Berlin, bazı yetkililerin iki devletli çözümün geleceğine yönelik "varoluşsal bir tehdit" oluşturduğu konusunda uyardığı "E1 projesi"ne karşı Avrupa'nın ortak bir yanıt vermesi çağrısında bulundu.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz salı günü yaptığı açıklamada, İsrail'in Batı Şeria'daki yeni yerleşim girişimini "büyük bir hata" olarak nitelendirdi.
REKLAM
REKLAM
Berlin'de Çek Cumhuriyeti Başbakanı Andrej Babis ile düzenlediği basın toplantısında konuşan Merz, bölgedeki gelişmeleri "ilhak hamleleri" olarak tanımladı ve İsrail'e yerleşim faaliyetlerini durdurma çağrısında bulundu.
Projenin ilerletilmesinin "iki devletli çözümü zorlaştıracağını" belirten Merz, İsrail hükümetinden kararlarını yeniden gözden geçirmesini istedi.
Geçtiğimiz ağustos ayında onaylanan ve "E1 projesi" olarak adlandırılan plan, Kudüs'ün doğusunda, Batı Şeria topraklarındaki 12 kilometrekarelik bir alanda 3 bin 400 konut inşa edilmesinin önünü açıyor. Merz, bu kritik konuda Avrupa'nın birleşik bir mesaj vermesi gerektiğini vurguladı.
Yerleşim politikalarından sorumlu olan İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ise geçtiğimiz yıl projeyi savunmuştu. Smotrich, 2025 yılının ortalarında yaptığı bir açıklamada, "Filistin devleti sloganlarla değil, eylemlerle masadan siliniyor. Her yerleşim, her mahalle ve her konut, bu tehlikeli fikrin tabutuna çakılan bir başka çividir," ifadelerini kullanmıştı.
İtidal çağrıları artıyor
Bu arada, güvenlik endişeleri nedeniyle İsrail'e sürpriz bir ziyaret gerçekleştiren Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Merz'in tutumunu yineleyerek İsrail hükümetinin Batı Şeria politikalarını eleştirdi.
Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) partili siyasetçi, "Alman hükümetinin talebi, İsrail hükümetinin bu planları etraflıca yeniden değerlendirmesidir," dedi. Kudüs'te İsrailli mevkidaşı Gideon Sa'ar ile bir araya gelen Wadephul, "Filistinlilerin gelecekte kendi devletlerine sahip olma ihtimalinin tamamen ortadan kalktığı bir durum yaratılmamalıdır," diye konuştu.
Wadephul ayrıca, Filistinli yetkililerin hafta sonu düzenlenen saldırılarda üç kişinin hayatını kaybettiğini duyurmasının ardından, "radikal yerleşimciler tarafından uygulanan şiddeti" sert bir dille kınadı. Bakan, "İsrail hukuk devleti, bu şiddet eylemlerine karşı en yüksek kararlılıkla hareket etmelidir," dedi.
Yerleşimlerin genişletilmesine yönelik daha önceki eleştirilere yanıt veren İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar ise aralık ayında yaptığı açıklamada, "Yabancı hükümetler Yahudilerin İsrail topraklarında yaşama hakkını kısıtlayamaz. Bu tür çağrılar ahlaki açıdan yanlıştır ve Yahudilere karşı ayrımcılıktır," ifadelerini kullanmıştı. Sa'ar, kabinenin yeni yerleşim birimleri kurma kararının, İsrail'in karşı karşıya olduğu güvenlik tehditlerine karşı bir önlem niteliği taşıdığını da sözlerine eklemişti.
Uluslararası hukuk ve sahadaki durum
Uluslararası hukuka göre, İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşimleri yasa dışı kabul ediliyor. İsrail ise bu statüye itiraz ederek, yerleşimlerin durumunun tek taraflı deklarasyonlar yerine karşılıklı müzakereler yoluyla belirlenmesi gerektiğini savunuyor.
Son medya raporlarına göre, mevcut yönetim altında yerleşimciler için arazi ediniminin önemli ölçüde kolaylaştığı bölgede, şu anda 3 milyon Filistinli ile birlikte yaklaşık 500 bin İsrailli yaşıyor.
Söz konusu proje, İsrail'in 2017'den bu yana en yüksek seviyeye ulaşan genişleme hamlesinin bir parçası olarak görülüyor. Aralık 2025'te 19 yeni yerleşim yerinin daha onaylanmasıyla bu süreç ivme kazandı.
Maliye Bakanı Smotrich, Ağustos ayında yaptığı açıklamada, yerleşimlere "bir Filistin terör devletinin kurulmasını engellemek için" onay verildiğini ve bir Filistin devletinin tanınmasına yönelik adımlara "sahada yanıt vereceklerini" belirtmişti.