Antibiyotiklere dirençli bel soğukluğu Avrupa genelinde yayılıyor; yetkililer vakaların artık sadece dışarıdan gelmediği, yerel bulaşın arttığı uyarısında bulunuyor.
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi’ne (ECDC) göre, Avrupa genelinde antibiyotiklere dirençli bel soğukluğu vakalarının sayısı artıyor.
REKLAM
REKLAM
Başlangıçtaki tespitler ağırlıklı olarak seyahatle bağlantılı, tek tük vakalardı; ancak 2025’ten bu yana çok sayıda ülkede artan vaka sayıları ve yerel yayılıma dair güçlenen kanıtlar tabloyu değiştirdi.
Özellikle Fransa, Almanya, İsveç ve Birleşik Krallık kayda değer artışlar bildirirken, birçok başka ülkede de tek tük vakalar saptanmaya devam ediyor.
Avrupa’da ilaca dirençli bel soğukluğunun yerel bulaş göstermesi, “göz ardı etmememiz gereken bir uyarı işareti” dedi ECDC’de mikrobiyoloji uzmanı Csaba Ködmön.
Ködmön, “Genel nüfus için risk şu anda düşük olsa da, artan direnç bugün güvendiğimiz tedavilerin etkinliğini azaltıyor” diye konuştu ve ilaca dirençli suşların yayılmaya devam etmesi halinde tedavi seçeneklerinin giderek sınırlı hale gelebileceği uyarısında bulundu.
Halihazırda temel tedavi, seftriakson ya da seftriaksonun azitromisinle kombinasyonu. Ancak bakteri her iki ilaca karşı da giderek daha dirençli hale geliyor; bu da tedavilerin etkinliğini baltalıyor ve bulaşın sürmesine katkıda bulunuyor.
ECDC’ye göre, seftriaksona dirençli suşların bölgeye girişinin başlıca yolu hâlâ Avrupa dışından taşınma.
Kamboçya, Endonezya, Tayland ve Vietnam gibi Güneydoğu Asya ülkeleri, uluslararası ölçekte yayılan dirençli suşların başlıca kaynakları olarak görülüyor; bunların bazıları Avrupa ve Kuzey Amerika’da tedavi başarısızlıklarına yol açtı.
Ancak ECDC, Avrupa genelinde yerel bulaşa ilişkin kanıtların arttığı konusunda da uyarıda bulundu. Kurum, tespit edilen vaka sayısındaki artışın yayılmanın erken bir aşamasına işaret edebileceğini belirterek, kontrol önlemleri devreye alınmaz ve sürdürülmezse durumun daha da kötüleşme riskine dikkat çekti.
Bel soğukluğu, Neisseria gonorrhoeae bakterisinin neden olduğu, en yaygın bakteriyel cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan (CYBE) biridir. Tedavi edilmediğinde enfeksiyon, pelvik inflamatuar hastalık, kısırlık ve dış gebelik gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir.
Enfeksiyon oranları yükseliyor
ECDC’ye göre, Avrupa bölgesinde bel soğukluğu bildirim oranları son on yılda yüzde 303 arttı.
2024 yılında 106 bin 331 doğrulanmış vaka kaydedildi; bu, AB’de sürveyansın başladığı 2009’dan bu yana görülen en yüksek sayı. Küresel ölçekte ise 15-49 yaş arasındaki kişilerde her yıl tahminen 82 milyon yeni vaka görülüyor.
Ancak ECDC, bu artışın yalnızca vaka sayısındaki yükselişe değil, taramanın genişlemesine ve bildirimin daha eksiksiz yapılmasına da bağlı olabileceğini vurguladı.
2023 ile 2024 arasında genel oran yükseldi; bu artış büyük ölçüde erkeklerdeki yüzde 7,9’luk artıştan kaynaklanırken, kadınlarda oranlar yüzde 8,6 düştü. Oranlar, 25-34 yaş arası erkeklerde ve 20-24 yaş arası kadınlarda en yüksek seviyeye ulaştı.
2024’te erkeklerle seks yapan erkekler arasındaki bulaş, bildirilen vakaların yüzde 62’sini oluştururken, heteroseksüel erkek ve kadınların toplam payı yüzde 37 oldu.
ECDC, cinsel açıdan aktif genel nüfus için riski düşük olarak değerlendiriyor.
Birden fazla ya da sık sık değişen cinsel partneri olanlar ile yeni veya rastgele partnerlerle prezervatif kullanmadan seks yapanlar için risk düşükten ortaya yükseliyor; antibiyotiklere dirençli suşların daha yaygın olduğu bölgelere seyahat edenler için ise risk orta düzeye çıkıyor.