Orta Doğu’daki savaşın tetiklediği fiyat artışları nedeniyle, Rus petrolünün Avrupa Birliği genelinde kalıcı olarak yasaklanmasını öngören yasa tasarısı ileri bir tarihe itildi.
Avrupa Komisyonu, enerji piyasalarındaki sarsıntı sürerken ve Brent petrolün varil fiyatı 100 doların üzerinde seyrederken, merakla beklenen bu yasak önerisinin sunumunu ertelediğini duyurdu.
REKLAM
REKLAM
Bu karar ayrıca, Rus petrolünü satın almaya devam eden yegane üye devletler olan Macaristan ve Slovakya ile Sovyet döneminden kalma Druzhba boru hattı üzerinden yaşanan gergin bir dönemde geldi. REPowerEU yol haritasının bir parçası olan ve normalde 15 Nisan’da açıklanması planlanan mevzuat, resmi takvimden çıkarıldı.
Komisyon'un enerji sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, salı sabahı yaptığı açıklamada, "Verilecek yeni bir tarihim yok ancak bu teklifi sunma konusundaki kararlılığımızı koruyoruz," ifadelerini kullandı.
Ertelemede, İran'a yönelik ABD-İsrail saldırıları etkili oldu. Bu saldırılar nedeniyle enerji piyasaları altüst oldu. Her gün küresel petrol ve LNG'nin beşte birini taşıyan hayati bir geçit olan Hürmüz Boğazı kapandı.
Pazartesi günü ABD Başkanı Donald Trump, savaşı sona erdirmek için İran ile "verimli görüşmeler" yaptıklarını açıkladı. Bu açıklama, Tahran tarafından hemen yalanlandı. Yine de Trump'ın açıklamaları, Brent'in varil fiyatının 112 dolardan 102 dolara düşmesine neden oldu.
Gergin piyasaları yatıştırmak amacıyla ABD'nin Rus petrolüne yönelik yaptırımları hafifletmesi Avrupalıları kızdırdı.
Komisyon, zamanlamadaki değişikliğin politikada bir değişiklik anlamına gelmediğinde ısrar etti.
Itkonen, "Teklif yapılacaktır," dedi.
Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen’in sözlerine atıfta bulunan sözcü, Ukrayna savaşı sonrası Rus fosil yakıtlarına geri dönmenin "stratejik bir hata" olacağı uyarısını yineledi.
Macar-Slovak muhalefeti
AB daha önce, her 6 ayda bir oybirliğiyle yenilenmesi gereken geleneksel yaptırım rejimi kapsamında Rus petrolünü yasakladı. Bu yaptırımlara açık uçlu bir istisna getiren Macaristan ve Slovakya ise alımlara devam ediyor.
Şimdilik rafa kaldırılan teklif, dış politikadan ziyade enerji politikası olarak değerlendirildiğinden onaylanması için sadece nitelikli çoğunluk gerekiyor. Brüksel, Rus petrolüne yönelik kalıcı yasağın gelecekte vetoları önleyeceğine ve kalan boşlukları kapatacağına inanıyor.
REPowerEU kapsamında AB, 2026 sonuna kadar sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ve 2027 sonbaharına kadar boru hattı gazı olmak üzere Rus gazı ithalatını yasakladı.
Macaristan ve Slovakya gaz yasağına karşı yasal işlem başlattılar ve petrolle ilgili teklifin ilerlemesi halinde aynısını yapmakla tehdit ettiler.
Denize kıyısı olmayan bu iki ülke şu anda Ukrayna toprakları üzerinden Orta Avrupa'ya düşük maliyetli Rus ham petrolü taşıyan Druzhba boru hattı konusunda Ukrayna ile sert bir anlaşmazlığa düşmüş durumda.
Kiev, altyapının ocak ayı sonunda Moskova tarafından ciddi şekilde hasar gördüğünü ve geçişin yeniden başlayabilmesi için onarılması gerektiğini belirtiyor.
Ancak Budapeşte ve Bratislava, boru hattının 12 Nisan'daki Macaristan seçimleri öncesinde "siyasi nedenlerle" kasıtlı olarak kapatıldığını iddia ederek, bu iddiaya karşı çıkıyor.
Druzhba konusundaki tartışma, Ukrayna'ya verilecek 90 milyar euroluk krediyi de sekteye uğrattı.