İspanya Meteoroloji Ajansı Aemet, haziran ayının 'aşırı sıcak' geçtiğini ve 1961’den bu yana kaydedilen en sıcak ikinci haziran olduğunu açıkladı. MoMo izleme sistemine göre sıcak hava dalgasının yaklaşık 900 ölüme yol açtığı tahmin ediliyor.
İspanya, Devlet Meteoroloji Ajansı’nın (Aemet) geçici verilerine göre haziran ayını kayıtlara geçen en sıcak ikinci haziran olarak tamamladı. Ajans, ayı, olağanüstü anormal dönemler için kullanılan "aşırı sıcak" kategorisinde tanımladı.
REKLAM
REKLAM
İspanya ana karasında ortalama sıcaklık 23,2 derece oldu. Bu değer, 1991-2020 dönemi ortalamasının 3,2 derece üzerinde. Aemet’in tarihsel veri serisinin başladığı 1961’den bu yana yalnızca 23,6 derece ortalamaya sahip Haziran 2025 daha yüksek değerler kaydetmişti.
Ay sonuna damga vuran sıcak hava dalgası da birçok günlük rekoru kırdı. 22 ve 23 Haziran, en az 1950’den bu yana haziran ayında kaydedilen en sıcak iki gün oldu. Ajans, özellikle ana karanın kuzeyinde çok sayıda sıcaklık rekorunun kırılması nedeniyle bu dönemi yoğunluğu, süresi ve coğrafi yayılımı bakımından "olağanüstü" olarak nitelendirdi.
Aşırı sıcaklar sağlık üzerinde de önemli etki yarattı. Sağlık Bakanlığı’nın denetimindeki tüm nedenlere bağlı günlük ölüm izleme sistemi MoMo, ay boyunca yüksek sıcaklıklara atfedilebilecek yaklaşık 900 ölüm olduğunu geçici olarak tahmin ediyor. Bu ölümlerin 600’den fazlası sıcak hava dalgasının yaşandığı hafta meydana geldi.
Haziran ayının son günlerine ilişkin nihai verilerin eklenmesi beklenirken, sistem salı günü itibarıyla 892 ölüm tahmininde bulundu. Bu da haziran ayını, kayıtların tutulmaya başlandığı 2015’ten bu yana sıcaklığa bağlı ölümlerin en yüksek olduğu ikinci haziran ayı yaptı.
MoMo sistemi, doğrudan sıcak nedeniyle gerçekleştiği belgelenen ölümleri saymıyor. Bunun yerine, gözlemlenen ölüm sayılarını her dönem için beklenen ölüm sayılarıyla karşılaştırarak aşırı ölümleri hesaplıyor ve bunları potansiyel olarak tehlikeli sıcaklık dönemleriyle ilişkilendiriyor.
Sıcak hava dalgaları giderek daha erken geliyor
22-24 Haziran arasında ana karanın büyük bölümünü ve Balear Adaları’nı etkileyen sıcak hava dalgası, giderek daha belirgin hale gelen bir eğilimin parçası.
Sıcak hava dalgaları artık yalnızca daha sık ve daha şiddetli değil; aynı zamanda yılın daha erken dönemlerinde geliyor ve yaz mevsiminin süresini uzatıyor.
Aemet verileri, 1975-2000 yılları arasında İspanya ana karasında haziran ayında yalnızca iki sıcak hava dalgası kaydedildiğini gösteriyor. 2000-2025 döneminde ise bu sayı 10’a yükseldi.
Uzmanlar bu gelişmeyi, başta fosil yakıt kullanımı olmak üzere sera gazı emisyonlarının yol açtığı küresel ısınmayla ilişkilendiriyor.
Tarihsel seride en sıcak iki haziran ayının son iki yılda yaşanmış olması, dünya genelinde de görülen bir eğilimi yansıtıyor: Sıcaklık rekorları giderek daha sık kırılıyor ve son yıllar kayıtlara geçen en sıcak yıllar arasında yer alıyor.