"Araştırmacılar tarafından derlenen veriler, bir güvenlik açığının keşfedilmesi ile saldırılarda kullanılabilir hale getirilmesi arasındaki sürenin sıfıra yaklaştığını gösteriyor."
Avrupa, son aylarda çok sayıda siber olayla karşı karşıya kaldı. Bu gelişmeler, toplumun siber saldırılara karşı ne kadar savunmasız olduğu ve kıtanın gelecekteki siber tehditlerle mücadeleye ne ölçüde hazır bulunduğu konusunda yalnızca hükümetler arasında değil, kamuoyunda da yaygın endişelere yol açıyor.
REKLAM
REKLAM
Avrupa Birliği Siber Güvenlik Ajansı (ENISA) İcra Direktörü Juhan Lepassaar, bugün düzenlenen basın toplantısında, "Tehdit ortamına baktığımızda tablo pek de iç açıcı değil," dedi.
Son dönemde yaşanan olaylar arasında, bilgisayar korsanlarının istismar etmesini önlemek amacıyla AB hükümetine ait internet sitelerinin kapatılmasına yol açan PHP güvenlik açığı da var.
Bunun yanı sıra, güncelliğini yitirmiş yazılımlardaki güvenlik açıkları nedeniyle Fransa ve diğer sekiz ülkede süpermarketlerin soğutucu sistemleri ile kan bankalarını hedef alan bir siber saldırı dalgası da yaşandı.
Kısmen yapay zekanın etkisiyle siber tehditler gelişiyor ve daha görünür hale geliyor. Bu durum, kuruluşların en yeni yapay zeka modellerindeki gelişmelere ayak uydurmasını gerektiriyor. Böylece siber güvenlik alanında bir tür silahlanma yarışı ortaya çıkıyor.
Lepassaar, "Yalnızca en gelişmiş yapay zeka modellerindeki son gelişmeler değil, AB genelindeki soğutma sistemlerinde yaşanan siber olaylar da operasyonel eksiklikleri ve zamanında bilgi paylaşımı ile koordinasyon ihtiyacını ortaya koyuyor," dedi.
ENISA, yapay zekayı aynı zamanda bir "güç çarpanı" olarak nitelendiriyor. Çünkü yapay zeka, hem bilgisayar korsanlarının hem de kendilerini savunmaya çalışan şirketlerin güvenlik açıklarını daha hızlı tespit etme kapasitesini artırıyor.
Raporda şu ifadeler yer alıyor:
"Araştırmacılar tarafından derlenen veriler, bir güvenlik açığının keşfedilmesi ile saldırılarda kullanılabilir hale getirilmesi arasındaki sürenin sıfıra yaklaştığını gösteriyor."
Bu bulgu, yakın gelecekte şirketlerin sistemleri kullanıma sunulduktan sonra ortaya çıkan güvenlik açıklarına karşı kendilerini korumak için neredeyse hiç zamanlarının kalmayabileceğine işaret ediyor.
Öte yandan rapor, en gelişmiş yapay zeka modellerinin güvenlik açıklarının yönetimi üzerinde de büyük bir etkisi olduğunu belirtiyor.
Yapay zeka, güvenlik açıklarına müdahale etme ve yama uygulama sürelerini kısaltıyor. Böylece şirketler, sistemlerini proaktif biçimde tarayarak güvenlik açıklarını bilgisayar korsanları tarafından istismar edilmeden önce tespit edip giderebiliyor.
Raporda, bilgisayar korsanlarının yapay zekayı geniş ölçekte güvenlik açığı aramak için kullanmasının ötesinde, bu teknolojinin mevcut saldırı araçlarını da daha etkili hale getireceği vurgulanıyor.
Örneğin yapay zeka araçları, saldırganların deepfake videolar, ses kayıtları ve mesajlar kullanarak giderek daha ikna edici kimlik avı saldırıları düzenlemesine olanak tanıyor.
Bu yöntemlerle insanlar kandırılabiliyor ve "şirket faaliyetlerini aksatmak amacıyla sistemlere yanlış veriler girilmesi" sağlanabiliyor.
Siber tehditleri artıran faktörler
Rapora göre 2025 yılında yaşanan siber olayların yüzde 57,3'ü, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü saldırı savaşı ve Orta Doğu'daki çatışmalar gibi jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan ideolojik motivasyonlarla gerçekleştirildi.
Ancak bu saldırıların çoğunun etkisi sınırlı kaldı.
Siber olayların yüzde 29,3'ü ise finansal kazanç elde etme amacı taşıyordu. Fidye yazılımı saldırıları, işletmeler üzerinde en büyük etkiye sahip siber olay türü olmaya devam etti.
Raporda, suçluların fidye yazılımlarını ve diğer kötü amaçlı yazılım araçlarını kolaylıkla paylaşabilmesinin "profesyonelleşmiş bir suç ekosistemini beslediği" uyarısında bulunuldu.
ENISA ayrıca, Avrupa ülkelerini hedef alan ve devlet destekli aktörlerin düzenlediği saldırılara benzeyen operasyonların da tespit edildiğini belirtiyor.
Bu saldırılar, siber casusluk faaliyetleri yürütmek, istihbarat toplamak ve fikri mülkiyet hırsızlığı gerçekleştirmek amacıyla düzenleniyor.
ENISA'ya göre hacktivistler, yani siyasi veya ideolojik amaçlarla siber saldırılar düzenleyen bilgisayar korsanları, saldırı sayısı bakımından raporlarda en fazla öne çıkan grup.
Ancak bu saldırıların büyük bölümünü, etkisi sınırlı olan dağıtık hizmet engelleme (DDoS) saldırıları oluşturuyor.
Avrupa'nın siber tehditlere yanıtı
Avrupa Birliği, üye ülkelerin siber güvenliğini güçlendirmek amacıyla çok sayıda düzenlemeyi hayata geçirdi.
Ancak ENISA, daha fazlasının yapılabileceğini savunuyor. Son dönemde yaşanan siber olaylar dikkate alındığında bu görüşe katılmamak zor.
Avrupa'nın siber güvenlik düzenlemelerinin temel taşını NIS2 Direktifi oluşturuyor.
Direktif, kritik altyapıları korumak amacıyla ekonominin tüm sektörlerine dijital güvenlik önlemleri uygulama yükümlülüğü getiriyor.
Ancak Ekim 2024'te uygulanmaya başlamasına rağmen direktif henüz tüm AB üyesi ülkelerin ulusal hukukuna aktarılmış değil.
Dokuz AB ülkesindeki soğutucu sistemlerini hedef alan son saldırı, bazı ekonomik sektörlerin siber güvenliğinde ve hangi sistemlerin kritik altyapı olarak tanımlandığı konusunda boşluklar bulunduğunu ortaya koydu.
Siber güvenlik uzmanlarına göre süpermarketler gibi birçok işletme, siber güvenliği geleneksel bir bakış açısıyla ele alıyor.
Bu işletmeler, finansal sistemlerin siber güvenliğine odaklanırken internete bağlı diğer altyapıların sorumluluğunu farklı bütçelere ve önceliklere sahip bakım ekiplerine bırakıyor.
AB'nin bir diğer düzenlemesi ise 2024 yılında kabul edilen ve Aralık 2027'de tamamen uygulanmaya başlayacak olan Siber Dayanıklılık Yasası.
Bu yasa, bilgi paylaşımını ve koordinasyonu hızlandırmak amacıyla tek bir portal üzerinden bildirim yapılmasını zorunlu kılıyor.
Geçen yıl şubat ayında yürürlüğe giren Siber Dayanışma Yasası da AB'nin siber güvenlik tehditlerini ve olaylarını tespit etme, bunlara hazırlanma ve müdahale etme kapasitesini güçlendirdi.
ENISA'ya göre bu güçlendirme, Avrupa Siber Güvenlik Uyarı Sistemi, Siber Güvenlik Acil Durum Mekanizması ve AB Siber Güvenlik Rezervi'nin oluşturulmasıyla sağlandı.
Avrupa'nın daha fazla yapay zeka ve siber güvenlik uzmanına ihtiyacı var
ENISA'ya göre Avrupa'nın siber güvenlik alanında oldukça kapsamlı bir düzenleyici çerçevesi bulunmasına rağmen bu savunma sistemlerini işletecek yeterli insan kaynağının sağlanması ciddi bir sorun olmaya devam ediyor.
Raporda, tüm sektörlerdeki kuruluşların siber güvenlik alanında yetenekli çalışanları işe almakta ve mevcut çalışanlarını elde tutmakta zorlandığı belirtiliyor.
ENISA, 2025 yılında gerçekleştirilen NIS Yatırım Araştırması'na atıfta bulunuyor.
Bu araştırmaya göre ankete katılan kuruluşların yüzde 45'i, gerekli siber güvenlik becerilerine sahip uzmanları bulmakta güçlük çektiğini bildirdi.
Raporda, bu durumun siber güvenlik alanındaki beceri açığını daha da büyütebileceği uyarısında bulunuluyor.
Böyle bir açık, halihazırda sınırlı sayıdaki nitelikli uzmanı işe almak için rekabet eden kuruluşlar arasında, daha fazla mali kaynağa sahip olanlara avantaj sağlayabilir.
ENISA, üye ülkelere siber güvenlik alanındaki faaliyetlerini genişleterek ve AB programlarını güçlendirerek nitelikli iş gücü eksikliğini gidermeleri çağrısında bulunuyor.