Taşkent Uluslararası Yatırım Forumu yoğun diplomasi ve iş görüşmeleriyle açıldı

Yabancı liderler, yatırımcılar, iş dünyası temsilcileri ve uluslararası finans kuruluşları, Taşkent Uluslararası Yatırım Forumu’nun (TIIF) beşincisinin yatırım tartışmaları, iş görüşmeleri ve ekonomik diplomasi trafiğiyle dolu bir haftayla başlamasıyla Özbekistan’ın başkentinde bir araya geldi.

REKLAM

REKLAM

Açılış günündeki oturumlarda yatırım ve altyapıdan teknolojiye, yapay zekâya ve finansmana erişime kadar uzanan başlıklar ele alındı.

Forum, Taşkent’teki daha geniş kapsamlı bir diplomasi haftası çerçevesinde düzenleniyor. Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier’in, ticaret, sanayi işbirliği, yeşil teknolojiler, ulaşım ve lojistiğe odaklanan resmî bir ziyaret için çarşamba günü şehre gelmesi bekleniyor.

Forum programına paralel olarak Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, kenti ziyaret eden liderler ve iş heyetleriyle bir dizi ikili görüşme gerçekleştirdi.

Arnavutluk Avrupa bağlantısına vurgu yapıyor

En dikkat çekici temaslardan biri Özbekistan ile Arnavutluk arasında düzenlenen ilk zirve oldu.

Cumhurbaşkanı Mirziyoyev ile Arnavutluk Cumhurbaşkanı Bayram Begaj, ticaret, yatırım, yeşil enerji, dijital teknolojiler, turizm ve tarım alanlarında işbirliğinin genişletilmesini görüştü.

Özellikle, Özbekistan’ın Güney Avrupa ve Akdeniz pazarlarına yönelik ihracatı için Arnavutluk’un Dıraç Limanı’nın bir lojistik merkez olarak kullanılma olasılığı üzerinde duruldu.

Taraflar ayrıca ekonomik ve yatırım işbirliğini ilerletmeyi amaçlayan bir hükümetler arası komisyon kurulması konusunda mutabakata vardı.

ABD iş dünyasının varlığı artıyor

Açılış gününün öne çıkan etkinliklerinden biri Amerikan-Özbekistan İş Forumu oldu.

“Bugün Taşkent Uluslararası Yatırım Forumu’nda 193 Amerikan şirketi temsil ediliyor” diyen Yatırım Bakanı Laziz Kudratov, “Bu, Amerikan iş dünyasının Özbekistan’ı yalnızca bir pazar olarak değil, aynı zamanda uzun vadeli bir yatırım ortağı olarak gördüğünü gösteriyor” ifadelerini kullandı.

Toplantı, Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in Boeing, Visa, JP Morgan, Meta, Air Products ve Franklin Templeton’ın da aralarında bulunduğu büyük Amerikan şirketleri ile finans kuruluşlarının üst düzey yöneticileriyle bir araya geldiği yuvarlak masa oturumunun ardından yapıldı.

Görüşmelerde kritik mineraller, enerji, yapay zekâ, dijital teknolojiler ve sanayi kalkınmasını içeren projelere odaklanıldı.

ABD İhracat-İthalat Bankası ve ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu ile yapılan ayrı görüşmelerde, veri merkezleri ve lojistik tesisleri de dahil olmak üzere altyapı, enerji modernizasyonu ve teknoloji projelerinin finansmanı ele alındı.

Görüşmeler, Özbek ve Amerikalı ortaklar arasında işbirliği anlaşmalarının imzalanmasıyla sonuçlandı.

Yatırım kararlarını şekillendiren başlıklar

İkili temaslar ve iş dünyasıyla yapılan yuvarlak masa toplantılarının ötesinde, forumun açılış günü uluslararası piyasalarda yatırım kararlarını şekillendiren pek çok güncel konuya ışık tuttu.

Çok sayıda oturumda ülkelerin uzun vadeli özel sermayeyi nasıl çekebileceği, kurumsal yönetişimi nasıl iyileştirebileceği ve yatırımcı güvenini nasıl güçlendirebileceği tartışıldı. Katılımcılar, büyük ölçekli altyapı ve sanayi projelerine yatırım çekmekte siyasi riskin, karma finansman modellerinin ve ihracat kredi ajanslarının rolünü ele aldı.

Diğer oturumlarda özel ekonomik bölgelerin geleceği, sorumlu iş yapma standartları ve uluslararası yatırımcı çekmede çevresel, sosyal ve yönetişim ilkelerinin (ESG) artan önemi masaya yatırıldı. Konuşmacılar, sermayeye erişimin giderek yalnızca büyüme potansiyeline değil, aynı zamanda şeffaflık, hesap verebilirlik ve öngörülebilir düzenlemelere de bağlı hale geldiğini vurguladı.

Program aynı zamanda daha geniş ekonomik eğilimleri de yansıttı. Oturumlarda İslami finansmanın genişlemesi, şehirlerin yatırım ve yetenek çekme konusundaki rekabeti ve kadın girişimcilerin ekonomik büyümeyi hızlandırmadaki rolü ele alındı. Katılımcılar, Özbekistan’da girişimcilerin yaklaşık yüzde 40’ını kadınların oluşturduğunu, ancak toplam kredilerin yalnızca yüzde 14’ünü alabildiklerini belirterek forumda tartışılan finansman açıklarından birine dikkat çekti.

Yapay zekâ hedefleri ve yatırım öncelikleri

İkili görüşmelerde gündeme gelen yapay zekâ, enerji, altyapı ve finansmana erişim gibi konular, forumun genel programında da öne çıktı.

Euronews’e konuşan Dijital Teknolojiler Bakanı Şerzod Şermatov, Özbekistan’ın artan yenilenebilir enerji kapasitesini dijital altyapı ve veri merkezlerine yönelik yatırımlarla birleştirmeyi hedeflediğini söyledi.

_"_Yapay zekâ için işlem gücüne ihtiyaç var. İşlem gücü için de enerjiye ihtiyaç var,” dedi.

“Enerjiyi ham olarak ihraç etmek yerine, bunu yapay zekâ veri merkezi hizmetleri şeklinde ihraç etmek istiyoruz.”

Benzer temalar, teknoloji, sanayi kalkınması ve gelecekteki büyümeyi destekleyecek altyapıya ilişkin tartışmalarda da öne çıktı.

Sermaye piyasaları da gün boyunca yinelenen bir diğer başlık oldu.

Franklin Templeton Orta Asya CEO’su Marius Dan, Euronews’e yaptığı açıklamada, “Yatırımcılar ülkenin sermaye piyasalarına katılmaya son derece istekli” dedi.

Ülkenin ekonomik reformları sürdürmesiyle birlikte uluslararası yatırımcıların Özbekistan’daki fırsatlara giderek daha fazla ilgi gösterdiğini söyledi.

Bazı katılımcılar, uzun vadeli sermayeyi çekmenin yalnızca yatırım fırsatları sunmaktan daha fazlasını gerektirdiğini savundu.

Asya Kalkınma Bankası Özbekistan Ülke Direktörü Kanokpan Lao-Araya, “Güven olması gerekiyor” dedi.

Lao-Araya, yatırımcıların uzun vadeli taahhütlerde bulunurken siyasi istikrar, hukuki kesinlik ve öngörülebilir iş koşulları aramaya devam ettiklerini vurguladı.

Açılış günü büyük ölçüde, Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in hükümetin ekonomik önceliklerini açıklamasının beklendiği çarşamba günkü genel oturum öncesinde, görüş alışverişi ve iş bağlantıları kurulması için bir platform işlevi gördü.

Önümüzdeki günler, bu görüşmelerin yatırım anlaşmalarına ve yeni iş projelerine dönüşüp dönüşmeyeceğine dair daha net bir fikir verecek.