Macaristan Başbakanı Orban, Avrupa Konseyi Başkanı Costa'ya yazdığı yeni bir mektupta, Ukrayna'ya verilecek 90 milyar euroluk krediyi veto etmesinin yol açtığı 'siyasi zorlukları' kabul ediyor.
Macaristan Başbakanı Viktor Orban, geçen ay bir Rus saldırısı sonucu hasar gören ve petrol sevkiyatının durmasına yol açan Druzhba boru hattının Ukrayna bölümünde bir “gerçekleri araştırma misyonu” görevlendirilmesini önerdi.
Orban, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa’ya perşembe günü gönderdiği ve Euronews tarafından görülen mektubunda, “Sevkiyatın en kısa sürede yeniden başlaması Macaristan’ın çıkarınadır. Bu amaca katkı sağlayacak tüm çabalara yapıcı biçimde katılmaya hazırız” ifadelerini kullandı.
Bu çerçevede, Macaristan ve Slovakya tarafından görevlendirilecek uzmanların katılımıyla Druzhba hattının durumunu doğrulamak üzere bir inceleme misyonu kurulması fikrini desteklediklerini belirten Orban, böyle bir misyonun bulgularını kabul edeceklerini söyledi.
Druzhba üzerinden petrol akışının kesilmesi, Budapeşte ile Kiev arasında gerilimi tırmandırdı. Macaristan, bu kriz ortamında Ukrayna’ya verilmesi planlanan 90 milyar euroluk AB kredisini veto etmişti.
Aralık ayında düzenlenen AB zirvesinde liderlerce üzerinde uzlaşılan kredi paketinin engellenmesi, Orban’a yönelik “sadakatsizlik” suçlamalarını beraberinde getirdi.
Mektubunda, son anda gelen vetonun yarattığı “siyasi zorlukların” farkında olduğunu kabul eden Orban, meselenin “zamanında çözümü” için kararlı olduğunu ifade etti.
“Ukrayna’ya mali destekle ilgili Avrupa Konseyi kararlarının uygulanmasındaki gecikmenin yarattığı siyasi zorlukların tamamen farkındayım,” diyen Orbán, girişiminin bu sorunun çözümünü kolaylaştırmayı amaçladığını kaydetti.
Yükselen tansiyon
Orban’ın mektubundaki ton, son günlerde sosyal medyada paylaştığı sert mesajlardan belirgin şekilde farklı.
Perşembe günü erken saatlerde Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’ye açık mektup yayınlayan Orban, enerji krizini 12 Nisan’da yapılacak seçimlerle ilişkilendirdi. Anketlerde çift haneli farkla geride görünen Orban, “Siz, Brüksel ve Macar muhalefetinin Ukrayna yanlısı bir hükümeti iktidara taşımak için koordineli hareket ettiğini görüyoruz,” ifadelerini kullandı.
Pazartesi günü ise Costa’nın “samimi işbirliği ilkesini ihlal etmekle” suçlamasına yanıt veren Orban, Avrupa Konseyi’nin en disiplinli üyelerinden biri olduğunu savundu ve Ukrayna’nın yarattığı enerji krizine rağmen kendisinden hiçbir şey olmamış gibi davranmasının beklendiğini söyledi.
Gerçekleri araştırma misyonu fikri yeni değil. Euronews’in aktardığına göre öneri pazartesi günü Lüksemburg tarafından dışişleri bakanları toplantısında gündeme getirildi.
Ancak misyonun ne zaman gönderileceği ya da Kiev’in, Rus bombardımanı altındaki bölgede güvenlik riskleri nedeniyle buna izin verip vermeyeceği belirsizliğini koruyor. Ayrıca sürece kimin liderlik edeceği de net değil.
Avrupa Komisyonu konuya ilişkin yorum talebine yanıt vermedi.
Brüksel, Ukrayna hükümetinden Druzhba hattındaki onarımları hızlandırmasını istedi. AB yetkilileri ve diplomatlar, krizin çözümü, Macar vetosunun kaldırılması ve 90 milyar avroluk kredinin nihai onayı için en pratik yolun bu olduğunu belirtiyor.
Zelenskiy ise çarşamba günü yaptığı açıklamada, onarımların “o kadar hızlı” gerçekleşemeyeceği uyarısında bulundu.
Bu arada, Hırvatistan üzerinden deniz yoluyla taşınan petrolü ulaştıran Adria boru hattı en uygun alternatif rota olarak öne çıkıyor. Ancak Macaristan, Rus petrolü dışındaki kaynaklardan gelecek ve daha yüksek ücret gerektiren sevkiyata sıcak bakmadığını açıkça dile getiriyor.