Son Dakika

Son Dakika

10 soruda A’dan Z’ye Ankara Anlaşması

Okunan haber:

10 soruda A’dan Z’ye Ankara Anlaşması

10 soruda A’dan Z’ye Ankara Anlaşması
Metin boyutu Aa Aa

Yurt dışında yaşamak isteyen Türk vatandaşlarının sayısı son yıllarda giderek artıyor. Ankara Anlaşması kapsamında Türk vatandaşlarına iş kurma vizesi veren İngiltere son dönemde en çok tercih edilen ülkelerin başında geliyor. Sadece 2014-2017 yılları arasında 12 bin 700 Türk vatandaşının başvurusu olumlu sonuçlandı. Türk vatandaşları İngiltere AB’den ayrılmadan önce bu seçeneği değerlendirmek istiyor.

İngiltere İçişleri Bakanlığı’nın (Home Office) Ankara Anlaşması kapsamında iş kurmak üzere ülkeye gelen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına verilen süresiz oturum izninin koşullarını önceki hafta değiştirmesi gözleri tekrar bu vize türüne çevirdi. En önemli değişiklik süresiz oturum başvurusu süresinde yaşandı. Artık bu vize kapsamındakiler 5 yıl değil 6 yıl sonunda İngiliz pasaportuna başvurabilecek. Peki, Ankara Anlaşması nedir? Kimler, nasıl başvuru yapabilir? Sermaye limiti ve eğitim şartı var mı?

1- Ankara Anlaşması nedir?

Ankara Anlaşması (ECAA) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına İngiltere tarafından verilen iş kurma izni vizesidir. Türk vatandaşları bu anlaşmayla serbest meslek vizesi başvurusunda bulunarak İngiltere’de ticaret yapma ve yerleşim hakkı elde edebilir.

2. Kimler başvurabilir? Hangi meslekler olabilir

İngiltere’de iş kurmak veya kendi işini yapmak isteyen 18 yaşını aşmış; yapacağı işe yetecek kadar sermayesi bulunan tüm Türk vatandaşları başvurabilir. Bu vize türünde İngiltere’de bulunan kişilerin iş yeri açma veya işçi çalıştırma zorunluluğu yok. Kişi eğitimini aldığı ya da meslek edindiği iş ile ilgili alanda tek başına da çalışabilir. Sermaye limiti, İngilizce bilme veya mesleki eğitim şartı bulunmuyor. Ancak başvuran kişinin sektöre bağlı olarak bu iş yapabilecek donanıma sahip olduğunu göstermesi gerekiyor. Özel izin gerektiren avukatlık veya doktorluk gibi meslekler için ise bu tür işleri düzenleyen kurumlardan (örneğin tabibler veya mimarlar odası) izin almak gerekir. Ankara Anlaşması’na her iş dalında başvuru yapılabilir: Restoran, mağaza, market, kafe, eğitim danışmanlığı, pazarlama ofisi açabileceği gibi şoför, temizlikçi, berber, serbest gazeteci, tercüman, boyacı, fotoğrafçı gibi çok değişik sektörlerde tek kişilik işler de kurabilir.

Bu vize türü ile İngiltere’de bulunanların kadrolu bir işte çalışması ise kesinlikle yasak. Bir iş insanı olarak farklı müşterilere iş yapmak gerekiyor. Ancak süresiz oturum aldıktan sonra bu sınırlama ortadan kalkıyor.

3. Başvuru süreci nasıl işliyor?

Türkiye, İngiltere veya dünyanın herhangi bir yerindeki İngiliz konsolosluğundan bu vize türüne başvuru yapılabiliyor. İngiltere vizeleri ücretli ve pahalı olmasına rağmen bu vizeye başvurular ücretsiz. Başvurusu olumlu sonuçlananların bir ay içinde İngiltere’ye gelerek bir yıllık oturum kartlarını almaları ve işlerini kurmaya başvurmaları gerekiyor. Bir yıl boyunca iş yaparak kendi yaşam masraflarını karşılayabilecek kadar para kazananlar uzatma başvurusu yapabiliyor. Bir yıl boyunca kazanılacak para için bir limit bulunmuyor. Kişinin kurduğu iş ile konaklama, gıda, ulaşım ve diğer yaşam masraflarını karşılayabilmesi ve bunu belgelendirebilmesi gerekiyor. Bu miktar bekar, aile ve çocuk sayısına göre değişebiliyor.

4- Eş ve çocuklar İngiltere’ye götürebilir mi?

Ankara Anlaşma vizesi alanlar eş ve çocuklarını da vize alma koşuluyla İngiltere’ye götürebilir. Eş ve çocuklara da aynı süre ile vize verilir. İngiltere’ye yerleşip iş kurduktan sonra da eş ve çocuklar için başvuru yapılabilir. Uzatma başvurularında esas olan kurduğunuz işten kazancınızla ailenizin geçimini sağlayıp sağlayamadığınıza bakılır. Ankara Anlaşması ile iş kuran kişinin eşi ise istediği işte kadrolu çalışma hakkında sahip olur. Çocukları devlet okullarında ücretsiz eğitim alabilir.

5- Yönetmelik neden değişti ve 'Aydoğdu Kararı' nedir?

İngiltere İçişleri Bakanlığı 16 Mart 2018 tarihinde bir açıklama yaparak yeni başvuru şartları ilan edilene kadar süresiz oturum başvurularının durdurulduğunu bildirdi. Buna gerekçe olarak “Aydoğdu Davası” gösterildi. Davanın özeti ise şöyle: Ankara Anlaşmalı bir temizlik işçisi olan Mustafa Aydoğdu süresiz oturma izni başvurusu yapmasına yaklaşık 6 ay kala Türkiye'deki eşini ve oğlunu mevcut anlaşma şartlarında İngiltere'ye getiriyor. Ancak ailecek süresiz oturum başvuru yapan Aydoğdu ailesinden yalnızca Ankara Anlaşmalı olan ve 4 senedir İngiltere'de yaşayan Mustafa Aydoğdu’ya bu hak veriliyor. Eşi Hatice Aydoğdu ve oğlunun başvurusu ise reddediliyor. Aile bu ret kararlarını mahkemeye götürüyor ve 2 yıllık mahkeme süreci sonunda 8 Mart 2017’te Yüksek Mahkeme ret kararını onaylıyor. Mahkeme “Eş ve çocuk bir yana başvuru sahibinin bile oturum izni almasına gerek olmadığına” hükmederek gereğini yapması için İçişleri Bakanlığı’na gönderiyor. 16 Mart 2018 tarihli kararın İngiltere’nin AB’den ayrılmasıyla (Brexit) bir ilgisi yok. Bakanlık mahkeme kararını uygulamaya koyuyor. Yaklaşık üç ay süren çalışmaların ardından 15 Haziran 2018 tarihinde yeni şartlar bir yasa olarak açıklandı.

6- Yeni yasada neler değişti?

• Süresiz oturuma başvuru süresi 4 yıldan 5 yıla çıktı

• İngiliz vatandaşlığına başvuru süresi 5 yıldan 6 yıla çıktı

Daha önce olmayan yeni getirilen şartlar:

• 1 yıl içinde 180 günden fazla İngiltere dışında bulunmama

• İngilizce yeterlilik sınavı

• Sosyal yaşama adapte olup olmamayı ölçen vatandaşlık testi

• Süresiz oturuma başvuracaklardan kişi başı 2389 Pound ücret

7- İngiltere vatandaşlığı mümkün mü?

Bu vize türü ile İngiliz vatandaşlığı edinmek mümkün. Hatta İngiliz pasaportu alabilmek diğer vize türlerine göre daha kolay olarak yorumlanıyor. Ancak vatandaşlığa başvurma süresi 16 Mart 2018 tarihinde değişti. Artık İngiltere’ye yerleştikten 6 yıl sonra vatandaşlığa başvurmak mümkün. Bu süre 16 Mart 2018’e kadar 5 yıl idi.

Bu anlaşma ile İngiltere’ye giriş yapan kişilere başlangıçta 1 yıl vize veriliyor. İşlerinde başarılı olanlara devamında 3 yıl uzatma veriliyor. Yeni uygulama ile bu 3 yılın sonunda da işlerini başarılı şekilde sürdürüp yaşam masraflarını karşılayanlara tekrar uzatma veriliyor. Bu vize ile ülkede 5 yıl iş yaptıktan sonra süresiz oturum (kalıcı oturum) başvurusu yapılıyor. Süresiz oturumdan 1 yıl sonra ise vatandaşlık başvurusu yapılabiliyor.

Süresiz oturum hakkı elde eden kişilerin sadece kendi işini yapma zorunluğu ortadan kalkıyor. Kişi başka bir işte veya hem kendi işinde hem de başka bir işte kadrolu çalışma hakkını elde eder.

8. Başvurular ne kadar arttı?

Geçtiğimiz yıl Ankara Anlaşması aracılığıyla İngiltere'de yerleşim vizesi almak için Türkiye'den 1.190 başvuru yapıldı. Bu, İngiltere İçişleri Bakanlığı verilerine göre son 9 yılda yüzde 5 binin üzerinde artış demek.

2017 yılındaki başvurulardan 665'i onaylanırken, 325'i ise reddedildi.

Birleşik Krallık'ta ise 2007 yılında bin 760 başvuru yapılırken, bu sayı 2017'de 3 bin 710'a çıktı.

Birleşik Krallık'tan yapılan başvuru sayısı

Türkiye'den yapılan başvuru sayısı

9. Brexit sonrası ne olacak?

İngiltere’nin AB’den ayrılmasıyla Ankara Anlaşması’nın akıbetinin ne olacağı en önemli sorulardan birisi. Londra merkezli uluslararası avukatlık bürosu Garth Coates’ten AB Göçmenlik Hukuku Uzmanı Tamer Ulay bu soruya ilişkin Euronews’e şu değerlendirmeyi yaptı: “Brexit sonrası Ankara Anlaşması ortadan kalkacak. Bu vize türü İngiltere’nin AB üyesi olmasıyla Ankara Anlaşması’nı tanımasına dayanıyordu. Brexit sonrası İngiltere bu anlaşmaya artık taraf olmayacak. 15 Haziran 2018’de çıkan yeni yasa sadece süresiz oturum başvurularının şartlarını düzenliyor. İngiltere Brexit gerçekleşene kadar ise bu vize türünde başvuruları almaya devam edecek. Ancak yapılan spekülasyonların aksine bu yeni yasa Ankara Anlaşması’nın Brexit sonrası devam edeceğine dair bir ifade içermiyor. İngiliz hükümeti bu yönde bir niyet de göstermiş değil.”

10. Anlaşmanın yasal dayanağı nedir?

Türkiye 1958'te kurulan Avrupa Ekonomik Topluluğu'na üye olmak için 1959 yılında başvuruda bulundu. Müzakereler neticesinde 1963 yılında Türkiye ile Topluluk arasında Ankara Anlaşması olarak bilinen “Avrupa Topluluğu İşbirliği Anlaşması (European Community Association Agreement-ECAA)” imzalandı. İngiltere, 1973'te AB üyesi olduğunda 1963 Ankara Anlaşması’nı resmen tanımış oldu. Böylece İngiltere'nin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına, ticaret ve çalışma ile ilgili alanlarda 1973'teki mevcut hukuk kurallarını uygulaması zorunlu hale geldi.

İngiltere'de 1973'te geçerli olan Göçmenlik Yasası, 1971 Göçmenlik yasasıdır. Ankara Anlaşması vizelerinde, 1971 tarihli göçmenlik yasası baz alınıyor. Bu yasa maddelerinde, İngiltere'de iş kurmak isteyen yabancılara, sermaye koşulu getirmeksizin iş kurma izni sağlanmaktaydı. İngiltere İçişleri Bakanlığı (Home Office), ECAA vizesinin Türk Vatandaşlarına uygulanmasını, Türkiye'nin henüz AB’ye üye olmadığını veya üye olmak için bir tarih açıklanmadığı gerekçesiyle uzun bir süre ertelemeye çalıştı. ECAA vize başvurularının red edilmesi üzerine İçişleri Bakanlığı ile Türk Vatandaşları arasında bir hukuk mücadelesi yaşandı. Avrupa Adalet Divanı’nın Türk vatandaşlarının lehine karar vermesiyle İngiltere anlaşmayı uygulamaya başladı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Ankara Anlaşması'na başvuruda yüzde 6 bin artış

Brexit: İki yılda neler oldu?

ABD'de gazete binasına saldırı: Ölü ve yaralılar var

İtalya, AB zirvesinin ortak sonuç bildirgesini bloke etti