Açıklamada, “AB, her koşulda uluslararası hukuk ilkeleri ile Birleşmiş Milletler Şartı’na uyulması gerektiğini hatırlatır,” dendi.
Avrupa Birliği’nin dış politika şefi Kaja Kallas, ABD’nin Nicolás Maduro’yu kaçırmasının ardından Venezuela’ya ilişkin belirsizliğin sürdüğü bir dönemde, pazar gecesi yayımlanan açıklamasında 'tüm taraflara itidal' çağrısı yaptı ve uluslararası hukuka saygı vurgusunda bulundu.
Kallas imzasını taşıyan açıklama, AB üyesi 27 ülkeden 26’sı tarafından desteklendi. Macaristan ise metne katılmayan tek ülke oldu. Budapeşte, hafta sonunda Maduro’yu deviren askeri operasyonu “parlak” olarak nitelendiren ve Venezuela’nın geçici olarak ABD tarafından yönetilebileceğini söyleyen ABD Başkanı Donald Trump’a yakınlığıyla biliniyor. Trump, bu geçiş sürecinin ne kadar süreceğine dair bir takvim açıklamadı.
Açıklamada, “AB, her koşulda uluslararası hukuk ilkeleri ile Birleşmiş Milletler Şartı’na uyulması gerektiğini hatırlatır,” dendi. Metinde ayrıca, “Krizin tırmanmasını önlemek ve barışçıl bir çözüm sağlamak için tüm aktörlere sükûnet ve itidal çağrısında bulunulmaktadır,” ifadeleri yer aldı.
“Venezuela halkının iradesine saygı gösterilmesi, ülkenin demokrasiyi yeniden tesis etmesi ve mevcut krizi çözmesi için tek yoldur,” denilen açıklama, AB’nin hafta sonu boyunca üye ülke liderlerinden gelen kimi zaman muğlak, kimi zaman birbiriyle çelişen açıklamaların ardından ortak bir tutuma en çok yaklaştığı metin olarak değerlendirildi.
AB içinde farklı tonlar
İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, Latin Amerika ülkeleriyle birlikte en sert eleştirileri dile getirerek cumartesi günü Nicolás Maduro’nun devrilmesine yol açan saldırıyı “uluslararası hukukun ihlali” olarak nitelendirdi. Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ise daha temkinli bir dil kullandı.
Merz, ABD müdahalesinin hukuki dayanağının “karmaşık olduğunu ve dikkatli bir değerlendirme gerektirdiğini” söyledi; siyasi çabaların ise demokratik bir geçişe odaklanması gerektiğini vurguladı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD’nin Delta Force operasyonunun ayrıntılarına girmedi ancak Maduro’nun “diktatörlüğünün” sona ermesinin Venezuela halkında yarattığı sevinci not etti.
ABD’ye ideolojik olarak daha yakın görülen İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ise Washington’un çizdiği çerçeveye destek vererek, uyuşturucu kaçakçılığını teşvik eden bir devlet yapısına karşı müdahalenin “meşru” olduğunu savundu. Meloni, “Dış askeri müdahale totaliter rejimleri sona erdirmenin yolu değildir,” ifadesini kullanırken, buna karşın “hibrit saldırılara karşı meşru bir savunma müdahalesine” işaret etti.
Maduro, New York'ta tutuluyor
ABD güçleri, cumartesi günü Caracas’taki korunaklı yerleşkede düzenlenen dikkat çekici bir operasyonla Nicolás Maduro ve eşi Cilia Flores’i ele geçirdi. İkili, ABD’de narkoterörizm ve uyuşturucu kaçakçılığı suçlamalarıyla New York’ta bir cezaevinde tutuluyor.
AB 'denge'de yürürken, ABD belirsizliğini koruyor
AB, Venezuela’nın geleceğinin tamamen halkın iradesine bağlı olduğunu vurgularken, ABD yönetimi ülkenin bundan sonraki seyrine dair net bir yol haritası ortaya koymuş değil.
Trump, cumartesi günü düzenlediği basın toplantısında, “güvenli, doğru ve sağduyulu” bir geçiş süreci başlayana kadar Venezuela’nın geçici olarak ABD tarafından yönetileceğini söyledi; ancak sahadaki uygulamalara veya bir bitiş tarihine dair ayrıntı vermedi. Trump ayrıca, muhalefetin önde gelen ismi María Corina Machado’nun bir geçiş hükümetine liderlik edemeyeceğini ima etti ve seçimlere ilişkin bir takvim paylaşmadı.
Bu süreçte ülkenin fiili yönetimi, Maduro’nun yardımcısı Delcy Rodríguez’in elinde bulunuyor. Trump yönetimi, Rodríguez’in ABD’nin taleplerine uyacağını savunsa da Rodríguez cumartesi günü yaptığı konuşmada meydan okuyan bir dil kullanarak Maduro’nun serbest bırakılmasını istedi.
“Venezuela’ya yapılanlar uluslararası hukuku ihlal eden bir vahşettir,” diyen Rodríguez, “Bu silahlı saldırıyı teşvik eden aşırılıkçılardan tarih ve adalet hesap soracaktır,” ifadelerini kullandı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise pazar günü yaptığı açıklamada, Washington’un değerlendirmesini “söylenenlere değil, atılan adımlara bakarak” yapacağını söyledi. Rubio, ABD’nin yaptırımlar ve petrol üzerinden Venezuela üzerinde ciddi bir baskı gücüne sahip olduğunu belirterek, ülkenin uyuşturucu kaçakçılarıyla bağlarını koparmaması halinde yeni saldırıların da gündeme gelebileceği uyarısında bulundu.
Rubio ayrıca, Venezuelalı muhalefetin büyük ölçüde ülke dışında olduğunu hatırlatarak, kısa vadede çözülmesi gereken sorunlar nedeniyle yeni seçimler için bir takvim vermenin zor olduğunu dile getirdi.