Colle Oppio’daki Traiano Hamamları, yeni bir müzeye dönüşüyor. Ziyaretçiler Roma döneminin iki başyapıtı, Büyük Mozaik ve Boyalı Şehir’i görebilecek. Eserleri korumak için girişler sınırlı tutulacak.
Roma'da 12-13 Eylül hafta sonundan itibaren, yeni müzenin açılacağı Traianus Hamamları'nın kalbinde, şimdiye kadar bulunmuş kısmen sağlam en büyük Roma dönemi freski ve mozaiğini görmek mümkün olacak.
Bunu, Roma Belediye Başkanı Roberto Gualtieri, Colle Oppio'da, büyük eksedra ile bugüne dek gün yüzüne çıkmamış iki eseri barındıran yeraltı galerinin restorasyonunun tamamlanmasının ardından duyurdu.
Proje, PNRR - Caput Mundi programı kapsamında hayata geçirildi.
Gualtieri, bu iki eseri Neron-Flavius döneminden Traianus dönemine uzanan ve 100 yılı aşkın arkeolojik tarihi yansıtan benzersiz, katmanlı bir bütün olarak tanımlıyor.
Boyalı Şehir ve Büyük Mozaik
Traianus Hamamları, İmparator Traianus’un emriyle Şamlı Apollodoros tarafından tasarlandı. 22 Haziran 109’da açılan yaklaşık 60 bin metrekarelik kompleks; termal bölümlerin yanı sıra revaklar, fiziksel ve kültürel etkinliklere ayrılan alanlar ile dinlenme mekânlarını içeriyordu. Yapı, Domus Aurea’nın bir bölümü de dahil olmak üzere daha eski yapıların bazı unsurlarını da bünyesine kattı. Bu durum, bölgedeki karmaşık arkeolojik tabakalaşmanın izlerinin sürülmesine olanak sağlıyor.
“Boyalı Şehir” ise Traianus Hamamları’ndan önceye, MS 1. yüzyıla tarihlenen bir yapıya ait yaklaşık 10 metrekarelik bir fresk. Yukarıdan görülen bir kenti tasvir eden eser, 1998’de keşfedildi.
Belediye başkanı, eseri “mahalleleri ve ayrıntılarıyla bir kentin kuşbakışı görünümünü duvar resmiyle aktaran, muhtemelen mevcut en büyük tasvir” olarak nitelendirerek, olağanüstü güzelliğinin yanı sıra tarihsel ve belgesel açıdan da büyük önem taşıdığını belirtti.
Önünde bir nymphaeum (Antik Yunan ve Roma mimarisinde su, orman ve doğa perileri olan nymphalara adanmış kutsal yapı ve anıtsal çeşmeler) bulunan geniş bir salonda yer alan etkileyici “Büyük Mozaik" duvar mozaiğinde ayrıntılı bir Roma limanı tasvir ediliyor. Limanın gerçek bir yeri mi yoksa hayali bir tasvir mi olduğu ise bilinmiyor. Bazı araştırmacılar, mozaiğin Claudio Limanı’nı betimliyor olabileceğini düşünüyor.
Restorasyon öncesinde yalnızca bir bölümü görülebilen mozaiğin ortaya çıkarılan kısmında, Gualtieri’nin ifadesiyle “filozof ve olağanüstü sanatsal nitelikteki diğer figürler” beş metreye varan yükseklikleriyle dikkat çekiyor.
Ancak süsleme tabakasının altında yapılan araştırmalar, duvarların yaklaşık 12 metre yüksekliğe ulaştığını ve yapının başlangıçta çok daha yüksek bir mekân olduğunu ortaya koydu.
Belediye başkanı, "Bunlar, görülebilecek ve aynı zamanda çevreleri kazılmaya devam edecek iki ana parça; çünkü Koruma Kurulu araştırma çalışmalarını sürdürecek" diye ekledi.
Sanat mirasını korumak için sınırlı ziyaretler
Ziyaretçilerin varlığının eserlerin korunmasına etkisini ölçmek amacıyla ilk ziyaretler, 12 ve 13 Eylül’den itibaren deneme süreci kapsamında düzenlenecek. Hafta sonları gerçekleştirilecek ücretsiz rehberli turlar, küçük gruplar halinde ve ön rezervasyonla yapılacak.
2 Ekim’den itibaren alan cuma ile pazar günleri arasında ziyarete açık olacak. Günde altı tur düzenlenecek ve her turda en fazla 15 ziyaretçi kabul edilecek.
Restorasyon kapsamında komplekse panoramik dinlenme alanları ve yeni yaya güzergâhları da eklendi. Ayrıca konser, konferans ve çeşitli etkinliklere ev sahipliği yapması planlanan yeni bir basamaklı oturma alanı oluşturuldu.