Washington yönetimi, son çatışmalar ve karşılıklı saldırılara rağmen İran’la bir aydır yürürlükte olduğunu savunduğu ateşkesin sürdüğünü belirtiyor. ABD, savaşı sona erdirmeyi amaçlayan son ateşkes teklifine Tahran’dan gelecek yanıtı beklediğini açıkladı.
ABD’nin iki İran petrol tankerini vurmasının ardından ilan edilen kırılgan ateşkesin cumartesi günü büyük ölçüde korunduğu görüldü. Öte yandan, ABD Donanması’nın bölgedeki karargâhına ev sahipliği yapan ülke, İran Devrim Muhafızları’yla bağlantılı oldukları iddia edilen onlarca kişiyi gözaltına aldığını açıkladı.
REKLAM
REKLAM
Cuma günü düzenlenen saldırılar, Washington yönetiminin hâlâ yürürlükte olduğunu savunduğu bir aylık ateşkesin geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı. ABD, savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve Tahran’ın tartışmalı nükleer programının sınırlandırılmasını hedefleyen son teklifine İran’dan gelecek yanıtı bekliyor.
ABD ordusu cuma günü yaptığı açıklamada, İran limanlarına yönelik deniz ablukasını delmeye çalışan iki İran tankerinin etkisiz hale getirildiğini duyurdu. Washington, bu ablukayı Tahran yönetiminin stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutmayı sürdürmesine karşılık olarak uygulamaya koymuştu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), cuma günü Amerikan savaş uçaklarının İran tankerlerinin bacalarını vurduğu anlara ait görüntüleri paylaştı. Hafta başında ise ABD ordusu, ablukanın aşılmaya çalışıldığını öne sürerek bir İran tankerinin dümen sistemini hedef almıştı. Saatler önce yapılan açıklamada ayrıca üç ABD donanma gemisine yönelik saldırı girişimlerinin engellendiği ve Hürmüz Boğazı’ndaki İran askeri tesislerinin vurulduğu duyuruldu.
Saldırılara rağmen ABD Başkanı Donald Trump, ateşkesin sürdüğünü savunmaya devam etti. Trump ayrıca İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmayı ve Washington’un tüm taleplerini kabul etmeyi öngören anlaşmayı reddetmesi halinde geniş çaplı bombardımanların yeniden başlayacağı tehdidini yineledi.
Bahreyn’den İran bağlantılı gözaltılar
Körfez’deki ada ülkesi Bahreyn’in İçişleri Bakanlığı, cumartesi günü yaptığı açıklamada İran Devrim Muhafızları’yla bağlantılı olduğu öne sürülen 41 kişinin gözaltına alındığını bildirdi.
Bakanlık, soruşturmanın sürdüğünü ve grupla bağlantılı olduğu belirlenen kişiler hakkında ek işlemler yapılacağını açıkladı ancak ayrıntı paylaşmadı. Bahreyn, 28 Şubat’ta İran’a karşı başlayan savaşın ardından İran bağlantılı olduğu iddia edilen çok sayıda kişiyi gözaltına aldı.
Bahreyn, Sünni bir monarşi tarafından yönetilse de nüfusunun çoğunluğunu Şiiler oluşturuyor. İnsan hakları örgütleri, ABD’nin Beşinci Filosu’na ev sahipliği yapan ülkenin, İran ile ABD arasındaki savaşı iç muhalefete yönelik baskıları artırmak için kullandığını öne sürüyor.
Diplomasi çağrıları artıyor
Gerilimin yükselmesiyle birlikte dünya genelinde diplomatik temaslar hız kazandı.
Rusya Dışişleri Bakanlığı cumartesi günü yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan ile birlikte savaşın sona erdirilmesi için “kalıcı ve uzun vadeli bir anlaşmaya” ulaşılması amacıyla diplomatik çabaların sürdürülmesini desteklediklerini bildirdi.
Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdülati ile Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman El Sani arasındaki telefon görüşmesinde de diplomasinin “tek çıkış yolu” olduğu vurgulandı.
ABD ile İran arasında savaşı sona erdirmeye yönelik doğrudan görüşmelere aracılık eden Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ise ülkesinin ateşkesi uzatmak ve barış anlaşmasına ulaşmak amacıyla Washington ve Tahran’la “gece gündüz” temas halinde olduğunu söyledi.
İran’dan Washington’a sert tepki
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise son günlerdeki saldırılar nedeniyle ABD’yi sert sözlerle eleştirdi. X hesabından açıklama yapan Arakçi, Washington’un İran’ın saldırı kapasitesine ilişkin değerlendirmelerini reddederek ülkesinin çatışmaları yeniden başlatmaya hazır olduğunu ifade etti.
Arakçi, “Diplomatik bir çözüm her gündeme geldiğinde ABD pervasız bir askeri macerayı tercih ediyor. Bu kaba bir baskı taktiği mi, yoksa birilerinin ABD başkanını yeniden çıkmaza sürüklemesi mi? Sebep ne olursa olsun sonuç aynı: İranlılar baskıya boyun eğmez” ifadelerini kullandı.
Arakçi, açıklamasında ayrıca ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı CIA’in değerlendirmelerini de hedef alarak, “CIA de yanlış biliyor. Füze envanterimiz ve fırlatma kapasitemiz 28 Şubat’a kıyasla yüzde 75 seviyesinde değil. Doğru oran yüzde 120” dedi. İranlı bakan, “Halkımızı savunma konusundaki hazırlık seviyemiz ise yüzde 1000” ifadelerini kullandı.
İran Dışişleri Bakanı çarşamba günü yaptığı başka bir açıklamada ise Tahran yönetiminin, ABD ile yaşanan çatışmanın ardından oluşacak “yeni savaş sonrası” bölgesel düzende Çin’in desteğini beklediğini söyledi.
Çin’e duydukları güveni yineleyen Arakçi, sosyal medya paylaşımında İran’ın, “kalkınma ile güvenliği dengeleyecek yeni savaş sonrası bölgesel çerçevenin oluşturulmasında” Pekin’in destek vermesini beklediğini ifade etti.