Gerilim, Donald Trump’ın ABD’nin Grönland’ı satın alma yönündeki uzun süredir dile getirdiği hedefi yeniden gündeme taşımasından aylar sonra yeniden alevlendi. Bu öneri, Danimarka ve Grönland yönetimleri tarafından defalarca reddedildi.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ın Kopenhag yerine Washington’ın kontrolünde olması gerektiği yönündeki yeni açıklamalarının ardından, "Grönland satılık değil," dedi.
Ankara'da düzenlenen Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) zirvesi öncesinde gazetecilere konuşan Frederiksen, ABD’nin tutumunun giderek daha açık hale geldiğini söyledi.
Frederiksen, "Dün ABD Başkanını dinledim. Ne yazık ki ABD’nin bu konudaki tutumunun son derece açık olduğunu düşünüyorum. Bizim tutumumuz da başından beri olduğu kadar net: Grönland elbette satılık değil," dedi.
Açıklamalar, Grönland’ın geleceği konusunda Danimarka ile ABD arasında süren anlaşmazlığı bir kez daha gözler önüne serdi.
Danimarka ve Grönland’ın müttefiklerinden ada halkının kararına saygı göstermesini beklediğini belirten Frederiksen, "Tüm ülkelerin, müttefiklerimiz dahil herkesin Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkına saygı göstereceğini umuyoruz," ifadelerini kullandı.
Danimarka’nın egemenliğine de vurgu yapan Frederiksen, "Biz egemen devletleriz. Herkesin toprak bütünlüğümüze ve egemenliğimize saygı göstermesi gerekiyor," dedi.
Frederiksen, Danimarka’nın kendi toprakları dahil "NATO topraklarının her karışını savunmaya hazır" olduğunu belirterek, diğer ittifak üyelerinden de kolektif savunma yükümlülüklerine bağlı kalmalarını beklediklerini söyledi.
Anlaşmazlık, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in mart ayında Grönland’daki ABD’ye ait Pituffik Uzay Üssü’nü ziyaret etmesiyle daha da büyümüştü. Grönlandlı yöneticilerin tepkisi üzerine Vance’in daha kapsamlı ziyaret programı daraltılmıştı.
Vance, ziyaret sırasında Danimarka’yı Grönland’ın güvenliğine yeterince yatırım yapmamakla suçlamış, Rusya ve Çin’in Kuzey Kutbu bölgesindeki faaliyetlerinin artması nedeniyle adanın stratejik önem taşıdığını savunmuştu.
Trump, ulusal ve uluslararası güvenlik gerekçelerini öne sürerek ABD’nin Grönland’ı kontrol etmesi gerektiğini defalarca dile getirdi. Ancak hem Danimarka hem de Grönland, adanın Washington’a devredilebileceği yönündeki her türlü öneriyi reddetti.