Pasaport geçerlilik kuralları ve sağlık sigortasından, yeni AB sınır kontrolleri ile vize şartlarına kadar birçok Britanyalı tatilcinin Brexit’in Avrupa seyahatlerini nasıl etkilediği hâlâ belirsiz.
Kulağa inanılmaz gelse de, bu hafta Brexit oylamasının üzerinden 10 yıl geçti; pek çokları için 10 yıllık bir belirsizlik dönemi geride kaldı.
REKLAM
REKLAM
Birleşik Krallık'ın AB'den ayrılma yönünde oy kullanmasından bu yana geçen on yılda, tatilciler hâlâ Avrupa genelindeki havaalanlarında, sınır kapılarında ve tatil beldelerinde baş ağrısına yol açan karmaşık seyahat kurallarıyla boğuşuyor.
Araştırmalar, Brexit kaynaklı seyahat kaygısının hâlâ gündemin üst sıralarında yer aldığını, milyonlarca Britanyalı'nın pasaport geçerlilik kurallarından yeni vize gerekliliklerine ve yurt dışı sağlık güvencesine kadar pek çok konuda net bir fikri olmadığını gösteriyor.
Brexit çağında seyahatle ilgili bilmeniz gereken, ama muhtemelen hâlâ bilmediğiniz tüm önemli noktalar burada.
EES devreye girerken sınır kuyrukları endişesi artıyor
Avrupa Birliği'nin Giriş/Çıkış Sistemi ( EES ) olarak bilinen uygulamanın devreye alınmasının ardından, Avrupa'daki sınır kontrollerinde yaşanan uzun kuyruklar Britanyalı tatilciler için giderek büyüyen bir endişe kaynağı haline geldi; sistem şimdiden "sistemsel bir başarısızlık" olarak nitelendiriliyor.
Schengen Bölgesi dışında yaşayanlardan sınırda biyometrik veri vermeleri istenmesi gerekiyor, ancak sistemin Avrupa genelindeki uygulanışı son derece parçalı ilerliyor.
Bazı ülkeler, kuyrukların uzunluğuna göre sistemi zaman zaman devreye alıp zaman zaman askıya alıyor; AB yetkilileri, sürecin tam anlamıyla rayına oturmasının yıllar alabileceğini belirtiyor.
İngiltere merkezli seyahat hizmetleri sağlayıcısı Holiday Extras'ın yeni araştırmasına göre, Britanyalı yolcuların beşte birinden fazlası (%23), bu yaz seyahat ederken yaşanabilecek gecikmelerden son derece endişeli olduklarını söylüyor.
Bağlantılı uçuşu ya da sonraki yolculuğu kaçırma ihtimali, yüzde 21 ile ikinci büyük kaygı; yüzde 16 ise bekleme sürelerindeki belirsizliğin kendilerinde strese yol açtığını dile getiriyor.
ETIAS: Birçok Britanyalı'nın henüz haberdar olmadığı yeni AB vizesi
Britanyalı gezginler için daha da fazla karmaşaya yol açabilecek en büyük değişikliklerden biri de Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi'nin (ETIAS) devreye girmesi olacak. Sistemin 2026 yılının son çeyreğinde yürürlüğe girmesi bekleniyor; ancak AB, resmi başlangıç tarihini birkaç ay önceden açıklayacak.
Bu düzenleme kapsamında, Schengen Bölgesi'ne gidecek Birleşik Krallık vatandaşlarının yola çıkmadan önce seyahat izni başvurusu yapması gerekecek; bu da tatil planlamasına ek bir adım ve yetişkinler için 20 avroluk bir ücret anlamına geliyor. Çocuklar, yaşlılar ve AB vatandaşlarının aile bireyleri için ise muafiyetler bulunuyor.
Buna rağmen, sistem kapıdayken bile farkındalık seviyesi şaşırtıcı derecede düşük. Holiday Extras'ın verilerine göre, yolcuların neredeyse dörtte üçü (%73) sistemin nasıl işleyeceğini bilmiyor; katılımcıların yarısı ise böyle bir uygulamanın yürürlüğe gireceğinden tamamen habersiz.
Pasaport kuralları hâlâ yolcuların ayağına dolanıyor
EES ve ETIAS etrafındaki karmaşanın ötesinde, pasaport geçerlilik süreleri birçok yolcu için hâlâ en büyük soru işareti.
Holiday Extras'ın anketine katılanların neredeyse yarısı (%44), Schengen Bölgesi'ne giriş için gereken pasaport şartlarını tam olarak bilmediğini söylüyor; oysa bu belirsizliğin faturası ağır olabiliyor.
Her dört yolcudan biri, bizzat sorun yaşadığını belirtiyor; bu sorunlar, tatili değiştirmek ya da iptal etmek zorunda kalmaktan, pasaportunun seyahat için geçersiz sayılması nedeniyle uçağa alınmamaya kadar uzanıyor.
Kurallar, Brexit öncesindeki uygulamalardan farklı olduğu için, son kullanma tarihine hâlâ uzun süre varmış gibi görünen bazı pasaportlar aslında AB ülkelerine giriş için gerekli koşulları karşılamıyor.
Çoğu destinasyon, dönüş tarihinizin ötesinde en az altı aylık pasaport geçerliliği şart koşuyor; ancak bu süre ülkeden ülkeye değiştiği için, yola çıkmadan önce mutlaka kontrol etmek gerekiyor.
Seyahate çıkmadan GHIC kartınızı mutlaka kontrol edin
Yolcuları zor durumda bırakan yalnızca sınır kuralları değil.
Bu yıl iki milyondan fazla Küresel Sağlık Sigortası Kartı'nın (GHIC) süresi dolacak; bu da, Britanyalı tatilcilerin, birçok Avrupa ülkesinde yerel halkla aynı koşullarda kamu sağlık hizmetine erişme hakkını kaybetmesine yol açabilir. Oysa bu, Britanyalılar için Brexit sonrası dönemde kalmış nadir avantajlardan biri.
Brexit sonrasında Avrupa Sağlık Sigortası Kartı'nın (EHIC) yerini alan ücretsiz GHIC kartı, devlet hastanelerinde ve kamuya bağlı aile hekimliği merkezlerinde tedaviye erişimi kolaylaştırıyor.
Pasaportlarda olduğu gibi, seyahate çıkmadan önce son kullanma tarihini kontrol etmek büyük önem taşıyor.
GHIC kartlarının yararlı olduğu doğru, ancak kesinlikle seyahat sigortasının yerine geçmemeli; aksine onunla birlikte kullanılarak, yolcuların yüksek tedavi faturalarından ve sigorta poliçelerindeki muafiyet bedellerinden kaçınmasına yardımcı olmalı.
Seyahat sigortası söz konusu olduğunda, poliçeyi son güne bırakmadan, yolculuğa çıkmadan önce yaptırmak önemli. Böylece henüz yola çıkmadan önce ortaya çıkabilecek hastalık ya da beklenmedik engeller karşısında da güvence altına alınmış olursunuz.
Cebelitarık'taki sınır çiti sonunda kaldırılıyor
Brexit'ten olumlu etkilenen nadir yerlerden biri ise Cebelitarık. İspanya ile sınır komşusu olan Britanya denizaşırı toprağında, 15 Temmuz'da yürürlüğe girecek kritik AB-Birleşik Krallık anlaşması öncesinde sınırdaki tel örgü kaldırıldı.
Brexit, Cebelitarık'ta son derece tepki çekmişti; referandumda seçmenlerin yüzde 96'sı AB'de kalma yönünde oy kullanmıştı.
Yıllar süren müzakerelerin ardından varılan anlaşma, Cebelitarık'ın İspanya'nın sorumluluğu altında resmen Schengen Bölgesi'ne katılmasını öngörüyor.
Değişiklikler yürürlüğe girdiğinde, kontroller kara sınır kapısından çekilerek Cebelitarık'ın havaalanı ve limanına kaydırılacak.
Bu adım, Avrupa'nın en sıra dışı sınır geçişlerinden birini fiilen ortadan kaldırırken, Cebelitarık, İspanya ve Avrupa Birliği arasındaki ilişkilerde de önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor.
Seyahat edenler içinse bu, Cebelitarık ile komşusu İspanya arasında daha sorunsuz bir geçiş ve bölgenin Brexit sonrası statüsüne ilişkin yıllardır süren belirsizliğin sona ermesi anlamına geliyor.