezite artışı, erken ergenlik, geciken doğum, ve menopoz yaşının ilerlemesi gibi üreme ve yaşam tarzı değişimleri risk faktörlerini yeniden şekillendiriyor.
Davranışsal faktörlerin, 2023’te küresel meme kanseri yükünün yüzde 28’ini oluşturduğu belirtiliyor. Bu da yaklaşık 6,8 milyon sağlıklı yaşam yılının hastalık, sakatlık veya erken ölüm nedeniyle kaybedildiği anlamına geliyor.
Risk faktörleri arasında yüksek kırmızı et tüketimi, tütün kullanımı, yüksek kan şekeri, yüksek vücut kitle indeksi, alkol tüketimi ve düşük fiziksel aktivite öne çıkıyor.
Uzmanlar, meme kanseri yükünün önemli bir kısmının değiştirilebilir yaşam tarzı faktörleriyle bağlantılı olduğuna dikkat çekerek, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının yaygınlaştırılmasının hastalığın gelecekteki seyrini değiştirebileceğini vurguluyor.
Ülkeler arasında büyük farklar var
Son 30 yılda yüksek gelirli ülkelerde meme kanseri ölüm oranları ve DALY değerleri yaklaşık yüzde 30 azaldı. Ancak buna rağmen bu ülkelerde yaşayan kadınlar, küresel meme kanseri ölümlerinin yüzde 61’ini oluşturuyor.
2023 verilerine göre meme kanseri görülme oranı en yüksek ülkeler arasında Monako, Andorra, Fransa, Almanya ve İrlanda yer aldı. Avrupa’da ise en düşük oranlar Arnavutluk, Ukrayna, Moldova, Rusya ve Bulgaristan’da görüldü.
Uzmanlar, yüksek görülme oranlarının her zaman olumsuz bir tablo anlamına gelmediğini belirtiyor. Erken teşhis programları, düzenli taramalar ve gelişmiş tedavi yöntemleri sayesinde yüksek gelirli ülkelerde hastaların hayatta kalma oranlarının daha yüksek olduğu ifade ediliyor.
Buna karşılık, meme kanseri yükünün giderek düşük ve orta gelirli ülkelere kaydığı ve bu ülkelerde geç teşhis ile sınırlı sağlık hizmetlerine erişimin ölüm oranlarını artırdığı uyarısı yapılıyor.