Kızıldeniz'deki Yanbu, Suudi Arabistan'ın başlıca ham petrol ihracat merkezlerinden biri. Fransa, tesisi korumak için asker, radar ve hava savunma sistemleri gönderecek.
Suudi Arabistan, Mekke dahil birçok bölgede uyarı yayımlanmasının ardından Yemen’deki Husiler tarafından fırlatılan balistik füzelerin önlendiğini açıkladı. Fransa ise Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki önemli petrol ihracat merkezi Yanbu’nun korunmasına yardımcı olmak için "askerî unsurlar" göndereceğini duyurdu.
REKLAM
REKLAM
Saldırılar, Yemen’de Husiler ile Riyad destekli hükümet güçleri arasındaki çatışmaların şiddetlendiği bir dönemde gerçekleşti. AFP’ye konuşan yedi kaynağın verdiği bilgilere göre çatışmalarda her iki taraftan onlarca kişi hayatını kaybetti.
Füze saldırıları, yıllardır süren ateşkesin bozulduğu ve Yemen’in daha geniş Orta Doğu savaşının içine çekildiği temmuz ayından bu yana artan Husi saldırılarının sonuncusu oldu.
Husiler bu tarihten itibaren Suudi Arabistan’a deniz ablukası uyguladıklarını açıklarken Suudi tankerlerini ve ülke topraklarını hedef aldı, ayrıca Yemen’in Suudi petrol ihracatı açısından kritik önemdeki Kızıldeniz kıyısında geniş bölgeleri ele geçirdi.
Bu ilerleyiş, İran ve müttefiklerinin, Suudi Arabistan dahil Körfez ülkelerinin petrol ve diğer yakıt ürünlerini ihraç etmek için kullandığı iki önemli deniz güzergâhındaki etkisini artırdı.
Suudi Arabistan öncülüğündeki ve 2015’ten bu yana Husilere karşı Yemen hükümetini destekleyen koalisyon, altı balistik füzenin önlendiğini ve Taif ile Yanbu’ya yönelik saldırıların engellendiğini açıkladı.
Koalisyon Sözcüsü Turki el-Maliki, X üzerinden yaptığı açıklamada, "Terörist Husi milislerinin gerilimi tırmandıran eylemleri ve ihlalleri kararlılıkla karşılık bulacaktır," dedi.
Suudi Arabistan Sivil Savunma Müdürlüğü daha önce İslam’ın en kutsal mekânlarına ev sahipliği yapan Mekke için de kısa süreli alarm vermişti. Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu’nun yanı sıra Taif, Cidde ve Tebük için de ayrı uyarılar yayımlandı.
Uyarılar birkaç dakika sonra kaldırıldı. Son haftalarda benzer alarm ilanlarının ardından sıklıkla Husi saldırıları gerçekleşti.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise Tahran’ın Husilerin savaş planlarını yönettiği iddiasını reddetti.
Fox News’a konuşan Pezeşkiyan, kanalın çevirisine göre, "Husiler kendi eylemlerinden kendileri sorumludur. Bölgede direnen diğer unsurlar gibi, kendilerine dayatılan koşullar çerçevesinde hareket ediyorlar ve bizden talimat almıyorlar," dedi.
Fransa’dan askerî destek sözü
Suudi Arabistan üzerindeki baskının artması üzerine Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Fransa’nın Yanbu’yu korumak amacıyla "askerî unsurlar, yani askerler, radarlar ve savunma sistemleri" göndermeyi planladığını söyledi.
Macron, TF1 ve France 2 kanallarına verdiği röportajda, "Herhangi bir çatışmaya dahil olmak için değil, bu tesisi korumak için," dedi.
Yanbu ve çevresindeki altyapı, Suudi Arabistan’ın geniş enerji ağının en önemli merkezlerinden birini oluşturuyor.
Yanbu, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz’deki başlıca ham petrol ihracat terminali konumunda. Kent, ülkenin Körfez kıyısındaki petrol üretim bölgelerine Doğu-Batı Boru Hattı, diğer adıyla Petroline üzerinden bağlanıyor.
Yanbu’da ayrıca büyük petrol depolama ve rafineri tesisleri bulunuyor. Kızıldeniz kıyısındaki konumu, Suudi Arabistan’a ham petrol ve petrol ürünlerini Avrupa pazarlarına ulaştırmak için alternatif bir güzergâh sağlıyor.
Riyad geçen hafta Husileri, 2017’den bu yana ilk kez Mekke’yi hedef almakla suçlamış ve bir insansız hava aracının düşürüldüğünü açıklamıştı. Husiler ise suçlamayı reddetmişti.
Birkaç gün sonra grup Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’a da saldırdı. Bu, yıllar sonra başkenti hedef alan ilk Husi saldırısı olarak yeni bir gerilime işaret etti.
Yemen’de 24 saatte en az 150 ölü
Perşembe günü Suudi Arabistan’a yönelik Husi saldırıları sürerken Yemen’deki kara çatışmaları da şiddetlendi.
Her iki taraftan kaynakların AFP’ye verdiği bilgilere göre son 24 saatte Husi savaşçıları ile hükümet güçlerinden en az 150 kişi hayatını kaybetti.
Çatışmaların bir bölümü Kızıldeniz’in girişindeki stratejik Babülmendep Boğazı’na hakim tepelerde yaşandı.
AFP’nin beş askerî kaynağa dayandırdığı verilere göre en az 98 asker ve hükümet gücü mensubu öldürüldü. Bunların büyük bölümünün Husi balistik füze ve insansız hava aracı saldırılarında hayatını kaybettiği belirtildi.
Husiler daha sonra Suudi Arabistan’ın güneyindeki komuta merkezleri ve silah depolarını hedef almak için balistik füzeler ve insansız hava araçlarından oluşan kapsamlı bir saldırı düzenlediklerini ileri sürdü.
Grup, saldırıda Yemenli ve Sudanlı savaşçıların yanı sıra Suudi personelin de öldüğünü ve yaralandığını iddia etti.
Husiler perşembe günü geç saatlerde ayrıca sınır ötesi saldırılarla Yanbu’daki Aramco altyapısını ve Riyad’daki ismi açıklanmayan bir noktayı hedef aldıklarını öne sürdü.
Husi kaynaklarına göre diğer çatışmalarda en az 52 Husi savaşçısı öldürüldü.
Kahbub Dağları ile Lahic ve Taiz bölgeleri arasındaki çatışmalarda da her iki taraftan çok sayıda kişi hayatını kaybetti. Husiler, kısa süre önce ele geçirdikleri bölgeleri korumak amacıyla Babülmendep’e hakim yüksek kesimlerde kontrol sağlamaya çalışıyor.