Çoğu kasabada belediye başkanları bu gece netleşecek olsa da, pek çok büyük şehir önümüzdeki hafta kıran kırana geçecek bir ikinci tur oylaması ile karşı karşıya kalabilir.
COVID-19 salgınının gölgesinde kalan belediye seçimlerinden yaklaşık 6 yıl sonra, Fransız seçmenler yerel seçimlerin ilk turu için bu pazar sandık başına dönüyor. Küçük kırsal köylerden büyük şehirlere kadar yaklaşık 35 bin belediyede toplam 48,7 milyon seçmen oy kullanma hakkına sahip.
REKLAM
REKLAM
Fransa ana karası ve Korsika'da sandıklar saat 08:00'de açıldı. İlk sonuçlar, büyük şehirlerde sandıkların kapandığı yerel saatle 20:00'den önce yayınlanamayacak. Diğer bölgelerde ise sandıklar 18:00 ile 19:00 arasında kademeli olarak kapanacak.
Seçmen katılımı, bu yerel seçimin en temel göstergelerinden biri olacak. 2020 yılında ilk tur, Fransa'nın COVID-19 nedeniyle ilk ulusal karantinaya girmesinden sadece birkaç gün önce, olağanüstü koşullarda gerçekleşmiş ve bu durum katılımı önemli ölçüde etkilemişti. Bu kez sandığa gitmeme oranları, "demokratik yorgunluğun" potansiyel bir işareti olarak yakından analiz edilecek. Bununla birlikte, çeşitli anketlere göre belediye başkanları, ülkede hâlâ en çok güvenilen siyasi figürler arasında yer alıyor.
Yaklaşık 900 bin aday
Fransa İçişleri Bakanlığı verilerine göre, yaklaşık 50 bin aday listesinde toplamda 900 bin civarında aday ilk turda yarışıyor. Ancak çoğu belediyede sonucun hızla belli olması bekleniyor.
35 bin belediyenin yaklaşık 32 bininde belediye başkanının ilk turda seçilmesi öngörülüyor. Bu durum büyük ölçüde rakip liste sayısının azlığından kaynaklanıyor: Belediyelerin yüzde 68'inde sadece tek bir aday listesi kayıtlı. Buna karşılık bazı şehirlerde yoğun bir rekabet yaşanıyor; Fransa'nın güneyindeki Montpellier, ilk tur için kayıtlı 13 liste ile bu alanda rekoru elinde tutuyor.
Öte yandan, 68 belediyede hiçbir aday çıkmadı. Bu durumlarda, devletin yerel temsilcisi olan valiler, yeni bir seçim organize edilene veya belediye komşu bir belediye ile birleşene kadar geçici bir yönetim atayacak.
Bir diğer dikkat çekici eğilim ise, görevdeki belediye başkanlarının yeniden aday olma oranındaki düşüş. Siyasi araştırma merkezi Cevipof'un bir çalışmasına göre, görev süresi dolan başkanların yüzde 63'ü yeniden aday oluyor, bu oran 2014'te yüzde 72, 2020'de ise yüzde 69 seviyesindeydi.
Hangi dengeler söz konusu?
Seçimin sonucu çoğu belediyede şimdiden belli gibi görünse de, bazı büyük şehirlerde son derece çekişmeli bir ikinci tur yaşanabilir.
Paris’te Anne Hidalgo’nun koltuğu için yarışın özellikle başa baş geçmesi bekleniyor; Les Républicains’den Rachida Dati ile Sosyalist Partili Emmanuel Gregoire arasında oldukça gergin bir düello yaşanıyor.
Belirsizlik Marseille, Nice, Nantes ve Toulouse’da da büyük, buralarda birden fazla liste ikinci tura kalma pozisyonunda.
Bugün Horizons partisinin lideri olan eski başbakan Edouard Philippe’in yerel siyasi geleceği açısından kritik önemdeki Le Havre’deki tablo da yakından izleniyor.
Bazı partiler açısından bu seçim hayati önem taşıyor. 2020’deki ‘yeşil dalga’nın rüzgârını arkasına alan çevreciler, Lyon, Strasbourg ve Bordeaux gibi büyük şehirleri ellerinde tutmak zorunda.
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un partisi Renaissance ise yerelde ülke genelinde kalıcı biçimde kök salmakta hâlâ zorlanıyor.
Aşırı sağda Ulusal Birlik (RN), yerel düzeyde yeni sıçramalar yapmayı umuyor. Öte yandan, özellikle sosyalistler ile Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) arasında, eski Yeni Halk Cephesi bileşenleri arasındaki gerilimler kampanyaya damga vurdu.
Belediye seçimleri her ne kadar öncelikle yerel bir oylama olsa da, bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçimlerine bir yıldan biraz fazla kalmışken, ulusal siyaset açısından taşıdığı anlamı görmezden gelmek zor.
Aralarında yaklaşık 10 bakanın da bulunduğu çok sayıda ulusal düzeyde siyasetçi, belediye yarışına bizzat girmiş durumda.