Türkiye yolsuzluk algısı endeksinde 182 ülke arasında 124'üncü sırada yer alıyor. Endekste 31 puan alan Türkiye, ülke sıralamasında bu sene 17 basamak birden gerileyerek sert bir şekilde düştü.
Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün (Transparency International) yayımladığı 2025 Yolsuzluk Algı Endeksi’ne göre Avrupa Birliği, küresel ölçekte yolsuzluğun en düşük olduğu bölge olmayı sürdürüyor. Ancak rapor, son on yılda yolsuzlukla mücadelede kayda değer bir ilerleme sağlanamadığını ortaya koydu.
Salı günü yayımlanan endekse göre, yolsuzlukla mücadele algısında 'küresel ortalama puan' 42 ile şimdiye kadarki en düşük seviyeye gerilerken, Avrupa Birliği ülkelerinin ortalaması 62 puan olarak ölçüldü. Buna rağmen rapor, AB ülkelerinde son yıllarda yolsuzlukla mücadelede ivmenin yavaşladığını ve bazı ülkelerde gerileme yaşandığını vurguladı.
AB içinde en kötü performans Bulgaristan ve Macaristan’da
Endekste AB üyesi ülkeler arasında en düşük puanı Macaristan ve Bulgaristan aldı. Her iki ülke de 40 puanla listenin son sırasında yer aldı. Romanya ise 45 puanla bu ülkeleri takip etti.
Transparency International Avrupa Bölgesi Danışmanı Flora Cresswell, Macaristan’daki tabloyu “yolsuzluk risklerinin yoğunlaştığı bir ortam” olarak değerlendirdi. Cresswell’e göre ülkede medya özgürlüğünün zayıflaması, yargı bağımsızlığının aşınması ve hukukun üstünlüğü mekanizmalarının gerilemesi yolsuzluk risklerini artırıyor. Ayrıca kamu harcamalarında şeffaflığın azalmasının da hesap verebilirlik sistemini zayıflattığı ifade ediliyor.
Kuzey Avrupa zirvede kalmayı sürdürüyor
Raporda, Avrupa’da en iyi performansı gösteren ülkelerin başında yine İskandinav ülkeleri geldi. Danimarka 89 puanla listenin zirvesinde yer alırken, Finlandiya 88 puan, İsveç ise 80 puan aldı.
Bu ülkeler uzun süredir güçlü kurumsal yapıları, şeffaf kamu yönetimi ve etkin denetim mekanizmaları sayesinde yolsuzlukla mücadelede örnek gösteriliyor.
Bazı ülkelerde gerileme dikkat çekti
Raporda Slovakya’da da gerileme yaşandığı belirtildi. Ülke 48 puan alırken, hükümetin bağımsız ihbar kurumlarına yönelik baskılarının ve yolsuzluk soruşturmalarının etkinliğinin azaltılmasının bu düşüşte etkili olduğu ifade edildi.
Fransa 66, Hollanda ve İsveç ise 78 puan aldı. Ancak bu ülkelerde de yaptırımların uygulanmasında yaşanan sorunlar, siyasi etik tartışmaları ve lobi faaliyetlerine ilişkin şeffaflık eksikliği nedeniyle puan kayıpları yaşandığı belirtildi.
Cresswell, bazı Avrupa ülkelerinin yolsuzlukla mücadelede gerekli reformları güncellemekte yavaş kaldığını belirterek, “Bu ülkeler modern yolsuzlukla mücadele çerçevelerini geliştirme konusunda yeterince odaklanamıyor,” değerlendirmesinde bulundu.
Öte yandan Baltık ülkelerinde olumlu bir tablo ortaya çıktı. Bu ülkelerin lobi faaliyetleri ve şirket sahiplik yapıları konusunda veri şeffaflığını artırması ve etkili yolsuzlukla mücadele stratejileri uygulaması puanların yükselmesini sağladı.
AB’den ilk ortak yolsuzluk direktifi
Avrupa Birliği, Aralık 2025’te yolsuzlukla mücadele alanında ilk kapsamlı direktif üzerinde anlaşmaya vardı. Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi arasında varılan geçici anlaşma, yolsuzluk suçlarına ilişkin ortak tanımlar ve yaptırımlar getirilmesini öngörüyor.
Yeni düzenleme, AB genelinde yolsuzluk verilerinin her yıl yayımlanmasını ve üye ülkelerin ulusal yolsuzlukla mücadele stratejileri hazırlamasını zorunlu kılıyor. Direktifin Mart ayında resmen kabul edilmesi ve üye ülkelerin iki yıl içinde ulusal mevzuatlarını uyumlu hale getirmesi bekleniyor.
Ancak Transparency International, düzenlemenin bazı alanlarda yetersiz kaldığını savunuyor. Özellikle lobi faaliyetlerinin şeffaflığı, çıkar çatışması kuralları ve siyasi finansmanın denetlenmesi gibi konuların zorunlu düzenlemeler arasında yer almaması eleştiriliyor.
Türkiye'de durum ne?
Türkiye yolsuzluk algısı endeksinde 182 ülke arasında 124'üncü sırada yer alıyor. Endekste 31 puan alan Türkiye, ülke sıralamasında bu sene 17 basamak birden geriledi.
Endekste Cibuti, Moğolistan, Nijer ve Özbekistan gibi ülkeler Türkiye'yle aynı puanı aldı.
2013 yılında 50 puana ulaşan Türkiye, o tarihten bu yana gerileme içinde.
Endeksteki puan sıralamasında 0, yolsuzluğun çok yoğun olduğu, 100 ise bunun tam tersi bir tabloyu işaret ediyor.