Bilim insanlarına göre evrensel ücretsiz okul yemekleri, hem ilkokullarda hem ortaöğretimde okuldan uzaklaştırma cezalarını azaltabiliyor. Peki hangi Avrupa ülkeleri ücretsiz okul yemeği veriyor?
Yeni bir araştırmaya (kaynak İngilizce) göre, okullarda tüm öğrencilere ücretsiz yemek verilmesi öğrencilerin davranışlarını iyileştirmeye yardımcı olabiliyor.
ABD ve Güney Kore'den araştırmacılar, ABD Eğitim Bakanlığı'nın Sivil Haklar Dairesi tarafından 2011–2012 ile 2017–2018 akademik yılları arasında toplanan bilgilerden yararlanarak, ABD'deki 95 bin okula ait verileri analiz etti.
Çalışma, evrensel ücretsiz yemek programlarını uygulayan okullarda okuldan uzaklaştırma cezalarının, ilkokul öğrencileri arasında yaklaşık %10, ortaöğretim öğrencileri arasında ise %6 oranında azaldığını ortaya koydu.
Okuldan uzaklaştırma, öğrencilerin geçici olarak derslere katılmaktan men edilmesini öngören bir disiplin cezası.
Bu ceza, Birleşik Krallık ve İspanya'nın da aralarında bulunduğu ülkelerde yaygınken, İsveç'te yasak. Avrupa'daki çeşitli kurumlar, okulları giderek daha kapsayıcı disiplin yaklaşımlarını benimsemeye teşvik ediyor.
Kuzey Iowa Üniversitesi'nden araştırmacı Andres Cuadros-Meñaca, “Bulgularımız, evrensel ücretsiz yemek uygulamasının yalnızca bir beslenme politikası olmadığını, özellikle daha önce daha az düşük gelirli öğrenciye hizmet veren okullarda okul iklimini ve eşitliği iyileştirmek için bir araç olduğunu ortaya koyuyor” dedi.
Okuldan uzaklaştırma cezalarını azaltma etkisi, daha önce ücretsiz ya da indirimli yemek almaya hak kazanan öğrenci sayısının daha az olduğu okullarda en güçlü biçimde görüldü.
Önceki araştırmalar, evrensel ücretsiz yemek uygulamasının uzaklaştırma cezaları üzerinde net bir etkisini göstermemişti.
Araştırmacılar, yeni bulgularının, farklı zamanlarda bu politikayı benimseyen okulları “daha iyi hesaba katan” daha güncel veriler ve yöntemler kullanmaları nedeniyle önceki sonuçlardan ayrıldığını söylüyor.
Avrupa genelinde, okul yemeklerine yönelik yaklaşımlar büyük farklılık gösteriyor. Finlandiya, İsveç ve Estonya, okul yıllarının çoğunda ya da tamamında tüm öğrencilere ücretsiz yemek sağlarken, Letonya ve Litvanya yalnızca belirli sınıf kademeleri için ücretsiz yemek sunuyor.
Öte yandan Danimarka ve Hollanda'da ülke çapında ücretsiz okul yemeği programları bulunmuyor.
Öte yandan, 2022'de AB'deki çocukların %24,7'si yoksulluk ya da sosyal dışlanma riski altındaydı.