AB’nin çok eleştirilen Giriş/Çıkış Sistemi, sınır kaosunu önlemeye yönelik acil önlemler sona erince yeni baskıyla karşı karşıya. Büyük seyahat şirketleri, yolcuları yeniden uzun kuyruklar ve kaçan uçuşlar konusunda uyarıyor.
Uzun kuyruklar, kaçırılan uçuşlar ve sınır kaosuyla geçen bir yazın ardından, AB'nin Giriş/Çıkış Sistemi (EES) için uyguladığı acil esneklik önlemleri pazar günü (6 Eylül) sona erdi.
Geçici kurallar, tıkanıklığı azaltmak için üye devletlerin istisnai durumlarda parmak izi ve yüz taramalarını askıya almasına izin veriyordu.
Şimdi ise sektör temsilcileri, bu önlemlerin eylülden sonra da uzatılmasını talep ediyor ve yolcuların Avrupa sınırlarında yine uzun gecikmelerle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuyor.
Havalimanı işletmelerini temsil eden sektör birliği Airports Council International'a (ACI) göre, temmuz ayında bekleme sürelerinin beş saate kadar çıkmasının ardından bu çağrılar gündeme geldi.
Yoğun yaz sezonunda özellikle Lizbon, Milano, Roma ve Krakow havalimanları ciddi şekilde etkilendi.
Kaosun büyük bölümü, arızalı kiosklar, düşük personel sayısı ve sistemdeki genel aksaklıklardan kaynaklanıyor.
Avrupa'nın en büyük havayolu şirketi Ryanair yetkilileri, EES geçen yıl ekim ayında devreye girdiğinden bu yana sistemi eleştiriyor ve şirketin operasyon direktörü Neal McMahon bu hafta, "AB'nin EES'i ele alış biçimi baştan sona tam bir fiyasko oldu" dedi.
McMahon, "Havayolları, havalimanları ve sınır makamları, sistemin kullanıma hazır olmadığı, işlem sürelerini artıracağı ve yolcular için aşırı kuyruklar oluşturacağı konusunda Brüksel'i defalarca uyardı. Bu uyarılar görmezden gelindi ve gecikme ile aksaklıkların bedelini ödeyen AB vatandaşları oldu" diye ekledi.
AB Komisyonu'nun EES esnekliğini en az nisan 2027'ye kadar uzatması gerektiğinde ısrar eden McMahon, "Yolcular, AB'nin başarısız EES devreye alma sürecinin bedelini ödemek zorunda bırakılmamalı" diye konuştu.
Öte yandan Holiday Extras (kaynak İngilizce)'ın CEO'su Matthew Pack, "AB bunu açıkça söylemeyeceği için biz söyleyelim. Bu sınır sistemleri iflas etti... EES işlemedi" diyerek EES'i sert bir dille eleştirdi.
"Ortada iki farklı AB sınırı kalıyor. Birincisi duyurularda anlatılan; EES'in sorunsuz işlediği ve ETIAS'ın planlandığı gibi ilerlediği sınır. Bir de sahadaki, tatilcilerin gerçekten kuyrukta beklediği, sınır görevlilerinin gelişi güzel uyguladığı ve herkesin gerçeği bildiği sınır var: Burada hiçbir şey planlandığı gibi işlemiyor" diye ekledi.
"İşleyebilmek için bu kadar sessizce doğaçlama yapılmasına ihtiyaç duyan bir sistem hazır değildir. Dürüst olmak gerekirse yapılması gereken, bunu kabul etmek, geri almak ve sistemi baştan, düzgün şekilde inşa etmektir."
Bu eleştiriler, AB Komisyonu'nun, bazı çevrelerin ısrarla savunduğu kadar büyük bir EES felaketi yaşanmadığını ima eden açıklamasının ardından geldi.
Geçen hafta bir Komisyon sözcüsü, "Sistem yaz boyunca genel olarak iyi çalıştı ve 6 Eylül'e kadar istisnai durumlarda biyometrik verilerin kaydını geçici olarak askıya alma imkânımız bulunuyor" dedi.
"Düzenleme yapılması gereken az sayıdaki üye ülkeyle de yakın temas halindeyiz."