Yıllarca süren tartışmaların ardından Fransa'nın sağlık verisi platformu, Microsoft'tan ayrılıp yerli şirketi Scaleway'e geçiyor.
ABD merkezli bulut ve yazılım sağlayıcılarına olan stratejik bağımlılığı azaltmaya yönelik daha geniş kapsamlı bir Avrupa girişiminin parçası olarak Fransa, ulusal Health Data Hub’a (Sağlık Veri Merkezi) ev sahipliği yapması için Microsoft Azure’un yerine Scaleway’i seçti. Scaleway, Fransız telekomünikasyon grubu Iliad’ın bir iştiraki.
Bu kamu kurumunun veritabanı, milyonlarca Fransız vatandaşının sağlık bilgilerini içeriyor. Sistem, ulusal sağlık sigortası tarafından yönetilen ve Fransız sağlık veri sistemi olarak bilinen SNDS’nin tamamını yansıtmak ve büyük ölçekli, uzun vadeli verilere ihtiyaç duyan araştırmacılar için dijital bir kaynak olarak hizmet vermek amacıyla tasarlanmıştı.
2019’da bulut altyapısını sağlamak ve platformun verilerine ev sahipliği yapmak üzere Microsoft seçilmişti.
Veri gizliliği, güvenliği ve hukuki denetim endişeleri
Ancak proje, Fransa’nın veri koruma otoritesi Ulusal Bilişim ve Özgürlükler Komisyonu’nun (CNIL) veri gizliliği ve güvenliği konusundaki endişeleri vurgulayan sert bir görüş yayımlaması üzerine planlandığı gibi ilerlemedi.
Fransız düzenleyiciler o tarihten bu yana, veriler Fransa’da saklansa bile, hizmet sağlayıcının bir ABD şirketi olması halinde Amerikan yasaları uyarınca ABD makamları tarafından veriye erişilebileceği ya da verinin talep edilebileceği yönünde eleştirilerde bulunuyordu.
Fransa ayrıca son derece hassas tıbbi bilgilere erişim, bunların korunması ya da açıklanması üzerindeki hukuki denetim konusunda da kaygılıydı.
Şubat ayında Fransız hükümeti, yıl sonuna kadar özellikle hassas olan bu platformun barındırma hizmetini Microsoft’tan çekme niyetini açıklamıştı. 2024’te ise hassas veriler için egemenlik güvenceli barındırma zorunluluğu getiren bir yasa çıkardı.
Araştırmacılar için büyük bir sağlık veritabanı
Sağlık Veri Platformu’nun direktörü Hela Ghariani, yayımlanan bir basın açıklamasında, geçiş süreci, “platformun tüm kullanıcıları için yüksek düzeyde güvenlik ve güveni sürdürmeye yönelik uzun soluklu bir çabanın parçası,” dedi .
Ayrıca bunun, SNDS verilerinin kullanımını ve Fransa’da ve genel olarak Avrupa’da sağlık verilerine dayalı araştırma ile inovasyonu hızlandırma yolunda önemli bir adım olduğunu kaydetti.
Sistem, onlarca milyon vatandaşın sağlık kayıtlarını depolayacak ve 2026 sonu ile 2027 başı arasında tam kapasiteyle devreye girmesi bekleniyor.
ABD’li teknoloji devlerinden uzaklaşma
Avrupa genelinde hükümetler, kamu yönetimi sistemlerinde büyük ABD’li teknoloji sağlayıcılarına olan bağımlılığı azaltıyor.
Almanya’nın Schleswig-Holstein eyaleti, 30 bin kamu çalışma istasyonunu Microsoft araçlarından uzaklaştırıyor. Danimarka’da ise kamu yönetiminin bazı bölümleri açık kaynaklı LibreOffice paketine geçiyor.
Bu arada Avrupa Komisyonu, Scaleway, OVHcloud, STACKIT ve Post Telecom’un da aralarında bulunduğu bir konsorsiyuma 180 milyon avroluk bir bulut sözleşmesi vererek bu yönelişi pekiştirdi.