Güneş tutulmasının tam karanlık hattı gelecek yıl ağustos ayında Malaga, Tanca, Cidde ve Luksor gibi önemli kentlerin üzerinden geçecek.
Astroturizm, son 5 yılın en büyük seyahat trendlerinden biri olarak öne çıkıyor ve özellikle bu yıl ufukta bir Güneş tutulması varken hız kesmeye de niyeti yok gibi görünüyor.
REKLAM
REKLAM
2026’da gerçekleşecek 12 Ağustos tam Güneş tutulması, 21. yüzyılda İzlanda’dan görülebilecek ilk ve tek tutulma olacağı için oldukça özel sayılıyor. Ancak uzun süredir tutulma peşinde koşan astroturistler şimdiden gelecek yıla odaklanmış durumda.
Bunun nedeni, 2 Ağustos 2027’de gerçekleşecek “yüzyılın tutulması”: Kolay ulaşılabilen kara parçaları üzerinden gözlemlenebilecek en uzun tam Güneş tutulması olacak.
Tutulmanın tam olarak görülebileceği yerler
arasında Cadiz ve Malaga, Tanca, Cidde ve Mekke yer alıyor. Ayrıca Luksor, tutulmayı izlemek için en popüler destinasyonlardan biri olarak öne çıkacak çünkü tamlığın azami süresi olan altı dakika 23 saniye, kentin sadece 60 kilometre güneydoğusunda gerçekleşecek.
Bu tutulmanın neden yolculuğa değer olduğunu daha iyi anlamak için NASA’nın merkezinde tutulmalardan sorumlu program bilim insanı Dr. Kelly Korreck ile görüştük.
2027'deki 'yüzyılın tutulması'nı bu kadar özel kılan ne?
“Şu ana kadar, bu tür bir Güneş tutulması yaşayan bildiğimiz tek gezegen Dünya,” dedi Dr. Kelly Korreck Euronews Travel’a.
“Güneş’in önünden geçen başka uydular da var, ancak bu olaya tanıklık etmemizi sağlayacak mükemmel boyutta ve mükemmel uzaklıkta bir Ay’a sahip olmak gerçekten çok özel.”
Bilim insanları, Ay’ın, Güneş’in ve Dünya’nın yörüngelerini inceleyerek tutulmaların tarihini, saatini ve süresini binlerce yıl sonrasına kadar hesaplayabiliyor; ayrıca geçmişte ne zaman gerçekleştiğini de biliyor.
Kuramsal olarak mümkün olan en uzun tam tutulma yaklaşık yedi buçuk dakika sürüyor. Bunun gerçekleşmesi için Güneş’in Dünya’dan en uzak konumda (apogee) olması, Ay’ın Dünya’ya en yakın noktada (perigee) bulunması ve tamlık yolunun ekvator boyunca uzanması gerekir ki bu oldukça düşük bir olasılıktır.
Ancak 2 Ağustos 2027’de gerçekleşecek altı dakika 23 saniyelik tam Güneş tutulması, bu teorik sınırdan çok da uzak değil.
Bu süre, 2026’daki iki dakika 18 saniyelik tam tutulmayı ve Nisan 2024’te yaşanan dört dakika 28 saniyelik “Büyük Kuzey Amerika Tutulması”nı açık ara geride bırakıyor.
Tam Güneş tutulması sırasında neler beklemeli?
“Bunu, özellikle bu dijital çağda, neden gerçekten dışarı çıkıp bizzat yaşamak gerektiğini anlatmak zor,” diyor Dr. Kelly Korreck.
“Fotoğraflar harika, ama yaşanan o bütünsel deneyimi hakkıyla yansıtmıyor.”
Dr. Korreck, Ay Güneş’i örttüğünde mümkün hale gelen bilime odaklanan, Güneş atmosferinin en dış tabakası olan Güneş tacı (korona) üzerine yapılan çalışmaların da dahil olduğu bir ekibin parçası olarak çalışıyor.
NASA, Güneş tacını incelemek için hassas ekipmanlar kullanacak; ancak tamlık sırasında bu ince, tül gibi uzantıları çıplak gözle de görebileceksiniz. Seçtiğiniz izleme noktasında bulutlar yoksa, parlak yıldızları ve bazı gezegenleri de gözlemlemek mümkün olacak.
Farkı yalnızca görmekle kalmayacaksınız, hissedeceksiniz de: Ay Güneş’in önünü kapatırken sıcaklık 10 dereceye kadar düşebilir.
“İnsan beyninin tutulmayı tuhaf bir şey olarak yorumlama eğilimi var ve alışık olmadığımız şekilde karanlık çöktüğü için bir miktar kaygı veya korku hissedebilirsiniz,” diyor Dr. Korreck.
“Bocalıyoruz. Ama tamlığı gerçekten gördüğünüzde ve Güneş’in günlük hayatta göremediğiniz o muhteşem dış kısmını seçtiğinizde, insan hayranlıkla doluyor. Kaç kez görürseniz görün, bir daha görmek istiyorsunuz.”
Tutulmayı güvenli bir şekilde nasıl izlemeli
Bir Güneş tutulmasını güvenle izleyebilmenin temel koşullarından biri, gözleri doğru şekilde korumak. Güneş, Ay tarafından tamamen örtüldüğü tamlık anı dışında, özel güneş gözlem gözlüklerine ihtiyaç var.
Bu gözlüklerin ISO 12312-2 uluslararası standardını karşılaması gerekiyor; normal güneş gözlüklerinden binlerce kat daha koyular.
Alternatif olarak, ışığın küçük bir delikten geçerek yere yansımasını sağlayan iğne deliği projektörleri kullanılabilir. Bu, ellerinizi birbirine kenetleyip parmak aralarından süzülen ışığı yere düşürmek kadar basit yöntemlerle de yapılabilir.
NASA’nın internet sitesi, kendi tutulma projektörünüzü nasıl yapabileceğinize dair adımlar da dahil olmak üzere ayrıntılı güvenlik önerileri sunuyor.