AB milletvekilleri ve başkentleri, Amerikan ithalatının adil olmayan bir şekilde artması halinde AB-ABD anlaşmasını durduracak hükümler üzerinde anlaşmaya vardı. Ancak Trump'ın daha fazla gümrük vergisi tehdidinden ötürü anlaşmanın ne zaman uygulanmaya başlanacağı konusunda görüşmeler sürüyor.
Euronews'ün görüşmelere yakın iki kaynaktan edindiği bilgiye göre AB milletvekilleri, ABD'den yapılan ithalatın artması nedeniyle pazarda bir aksaklık yaşanması durumunda AB-ABD ticaret anlaşmasını askıya alınabilir hale getirmek için geçici bir anlaşmaya vardı.
REKLAM
REKLAM
Trump yönetiminin baskısı altında, AB'nin ABD mallarına uyguladığı gümrük vergilerini sıfıra indirecek olan anlaşmanın uygulanması konusunda AB hükümetleri ve Avrupa Parlamentosu arasında yoğun müzakereler sürüyor.
ABD, anlaşmanın hızlı bir şekilde uygulanmasına yönelik bir anlaşmanın 4 Temmuz'a kadar Avrupa Parlamentosu tarafından onaylanmaması halinde Avrupa otomobillerine yönelik gümrük vergilerini iki katına çıkaracağını öne sürdü.
Geçen yaz Trump ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen arasında imzalanan anlaşmadan bu yana AP milletvekilleri, anlaşmanın AB'ye karşı bir şantaj aracı haline gelmemesi gerektiğini savunarak daha sert koşullar getirilmesi için baskı yapıyor.
Anlaşma uyarınca Amerika'ya giren AB mallarına uygulanan gümrük vergileri üç katına çıkarılırken, ABD sanayi mallarına uygulanan gümrük vergileri sıfıra indiriliyor. Avrupa Parlamentosu üyeleri, anlaşmanın yeniden dengelenmesi ve AB'nin çıkarlarını koruyacak hükümler içermesi gerektiğini savunarak anlaşmanın uygulanması için yapılacak oylamayı geciktiriyordu.
Son günlerde, ithalattaki artışın Avrupa pazarını sekteye uğratması halinde AB'nin ABD sanayi mallarına yeniden gümrük vergisi koymasına olanak tanıyan bir koruma mekanizması üzerinde geçici bir uzlaşma sağlandı. Maddenin lafzına ilişkin ayrıntılar halen tartışılıyor.
Müzakereciler ayrıca yenilenmediği takdirde anlaşmayı otomatik olarak sona erdirecek bir "gün batımı maddesi" eklenmesi konusunda da prensipte anlaştı. Kaynaklar, Parlamento'nun başlangıçta Mart 2028'de sona ermesini istediğini, ancak nihai zaman çizelgesinin halen müzakere aşamasında olduğunu söyledi.
'Gün doğumu' maddesi gerilime yol açtı
Ancak görüşmeler, anlaşmanın ne zaman uygulanmaya başlayacağını belirleyen "gün doğumu maddesi" konusunda tıkanmış durumda. Bir kaynağa göre AB Parlamentosu, uygulama tarihinin ancak Washington'un yüzde 15'lik tarife üst sınırına uymasıyla başlamasını isterken, Komisyon bu koşula karşı çıkıyor ve hemen uygulanmasını istiyor.
Gündoğumu maddesi, Şubat ayında ABD Yüksek Mahkemesi'nin 2025 ABD gümrük vergilerini yasadışı ilan etmesinin ardından, Washington'un AB mallarına üzerinde anlaşmaya varılan tavanın üzerinde yeni vergiler getirmesi ve dolayısıyla anlaşmayı ihlal etmesi üzerine AP milletvekilleri tarafından gündeme getirildi.
Avrupa Komisyonu ayrıca, AB'nin ticaret bazukası olarak görülen ve ABD'nin Avrupa tek pazarına erişimini benzeri görülmemiş şekillerde kısıtlayabilecek olan AB'nin Zorlama Karşıtı Aracı'na yapılan atıfların kaldırılması için bastırıyor.
Bir kaynağa göre Komisyon ayrıca Trump'ın bloğun toprak bütünlüğünü yeniden tehdit etmesi halinde anlaşmanın askıya alınmasına izin veren hükümlere de karşı çıkıyor.
Trump'ın bu yılın başlarında ABD'nin Grönland'ı satın almasını desteklemeyi reddeden AB ülkelerini hedef alma tehdidinin ardından, AP üyeleri de AB'nin toprak bütünlüğüne yönelik tehditler durumunda anlaşmanın askıya alınmasına izin veren hükümler ekledi.
Zorlama Karşıtı Araç, AB'nin en güçlü pazar savunma araçlarından biri olup, lisanslar ve fikri mülkiyet hakları üzerindeki kısıtlamalar da dahil olmak üzere tedbirler yoluyla üçüncü ülkelerden gelen ekonomik baskıya karşı koymak üzere tasarlanmıştır. Bu aracın kullanımı geçen yıl transatlantik ticaret gerilimlerinin zirveye ulaştığı dönemde defalarca tartışılmış ancak hiçbir zaman onaylanmamıştı.
Trump, anlaşmanın onaylanması için 4 Temmuz'a kadar süre vermişti. AB müzakerecileri ise anlaşmayı, aynı ay Avrupa Parlamentosu'nda yapılacak genel oylama öncesinde, Haziran ayı gelmeden tamamlamayı hedefliyor.