Sosyal medyada dolaşan son iddialar, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in kendi maaşını 'otomatik olarak arttırdığını' iddia ediyor. Euronews’ün doğrulama ekibi The Cube, AB yetkililerinin maaşlarının gerçekte nasıl belirlendiğini netleştirmek için bu iddiaları inceledi.
Instagram’da yakın zamanda paylaşılan bir video, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in kendi maaşını ayda 2 bin 400 euro "otomatik olarak artırdığı" iddiasını öne sürüyor.
İddia, eski Avrupa Parlamentosu üyesi Florian Philippot da dahil olmak üzere aşırı sağcı siyasi figürler tarafından paylaşılmasıyla sosyal medyada yeniden gündeme geldi. Philippot, Alman gazetesi Bild’de yayımlanan bir habere atıfta bulundu.
Söz konusu haberde, "AB yetkilileri son üç yılda yedinci maaş artışını aldı" ifadeleri yer aldı.
Avrupa Birliği’nin resmi hukuki metinler ve kamu belgeleri veritabanı olan EUR-Lex’te yayımlanan herkese açık verilere göre, AB yetkililerinin maaşlarının 2020 ile 2025 yılları arasında arttığı doğru.
Ancak bu artışlar, Ursula von der Leyen’in şahsen aldığı bir kararın sonucu değil.
AB yetkililerinin maaşları gerçekte nasıl belirleniyor?
AB kurumlarında çalışan memurların maaşları, ilke olarak yılda bir kez ayarlanıyor.
2013’ten bu yana yürürlükte olan maaş ayarlama mekanizması, AB üye ülkeleri ile Avrupa Parlamentosu tarafından onaylandı. Bu sistem, AB Personel Tüzüğü’nde yer alan bir formüle dayanıyor.
Hesaplama, AB’nin istatistik kurumu Eurostat tarafından yapılıyor ve bu artış otomatik olarak enflasyona endekslenen bir zam niteliği taşımıyor. Aynı şekilde basit bir endeksleme de değil.
Bunun yerine, AB üye ülkelerindeki ulusal kamu görevlilerinin satın alma gücündeki değişimleri yansıtıyor.
Uygulamada bu, Brüksel’de çalışan bir AB yetkilisinin maaşının, Belçika hükümetinin kendi kamu görevlilerinin maaşlarını ve satın alma gücünü nasıl ayarladığına bağlı olarak artabileceği ya da azalabileceği anlamına geliyor.
Mevcut kurallar yüksek düzeyli AB yetkilileri için uygulandığında, Ursula von der Leyen’in aylık maaşı 2020’de yaklaşık 28 bin 400 eurodan (yaklaşık 1 milyon 425 bin 680 TL), bugün yaklaşık 35 bin 800 euroya (yaklaşık 1 milyon 797 bin 160 TL) yükseldi.
Ancak AB yetkililerinin maaş artışları çoğu zaman ulusal enflasyon oranlarının gerisinde kaldı. Örneğin 2022’de Brüksel’de görev yapan AB yetkililerinin maaşları yüzde 4,4 arttı. Aynı yıl Belçika’da enflasyon yüzde 10,5 seviyesine ulaştı.
Avrupa Komisyonu’ndan bir sözcü, Euronews’ün doğrulama ekibi The Cube’a yaptığı açıklamada, "Avrupa Komisyonu’nda ‘kendi kendine maaş artırma’ diye bir şey kesinlikle söz konusu değil," dedi.
Sözcü, “2025 maaş güncellemesine ilişkin genel tablo, üye ülkelerdeki nominal artışların altında kalıyor,” ifadelerini kullandı.
Karşılaştırma yapmak gerekirse, nominal maaş artışları Avusturya’da yaklaşık yüzde 3,4, İsveç’te yüzde 6,7 ve Polonya’da yüzde 18 düzeyinde gerçekleşti.
Sözcü ayrıca, “2004–2025 dönemi boyunca AB personeli, reel satın alma gücünde önemli bir kayıp yaşadı,” dedi.
Komisyon verilerine göre, personel tüzüğünde yapılan ardışık reformlar ve maaş artışlarına getirilen tekrarlanan sınırlamalar sonucunda AB personelinin satın alma gücü yaklaşık yüzde 11,9 oranında azaldı.
AB yetkilileri vergi ödüyor mu?
Kamuoyundaki tartışmalarda sıklıkla AB yetkililerinin vergi ödemediği iddia edilmektedir. Bu iddia yanıltıcıdır.
Avrupa Birliği gibi uluslararası örgütler herhangi bir üye devletin vergi yetkisi altında değildir. Sonuç olarak, AB yetkilileri çalıştıkları ülkelerde ulusal gelir vergisi ödemezler.
Ancak AB düzeyinde vergilendirmeye tabidirler.
AB memurları, yüzde 45'e kadar ulaşabilen kademeli bir AB gelir vergisinin yanı sıra sosyal güvenlik katkı paylarının yanı sıra yüzde 7'ye kadar ek bir dayanışma vergisi öderler. Bu vergiler doğrudan AB bütçesine ödenir.
Buna ek olarak, AB personeli de diğer mukimler gibi katma değer vergisi (KDV), yerel vergiler ve bölgesel vergiler öder.
AB yetkilileri ayrıca, kişisel durumlarına bağlı olarak yurtdışı görev veya aile yardımı gibi ek ödenekler alabiliyor. Bu ödenekler, duruma göre ayda yaklaşık 2 bin 300 eurodan (yaklaşık 115 bin 460 TL) 18 bin euroya (yaklaşık 903 bin 600 TL) kadar çıkabiliyor.