Yeni araştırmaya göre, endüstriyel tavuk çiftlikleri, dünya tavuk nüfusunun yaklaşık 31 milyara çıkmasıyla, gastroenterite yol açan bakterilerin yayılmasını hızlandırıyor.
Endüstriyel kanatlı hayvancılığı, dünyada gastroenteritin en yaygın bakteriyel nedeni olan Campylobacter'in yayılımını yüz kattan fazla artırdı; bu bulgu, Oxford Üniversitesi'nin yeni bir çalışmasına (kaynak İngilizce) dayanıyor.
REKLAM
REKLAM
Ineos Oxford Antimikrobiyal Araştırma Enstitüsü'nden araştırmacılar, 1979 ile 2024 arasında 30 ülkede tavuklar ve yabani kuşlardan elde edilen yaklaşık 2.800 bakteriyel genomu analiz ettikten sonra, yoğun tavuk yetiştiriciliğinin küresel kuş popülasyonlarını dönüştürdüğünü, milyarlarca tavuğu ekolojik alanı kökten yeniden şekillendiren yoğun sanayi sistemlerinde topladığını söylüyor.
Kuşlar önemli bir patojen rezervuarı ve bu değişimler, hayvanlardan insanlara geçen bulaşıcı hastalıkların yayılışı açısından ciddi sonuçlar doğurabiliyor.
Yazarlar, 1960'lardan bu yana tavuk sayısının yedi kat artarak bugün yaklaşık 31 milyar kuşa ulaştığını ve bunun da farklı hastalıkların çevre yoluyla insan gıda zincirine sıçrama riskini artırdığını belirtiyor.
'Endüstriyel tarım, gezegendeki en büyük hayvan yaşam alanlarından birini yarattı. Bulgularımız, insan kaynaklı çevresel değişimin bulaşıcı hastalıkların yayılmasını artırabileceğine dair yeni kanıtlar sunuyor' diyor, çalışmanın kıdemli yazarı Sam Sheppard.
Tavuk popülasyonları büyüdükçe, eskiden büyük ölçüde yabani kuşlarla sınırlı kalan bakteriler, kümeslere girip yayılma ve yerleşme fırsatlarını çok daha fazla buldu, diye ekliyor.
'Bu evrimsel sonuçları anlamak, gelecekteki zoonotik hastalık ve antimikrobiyal direnç risklerini azaltmak istiyorsak hayati önem taşıyor.'
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre Campylobacter, ishal hastalıklarının dünyadaki dört başlıca nedeninden biri. Enfeksiyonlar genellikle hafif seyrediyor ancak çok küçük çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerde ölümcül olabiliyor.
Campylobacter enfeksiyonlarının en sık görülen semptomları arasında ishal, karın ağrısı, ateş, baş ağrısı, bulantı ve kusma yer alıyor; belirtiler genellikle üç ila altı gün sürüyor.
Çalışmada, insanlardaki enfeksiyonlar için en önemli rezervuarın kümes hayvanları olduğu, vakaların tahminen yüzde 60 ila 80'inin kökeni tavuk olan suşlara atfedildiği belirtiliyor.
'Campylobacter suşları kümes hayatına uyum sağladıkça, zorlu ortamlarda hayatta kalmalarına yardımcı olan ve antimikrobiyal dirençle bağlantılı özellikler de dahil olmak üzere yeni özellikler kazanabiliyor' diyor, Oxford Üniversitesi'nden çalışmanın birinci yazarı Oakem Kyne.
Antimikrobiyal direnç, mevcut tedavilerin etkinliğini tehdit ettiği için büyüyen bir halk sağlığı sorunu olarak görülüyor.
'Çiftçilik uygulamalarının bakteriyel evrimi nasıl etkilediğini anlamak, gıda kaynaklı hastalık yükünü azaltma yolunda önemli bir adım' diye ekliyor Kyne.