ABD'nin AB Büyükelçisi Andrew Pudzer'e göre ABD Başkanı Donald Trump, NATO ülkelerinin İran'a karşı başlatılan savaşın ilk aşamasında Washington'a destek vermemesinden hâlâ rahatsızlık duyuyor.
ABD'nin Avrupa Birliği (AB) Büyükelçisi Andrew Pudzer, NATO müttefiklerinin İran savaşında ABD'ye destek vermeyerek "büyük bir hata" yaptığını söyledi. Euronews'e konuşan Pudzer, ABD'nin geçmişte Avrupa kıtasını savunmuş olması nedeniyle Avrupalı ülkelerin Washington'a yardım etme yükümlülüğü bulunduğunu savundu.
REKLAM
REKLAM
Pudzer'e göre ABD Başkanı Donald Trump, NATO ülkelerinin İran'a karşı başlatılan savaşın ilk aşamasında Washington'a destek vermemesinden hâlâ rahatsızlık duyuyor.
Trump'ın Avrupa ülkelerine yönelik hayal kırıklığının son haftalarda azalıp azalmadığı sorusuna Pudzer, "Azaldığını söyleyemem," yanıtını verdi.
"Bildiğim kadarıyla kendisi çok büyük hayal kırıklığı içinde."
'ABD'nin öfkesi Avrupa'nın İran konusunda destek vermemesinden kaynaklanıyor'
Trump yönetiminin tepkisi, aralarında İspanya ve İtalya'nın da bulunduğu bazı Avrupa ülkelerinin ABD ordusuna askeri üslerini kullandırmayı ve bazı durumlarda İran'a doğru mühimmat taşıyan savaş uçaklarının Avrupa hava sahasından geçişini reddetmesinden kaynaklanıyor.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer ise başlangıçta ABD'nin Kıbrıs'taki İngiliz askeri üslerini saldırı amaçlı hava operasyonlarında kullanmasına izin vermemişti. Ancak daha sonra bunun "belirli ve sınırlı bir savunma amacı taşıdığı" gerekçesiyle kararını değiştirmişti.
Almanya ABD üslerine erişimi kısıtlamasa da Berlin yönetimi savaşın amaçlarını ve stratejisini sık sık eleştirdi. Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, "Bu bizim savaşımız değil; biz başlatmadık," açıklamasında bulunmuştu.
Trump'a göre Avrupa'nın yardım etme 'yükümlülüğü' vardı
Pudzer, Trump yönetiminin Avrupa ülkelerinin ABD'ye en azından temel düzeyde erişim sağlaması gerektiğini düşündüğünü belirtti. Bu görüşünü de ABD'nin onlarca yıldır Avrupa'nın savunmasına katkıda bulunmasına dayandırdı.
Pudzer, cuma günü Brüksel Ekonomik Güvenlik Forumu'nda Euronews'e verdiği röportajda şunları söyledi:
"Avrupa'da onlarca yıldır finanse ettiğimiz ve desteklediğimiz üslerimiz var. Savaşlarda kurtardığımız ülkeler var ve biz onlar için son derece güvenilir bir müttefik olduk."
"Ülkeler kendi hava sahalarını kullanmamıza ya da kendi topraklarındaki üslerimizi kullanmamıza izin vermediğinde, Amerika Birleşik Devletleri'nin ve özellikle Başkan Trump'ın buna çok öfkeleneceğini görürsünüz."
'ABD, Avrupalı müttefiklerinin güvenilirliğini sorguluyor'
ABD ve İsrail, 28 Şubat'ta İran genelinde geniş çaplı hava saldırıları başlattı. Buna karşılık Tahran yönetimi, dünya petrol ve doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik bir deniz yolu olan Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı.
O tarihten bu yana deniz trafiği büyük ölçüde durma noktasına gelirken enerji fiyatları keskin şekilde yükseldi ve küresel istikrarsızlık arttı.
Pudzer, Avrupa'nın tutumunun ABD'nin müttefiklerine olan güvenini sarstığını belirterek şöyle konuştu:
"Bizim tek istediğimiz, savunduğumuz ülkelerin üzerinden uçabilmek ve hava üslerini kullanabilmekti. Eğer buna bile izin vermiyorsanız, o zaman neye izin vermeye hazırsınız?"
Transatlantik ilişkilerde hasar
Trump son haftalar ve aylarda NATO müttefiklerine yönelik öfkesini açıkça dile getirdi. Sosyal medya paylaşımlarında bazı müttefiklerini "korkak" olarak nitelendirdi ve ABD ordusunun yardım taleplerini reddeden ülkeleri "unutmayacağını" söyledi.
Bunun ardından Washington, savaş zamanında NATO'nun Avrupa kıtasında kullanabileceği bazı ABD askeri kabiliyetlerini azaltma kararı aldı. Trump ayrıca İran konusunda Almanya Başbakanı Frederic Merz ile yaşadığı açık anlaşmazlık sırasında Avrupa'daki Amerikan askerlerinin sayısında kesintiye gidileceğini açıkladı.
Merz nisan ayının sonlarında yaptığı açıklamada Beyaz Saray müzakerecilerinin İran yönetimi tarafından "aşağılandığını" söylemişti.
Merz, "Bütün bir ulus İran yönetimi, özellikle de sözde Devrim Muhafızları tarafından aşağılanıyor. Bunun en kısa sürede sona ermesini umuyorum," demiş, ayrıca Washington'ın savaşı başlatırken belirlediği hedefleri de "yanlış tasarlanmış" diye nitelendirmişti.
Trump ise sosyal medya hesabından verdiği yanıtta, "Almanya Şansölyesi zamanını Rusya/Ukrayna savaşını sona erdirmeye daha fazla ayırmalı (orada tamamen etkisiz kaldı!) ve bozulmuş ülkesini düzeltmeli," ifadelerini kullanmıştı.
Avrupa ile ABD arasındaki gerilimi azaltma çabası
Daha sonra İngiltere ve Fransa öncülüğünde oluşturulan uluslararası bir koalisyon, çatışmalar sona erdiğinde Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak amacıyla bölgeye deniz unsurları ve personel gönderdi.
Operasyonun hızlı şekilde organize edilmesinin nedenlerinden birinin de Avrupa ülkelerinin başlangıçtaki isteksizliğinin yarattığı ciddi görüş ayrılığını gidermek olduğu belirtiliyor.
Avrupa'nın ilk tepkisinin "küçük bir talep karşısında yapılan büyük bir hata" olup olmadığı sorulduğunda ise Pudzer, "Bunun oldukça iyi bir özet olduğunu söyleyebilirim," yanıtını verdi.