Sibirya'da veba şüphesiyle kayıtlara geçen vaka, sağlık yetkililerini alarma geçirirken, Moskova üzerindeki açıklama baskısı artıyor. Brüksel, Moskova'dan vakaya ilişkin kesin ayrıntıları 'mümkün olan en kısa sürede' açıklamasını istiyor.
Avrupa Komisyonu, Sibirya’daki şüpheli bir veba vakasına ilişkin tüm ayrıntıları paylaşması için Rusya üzerindeki baskıyı artırdı. Bu tutum, Amerika Birleşik Devletleri ile Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) şeffaflık çağrılarını yineliyor.
Moskova bu çağrılara karşı çıkarak, salgın tehlikesi bulunmadığında ısrar ediyor.
Komisyon’un sağlık sözcüsü Eva Hrncirova perşembe günü, "Bu hafta basın salonunda üçüncü kez söylüyorum: Rusya, vebaya ilişkin bilgileri mümkün olan en kısa sürede kamuoyuyla paylaşmalı," dedi.
"Epidemiyolojik durumu, diğer ülkeler için riskleri ve gerekirse alınacak uygun önlemleri değerlendirebilmek için yeterli bilgiye sahip değiliz."
Bu açıklamalar, Komisyonun bir gün önce AB’nin Sağlık Güvenliği Komitesi’ni toplamasının ardından geldi. Toplantıya 27 üye devletin temsilcilerinin yanı sıra Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) ile DSÖ de katıldı.
Komite, ciddi sınır ötesi sağlık tehditlerine karşı AB’nin yanıtını koordine ediyor; ulusal makamların bilgi paylaşmasına, riskleri değerlendirmesine ve olası önlemleri tartışmasına imkân tanıyor.
Ancak çarşamba günkü toplantı, Rusya’dan güvenilir bilgi alınamaması nedeniyle somut bir karar çıkmadan sona erdi.
Komisyon, yeni bilgiler ortaya çıkması ya da durumun kötüleşmesi halinde komiteyi kısa sürede yeniden toplamaya hazır olduğunu bildirdi.
"Rusya’dan bilgiye ihtiyacımız var," diyen Hrncirova, şöyle devam etti: "Bu, Rusya’nın DSÖ Avrupa üyeliğiyle bağlantılı; uzmanların durumu değerlendirebilmesi için zamanında, kesin ve doğru bilgi paylaşılması gerekiyor, çünkü bu durumun sınır ötesi sonuçları olabilir."
Sözcü, Moskova’daki AB heyetinin, Rusya’daki DSÖ ofisiyle temasa geçerek endişelerini ilettiğini belirtti ve bunun, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalinden bu yana Brüksel ile Moskova arasında doğrudan diplomatik temas bulunmamasından kaynaklandığını söyledi.
"Esasen bütün dünya Rusya’dan gelecek bilgiyi bekliyor," diye ekledi.
Dosya, Sibirya’nın güneydoğusundaki İrkutsk Veba Karşıtı Araştırma Enstitüsü’nde çalışan bir kadın laboratuvar görevlisi etrafında şekilleniyor; söz konusu çalışan, belirsiz koşullar altında 2 Ekim’de hayatını kaybetti.
Ölümü başlangıçta "nedeni bilinmeyen zatürre"ye bağlandı. Bu da dünya çapında alarm zillerinin çalmasına ve olayın yakından izlenmesine yol açtı.
Rusya’nın halk sağlığı denetim kurumu Rospotrebnadzor, laboratuvar çalışanının "çalıştığı tehlikeli enfeksiyonlara karşı aşılı olduğunu ve bağışıklığa sahip bulunduğunu" ve yaklaşık 5 bin laboratuvar testinde hiçbir tehlikeli patojen tespit edilmediğini açıkladı.
Kurum, kadınla teması olan kişilerin yüzde 90’ından fazlasının sıkı gözetim altında tutulduktan sonra tıbbi izlemlerinin tamamlandığını da belirtti.
DSÖ, laboratuvar çalışanının ölümünü netleştirecek bilgiler ile karantina önlemlerini tetikleyen patojene ve Moskova’nın "asılsız" olarak nitelediği bildirilen ikinci vakaya ilişkin ayrıntıları talep etti.
ABD de Rusya’yı doğru ve zamanında bilgi vermeye çağırdı. Başkan Donald Trump, şüpheli salgını görüşmek üzere Rus mevkidaşı Vladimir Putin’le bir telefon görüşmesi planladığını söyledi.
ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, "Rus hükümetinden resmi olarak ek bilgi talep ettik. Bilgi paylaşmak için dünyanın dört bir yanındaki diğer ülkelerle de resmi temas halindeyiz," dedi.
Pnömonik veba, vebadan sorumlu bakteri akciğerleri enfekte ettiğinde ortaya çıkar. Hastalığın en ağır formudur ve insandan insana bulaşabilir. Tedavi edilmediği takdirde vaka ölüm oranı yüzde 30 ile yüzde 100 arasında değişir.