Projede çevresel kaygılar nedeniyle gecikme yaşanıyor; özellikle maden işleme tesislerinin ormanlık bir alana kurulması planı tepki çekiyor.
Norveç hükümeti, Avrupa'da bilinen en büyük nadir toprak elementi yatağında madencilik tesislerinin geliştirilmesine yönelik planı en geç 2028 yılına kadar hazırlamayı hedeflediğini açıkladı.
Oslo'nun yaklaşık 150 kilometre güneybatısında bulunan Fen Kompleksi'nin, elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji teknolojileri ve savunma ekipmanlarında kullanılan güçlü mıknatısların üretiminde kritik öneme sahip neodimyum ve praseodimyum da dahil olmak üzere yaklaşık 15,9 milyon ton nadir toprak oksidi içerdiği tahmin ediliyor.
Ancak çevresel kaygılar projeyi uzun süredir tartışmalı hale getiriyor. Bölgede yapılan araştırmalarda nadir böcekler, ağaçlar, yosunlar ve mantarlar dahil olmak üzere nesli tehlike altında olan 78 hayvan ve bitki türü tespit edildi.
Maden çıkarma haklarını elinde bulunduran Rare Earths Norway (REN) ise, madenin kendisinin "görünmez" olacağını; çıkarma ve kırma işlemlerinin yer altında gerçekleştirileceğini belirtiyor. Bununla birlikte cevherin işlenmesi için yer üstünde tesislerin kurulması gerekecek.
Norveç hükümeti bu yılın başlarında planlama çalışmalarını belediyeden devraldı. Bu çalışmalar, yer üstü tesisleri için alternatif konumların incelenmesini de kapsıyor.
Sanayi Bakanı Cecilie Myrseth çarşamba günü düzenlediği basın toplantısında, "Hedefimiz planı en geç 2028 yılına kadar hazırlamak, ancak tercihen bundan daha önce tamamlamak," dedi.
Hükümete göre Fen Kompleksi, Avrupa'nın ve daha geniş anlamda Batı ülkelerinin kritik minerallere yönelik tedarik zincirlerinin güçlendirilmesine yardımcı olabilir. Avrupa'da şu anda hiçbir nadir toprak elementi yatağında aktif madencilik yapılmıyor. Bu durum kıtayı tedarik konusunda büyük ölçüde Çin'e bağımlı kılıyor.
Nadir toprak metalleri, akıllı telefonlardan elektrikli otomobillere ve savaş uçaklarına kadar çok çeşitli ürünlerin üretiminde kritik öneme sahip. Bu elementler Avrupa Birliği tarafından da "kritik hammaddeler" arasında gösteriliyor.
REN ise Fen Kompleksi'nde madencilik faaliyetlerine 2030'lu yılların ilk yarısında başlamayı hedeflediğini belirtiyor.