Özbek yetkililere göre, uluslararası ortaklıklarla şebekeye 5.600 MW güneş ve rüzgâr kapasitesi eklendi. Yeni yatırımlar depolama, yapay zekâ altyapısı ve enerji dönüşümüne bağlı büyük veri merkezlerine yöneliyor.
Özbekistan, hükümetin yenilenebilir enerjiye ve elektrik altyapısına yatırımı hızlandırmasıyla, uluslararası geliştiricilerle kurduğu ortaklıklar sayesinde ulusal elektrik şebekesine 5.600 megavatlık güneş ve rüzgar kurulu gücü ekledi.
REKLAM
REKLAM
Başkan Şevket Mirziyoyev’e göre, yenilenebilir kaynaklar artık ülkenin elektrik üretim karmasında yaklaşık yüzde 30 paya sahip. Yetkililer, elektrik talebinin artmaya devam etmesiyle bu oranı 2030’a kadar yüzde 54’e çıkarmayı planlıyor.
“35 milyar dolar (yaklaşık 31 milyar avro) tutarındaki yatırım projeleri sayesinde elektrik üretimi 1,5 kat artarak 87 milyar kilovatsaat seviyesine ulaştı” dedi Mirziyoyev.
Yetkililer, bu genişlemenin enerji güvenliğini güçlendirmeyi, doğal gaza bağımlılığı azaltmayı ve sanayi büyümesini desteklemeyi hedeflediğini söylüyor.
Yenilenebilir projeler ve şebeke genişlemesi
Uluslararası finans kuruluşları ve özel geliştiriciler, çeşitli bölgelerdeki güneş, rüzgar ve elektrik altyapı projelerini destekliyor.
Şu anda geliştirilmekte olan en büyük projelerden biri, Asya Kalkınma Bankası tarafından desteklenen Semerkant’taki bir güneş enerjisi santrali.
“Tamamlandığında Semerkant’taki bu güneş santrali yarım gigavat yenilenebilir enerji üretecek. Bu da onun Orta Asya’daki en büyük tesis olacağı anlamına geliyor” dedi Asya Kalkınma Bankası’nın Özbekistan ülke direktörü Kanokpan Lao-Araya.
“Geçmişte çok fazla doğal gaz kullanıyorlardı, şimdi ise rüzgar ve güneş gibi yeni teknolojileri, yeni üretim yöntemlerini kullanmak istiyorlar” diye ekledi.
Hükümet ayrıca enerji depolama sistemlerine ve elektrik iletim kapasitesini ve şebeke istikrarını artırmaya yönelik şebeke modernizasyon projelerine yatırım yapıyor.
Yapay zeka ve veri merkezleriyle bağlantılı enerji dönüşümü
Yetkililer, enerji üretiminin yanı sıra yapay zeka laboratuvarları ve büyük ölçekli veri merkezleri de dahil olmak üzere enerji sektörüyle bağlantılı dijital altyapıyı genişletiyor.
Suudi Arabistanlı ACWA, bu projelere dahil olan şirketler arasında yer alıyor.
“Şimdi yapay zeka veri merkezini getiriyoruz. Taşkent’teki BT Parkı’nda yüzde 100 yeşil bir veri merkezi inşa ediliyor” dedi ACWA Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Abunayyan.
“Aralık ayının sonuna ya da ocak başına kadar bu projeyi tamamlamış olacağız” diye ekledi.
Yetkililer, yenilenebilir enerji ile dijital altyapının entegrasyonunun, yapay zeka ve veri işleme teknolojileriyle bağlantılı gelecekteki talebi karşılamaya yardımcı olmasının beklendiğini belirtiyor.
Yabancı yatırımlar ve ekonomik reformlar
Özbekistan, son Ekonomik Özgürlük Endeksi’nde 14 basamak yükselerek ilk kez “ılımlı derecede özgür” ekonomiler kategorisine girdi.
Yabancı yatırımlar son yıllarda özellikle enerji, altyapı ve sanayi sektörlerinde artış gösterdi. Suudi Arabistan, ülkenin enerji dönüşümündeki en büyük ortaklarından biri haline geldi.
“Bu ortaklık yolculuğuna Ocak 2021’de başladık ve bugün tüm sektörlere yayılmış durumda. Ciddi ve kararlı yatırımcılar burada başarıya ulaşacaktır. Buradaki toplam yatırımımız 26 milyar doların üzerinde” dedi Abunayyan.
Asya Kalkınma Bankası ayrıca, altyapı ve enerji projelerinde özel sektörün katılımını artırmayı amaçlayan kamu-özel ortaklığı çerçevelerinin ve finansman mekanizmalarının geliştirilmesinde hükümete destek verdi.