Akdeniz genelinde toplam 552 GW’dan fazla büyük ölçekli güneş ve rüzgâr enerjisi projesi duyuruldu ya da halihazırda geliştiriliyor.
Akdeniz, kendisini bir temiz enerji merkezine dönüştürmek için dikkat çekici bir potansiyele sahip. Bu dönüşümde bir Avrupa Birliği ülkesi başı çekiyor.
Global Integrated Power Tracker verilerinden yararlanılarak yapılan yeni bir analiz, bölgede duyurulmuş ya da aktif olarak geliştirilmekte olan toplam 552 gigavatlık (GW) büyük ölçekli güneş ve rüzgar enerjisi projesi bulunduğunu ortaya koyuyor.
Bu projeler yaklaşık yaklaşık 682,79 milyar euro'luk yatırım anlamına geliyor.
Bu kapasite, ABD'nin halihazırda planladığı tüm elektrik üretim kaynaklarının toplam kapasitesini bile geride bırakıyor. ABD'nin planlanan toplam elektrik üretim kapasitesi şu anda 548,3 GW seviyesinde.
Bu tablo, Antalya'da düzenlenecek Birleşmiş Milletler COP31 İklim Zirvesi öncesinde Akdeniz bölgesinin öne çıkarabileceği önemli bir başarı olarak görülüyor.
Akdeniz'de güneş ve rüzgar enerjisi patlaması
Akdeniz çevresinde planlanan rüzgar ve güneş enerjisi projelerinin neredeyse üçte ikisinin, yani 361,3 GW'lık bölümünün, 2030 yılına kadar ticari olarak faaliyete geçmesi hedefleniyor.
Bu hedeflere ulaşılması halinde bölgenin faal durumdaki güneş ve rüzgar enerjisi kapasitesi yüzde 43 gibi çarpıcı bir oranda artacak. Bu miktar, Akdeniz bölgesinin mevcut elektrik üretim kapasitesinin yaklaşık üçte birine karşılık geliyor.
Global Energy Monitor tarafından yayımlanan yeni bir rapora göre, geliştirme aşamasındaki kapasite bölgesel temiz enerji hedeflerine ulaşmak için hâlâ yeterli değil. Bununla birlikte rapor, hükümetlerin enerji dönüşümü kapsamında "iddialı politikalar, programlar ve stratejiler" uygulamaya koyduğunu gösteriyor.
Hangi ülke lider?
İspanya, Avrupa'nın yenilenebilir enerji dönüşümünün liderlerinden biri olarak hızla öne çıktı. Ülke, planlanan büyük ölçekli güneş enerjisi projelerinde 108,8 GW ile ilk, rüzgar enerjisinde ise 56,6 GW ile üçüncü sırada.
Geçen yıl elektriğinin yüzde 75'ini temiz kaynaklardan üreten İspanya, mevcut yenilenebilir enerji kapasitesi sayesinde pahalı fosil yakıtlı elektrik santrallerinin elektrik fiyatları üzerindeki etkisini 2019'dan bu yana yüzde 75 azaltmayı başardı.
Ülkenin rüzgar ve güneş enerjisine yaptığı yatırımlar tüketicilere şimdiden somut faydalar sağlıyor. Bu yatırımlar sayesinde ortalama bir hanenin elektrik faturasında ayda yaklaşık 10 euro tasarruf sağlandığı belirtiliyor.
Enerji düşünce kuruluşu Ember'ın kıdemli analisti Dr. Chris Rosslowe, "İspanya, elektrik fiyatları ile dalgalı fosil yakıt fiyatları arasındaki yıkıcı bağı kopardı. Avrupalı komşularının da umutsuzca yapmaya çalıştığı şey tam olarak bu," diyor.
Rosslowe, "Elektrik şebekelerinin ve batarya kapasitesinin güçlendirilmesi, İspanya'nın fosil yakıtlara bağımlılıktan tamamen kurtulmasına yardımcı olacak," diye ekliyor.
Ancak Rosslowe, elektrik kesintilerinin ardından ortaya çıkan endişeler nedeniyle İspanya'nın pahalı doğal gaza yeniden bağımlı hale gelme ve "geriye kayma" riski taşıdığı uyarısında bulunuyor. Buna karşın ülkede planlanan yenilenebilir enerji projeleri, İspanya'nın temiz enerji geleceğine doğru ilerlemeyi sürdürdüğünü gösteriyor.
Mısır da Akdeniz’in Kuzey Afrika alt bölgesinde öne çıkan bir lider; boru hattında yaklaşık 100 GW’lık rüzgar ve güneş projesi var.
Raporda, “Sanayinin karbondan arındırılması bu gelişmeyi büyük ölçüde şekillendiriyor. Geliştirme aşamasındaki 37,7 GW’lık yenilenebilir kapasite doğrudan yeşil hidrojen uygulamalarına bağlı,” deniliyor.
Mısır'ı Yunanistan, İtalya, Fas, Fransa ve Batı Sahra izliyor.
Global Energy Monitor’dan kıdemli araştırmacı Hailey Deres, “Akdeniz’deki ülkeler enerji dönüşümünde sıfırdan başlamıyor,” diyor.
“COP31, bugüne kadar kaydedilen olağanüstü ilerlemeyi sergilemek için bir fırsat sunduğu gibi, bu temel üzerine yenisini inşa etme imkanı da veriyor.”
Deres, Avrupa’nın enerji şebekesinin eskimesi gibi engellerin aşılmasının, planlanan yenilenebilir kapasitenin ne kadarının gerçekte hayata geçirilebileceğini “son kertede belirleyeceğini” de vurguluyor.