Son Dakika
This content is not available in your region

İran'da Yeşil Hareketi liderleri yargılanmayı bekliyor

euronews_icons_loading
İran'da Yeşil Hareketi liderleri yargılanmayı bekliyor
Metin boyutu Aa Aa

İran’da son yıllarda ortaya çıkan ve rejimde reform çağrısı yapan Yeşil Hareketi’nin liderleri, bin günden fazla bir zamandır ev hapsinde. Hüseyin Musavi, Mehdi Kerubi ve Zahra Rahnavard. Henüz yargılama süreci başlamadı. Konuyla ilgili son bilgileri almak için Hüseyin Musavi’nin oğlu Muhammed Kerubi ile görüştük. Kendisi Londra’da Westminster Üniversitesi’nde hukuk profesörü.

euronews:
“Babanız Şubat 2011’den bu yana ev hapsinde. Adalet Bakanlığı bu davanın Ulusal Güvenlik Konseyi’nin elinde olduğunu söyledi. Bir milletvekili de dini liderin ona Yeşil Hareketi’nin ciddi suçlarından dolayı mahkemede büyük bir ceza alabileceğini söylediğini ifade etti. Peki İran niçin bu davanın şeffaf bir şekilde görülmesi konusunda isteksiz?”

Muhammed Kerubi, Mehdi Kerubi’nin oğlu:
“Başlangıçtan beri rejimin protesto hareketlerinin liderlerine karşı davranışları belirsiz. Bunun arkasında bir noktaya kadar rejimin kontrolündeki resmi olmayan karanlık güçler var. Uluslararası hukuka göre devlet bu grupların ne yaptığından sorumlu. Onların yöntemleri arasında babama yaptıkları gibi evi ateşe vermek, içeri el bombası atmak var. Rejimin bu gibi işleri yapması için güvendiği resmi olmayan gruplar var. Rejim aynı zamanda Yeşil Hareketi liderleri ve devlet arasında herhangi bir resmi çatışmanın önlenmesi için çalışıyor. Şimdiye kadar ev hapsine alınan bu liderlerle ilgili şu andaki hukuk çerçevesinde olayın sorumluluğunu üstlenen herhangi bir birim olmadı. Ancak bazı resmi ağızlar dolaylı olarak bu davanın kendi kontrolleri altında olmadığını söyledi. Onlar arasında emniyet ve adaletin başındaki isimler de var. Son zamanlarda dini lider bu özel davanın kendisinde olduğunu açıkça ifade etti. Bu bizim için haber değildi fakat bana göre bu konuyu açıkça ifade etmek bizi yeni bir aşamaya geçirdi.”

euronews:
“Babanız hakkındaki suçlamalara her mahkemede cevap vermeye hazır olduğunu söylüyor. Fakat dini lider onun suçunun büyük olduğunu açıkladı. O aynı zamanda şu ana kadar Kerubi ve diğer iki siyasi figüre iyi davranıldığını söyledi. Siz dini liderin yargılama olmadan bir karar verdiğini düşünüyor musunuz?”

Kerubi:
“Anayasaya göre mahkeme sanık hakkında bir karar verene kadar masumiyet karinesi geçerli. Babam ülkedeki koşulların farkında. Ev hapsinin başladığı günden bu yana çok defa, anayasanın 168. maddesine göre halka açık bir mahkemede yargılanmaya hazır olduğunu söyledi. Yasaya göre onun insanlarla konuşmasına izin verilmek zorunda. Ancak rejim şu ana kadar bunu reddetti. Bu konuyla ilgili yasal bir prosedür takip edilmedi. Dini lider, Yeşil Hareket liderlerinin suçlu olduğunu açıkladı. Yine de suç mahkemeye intikal etmeli. Ancak o zaman suçluya ceza verilmiş olur. Ona henüz bir ceza verilmedi. İçeride kalmalarından yıllar sonra da onlara iyi davranıldığını söylüyor: Bütün bunlar şunu gösteriyor. Adalet bu davayı takip etmiyor. Bu iki lider hakkında bağımsız değiller. Bunun sebebi muhalefet liderlerinin İran toplumundaki etki ve manevi gücünden kaynaklanıyor.”

euronews:
“Geçtiğimiz yılki cumhurbaşkanlığı seçiminden sonra ılımlı bir hükümet kuruldu. İnsanlar mutlu bir şekilde sokağa çıktı ve tekrar insanların sloganlarında Yeşil Hareketi’nin liderlerinin isimlerini duyduk. Şu anda rejimin bu ev hapsi prosedüründen ve onlara davranış şeklinden nasıl bir yarar sağlıyor?”

Kerubi:
“Yeşil Hareketi liderlerinin tutuklanmasından sonra rejim ulusal medyayı ve diğer olanakları kullanarak İranlıların onlar hakkında kötü düşünmesini sağlamaya çalıştı. Onları sürekli olarak suçlu gösterdiler. Ancak diğer yandan onlara kendilerini savunma imkanı vermediler. Öğrenci ve siyasi aktivistler hapishaneye gönderildi. Burada rejimin yaptığı tarihi hata, medya ve diğer propaganda araçlarını kullanarak toplumun bu liderler hakkında kötü düşünmesini sağlama yanılgısı oldu. Son seçimde bu planın gerçekleşmediğini gördük. Bugün sadece bu konuya duyulan hassasiyet artmadı aynı zamanda onların popülaritesi de sürekli olarak artıyor. “

euronews:
“Ev hapsinde olan babanızla ilgili olarak biz biliyoruz ki o önce kendi evindeydi, sonra istihbarat teşkilatına ait bir binaya transfer edildi. Bugün tekrar kendi evinde. Bunun sebebi ne? Çünkü aynı şey Musavi ve Rahnavard için yapılmadı?”

Kerubi:
“Babam kendi evinde kaldı ancak birkaç ay sonra istihbarat teşkilatının binasına götürüldü. Bizim düşüncemize göre ona orada büyük baskı yaptılar. İki buçuk yıl boyunca küçük bir dairede yalnız kaldı. Annem ev hapsinden çıkmasına rağmen onun yanında kalmaya devam etti. Güneş ışığının ve temiz havanın yetersiz olmasından dolayı astım ve raşitizm gibi hastalıklar geçiriyor. Bundan 7-8 ay önde dört kez hastaneye kaldırıldı. Bunun gibi olaylardan sonra rejim bu koşulların onların hayatını mahvettiğini anladı. Sonunda da onun kendi evine geri dönmesine izin verdiler. Ev hapsi orada devam ediyor.”

euronews:
“Ev hapsindeki siyasi figürlerle toplumun iletişim kurması mümkün değil. Peki babanızın gıda ihtiyacı nasıl ve kimler tarafından karşılanıyor?”

Kerubi:
“Sizinle konuştuğum şu anda onun gıda ihtiyacı ailesi tarafından karşılanıyor. İhtiyaçlarını annemin satın alıp götürmesine izin veriliyor. Ancak istihbarat servisinin binasında kaldığı dönemde bütün yiyecek malzemeleri onlar tarafından sağlandı. Tabi ki maliyeti bize fatura edildi. Daha sonra onlar babama pişmemiş yiyecek verdiler. Kısa dönemde o yalnız olduğu için gıda ihtiyacını karşıladılar.”

euronews:
“Babanızı kimler ziyaret edebiliyor?”

Kerubi:
“Şu anda kardeşim eşi ve çocukları haftada bir kez onu ziyaret edebiliyor. Her seferinde bu 1.5-2 saat sürüyor. Kardeşlerimden bir tanesi günlük siyasi bir haberi tekrarladığı için onu görmesi yasaklandı. 14 aydan fazla zamandır onu göremiyor.”

euronews:
“Uluslararası insan hakları organizasyonlarıyla herhangi bir iletişime geçtiniz mi?”

Kerubi:
“Son 3.5 yıldır Musavi ve babamın ev hapsi durumuyla ilgili insanlarımızı bilgilendirmeye çalıştık. Her kurum, organizasyon ve grubun görevi dünyanın neresinde olursa olsun bir haksızlık varsa bütün bu olayları kamuoyuna göstermektir. Fakat biz uluslararası kurumlarla bir iletişim içinde olmadık. Biz sadece bu konunun uluslararası bir mesele haline gelmesi için çabaladık. Uluslararası kurumlar da kendilerinden beklenen görevleri yerine getirmeli.”

Euronews artık Internet Explorer üzerinden erişilebilir değil. Bu tarayıcı artık Microsoft tarafından güncellenmiyor ve en son teknik yenilikleri desteklemiyor. Sizi; Esge, Safari, Google Chrome veya Mozilla Firefox gibi başka tarayıcıları kullanmaya davet ediyoruz.