Kızılhaç, Dünya Sağlık Örgütü ve Sınır Tanımayan Doktorlar, dünyada sağlık hizmetlerine yönelik saldırıları durdurmada 'siyasi irade eksikliğini' kınıyor.
Uluslararası Kızılhaç Komitesi'nin başkanı, Dünya Sağlık Örgütü genel direktörü ve Sınır Tanımayan Doktorlar'ın (Médecins Sans Frontières) uluslararası başkanı, dünya liderlerini harekete geçmeye ve savaş bölgelerindeki şiddete son verecek siyasi iradeyi ortaya koymaya çağıran ortak bir mektup yayımladı.
REKLAM
REKLAM
“Sağlık hizmetleri asla savaşın kurbanı olmamalı,” diye yazdı kuruluşlar.
BM Güvenlik Konseyi, silahlı çatışmalarda sağlık hizmetlerine ilişkin 2286 sayılı kararı oybirliğiyle kabul etti; bu kararla 80'den fazla üye ülke tıbbi ve insani personeli, altyapıyı, ulaşımı ve ekipmanları koruma taahhüdünde bulundu.
Kuruluşlar ortak açıklamada, “Durum 10 yıl öncesine kıyasla daha da kötü. Bugün bir başarıyı değil, bir başarısızlığı kayda geçiriyoruz,” ifadelerine yer verdi.
Şiddetin sağlık tesislerini, ulaşımı ve personeli etkilemeye devam etmesi nedeniyle, bu kararın önlemeyi hedeflediği zararların azalmadığına dikkat çektiler.
“Dünyanın en yıkıcı krizlerinin ön saflarında, sağlık hizmetlerinin dokunulmazlığı ihlal edildiğinde ortaya çıkan yıkıcı sonuçlara ekiplerimiz her gün tanıklık ediyor,” diye yazdılar.
“Sağlık hizmetleri artık güvenli olmadığında, çoğu zaman savaşın yol açtığı zararı sınırlamayı amaçlayan kural ve normların çökmekte olduğuna dair en net uyarı işaretini görürüz. Hastaneler ve bakım sunanlar saldırı altında kaldığında ise yalnızca insani bir krizle değil, insanlık krizinin kendisiyle karşı karşıya kalırız.”
Sağlık kuruluşlarına yönelik saldırılar artıyor
Son on yılda, küresel sağlık kuruluşları Suriye ve Yemen'deki hastanelere yönelik hava saldırıları, Ukrayna ve Filistin'deki hastanelerin top atışına tutulması, Myanmar'da bir hastaneye düzenlenen insansız hava aracı saldırıları ve Kamerun, Haiti ile Lübnan'da açıkça işaretlenmiş ambulanslara yönelik saldırılar da dahil olmak üzere sağlık hizmetlerine yönelik saldırıları kınadı.
2025 yılında Dünya Sağlık Örgütü’nün Sağlık Hizmetlerine Yönelik Saldırılar Gözetim Sistemi, tıbbi tesislere yönelik toplam 1.348 saldırı kaydetti; bu saldırılarda 1.981 kişi hayatını kaybetti.
En çok etkilenen ülke 1.620 kişinin öldüğü Sudan oldu; onu 148 ölümle Myanmar, 125 ölümle Filistin, 41 ölümle Suriye ve 19 ölümle Ukrayna izledi.
2026 yılında şu ana kadar DSÖ 13 ülkede 521 saldırı kaydetti; bu saldırılarda 408 kişi yaşamını yitirdi.
Saldırıların hızının yavaşladığına dair hiçbir işaret yok. Ukrayna, 2024’e kıyasla sağlık kuruluşlarına yönelik saldırılarda neredeyse yüzde 20 artış bildirdi.
Rusya’nın 24 Şubat 2022’de başlattığı geniş çaplı işgalden bu yana DSÖ, Ukrayna’da sağlık çalışanlarını, sağlık kuruluşlarını, ambulansları ve tıbbi depoları hedef alan en az 2.881 saldırı belgeledi.
Sınır Tanımayan Doktorlar’a göre kayda geçen olaylar 2024 ve 2025’te zirve yaptı; 2026’ya ilişkin ön veriler de önceki iki yılla benzer bir seviyeye işaret ediyor.
Kuruluşlar mektupta, “Bugün de sağlık kuruluşları zarar görmeye, yıkılmaya devam ediyor. Sağlık çalışanları ve hastalar hâlâ ölüm ve yaralanmayla sonuçlanan saldırıların ortasında kalıyor. Bu, hukukun başarısızlığı değil. Bu, siyasi iradenin iflasıdır,” ifadelerini kullandı.