Son Dakika

Son Dakika

İstanbul’da semer altı insan hikayeleri: 'Hamallar' belgeseli sinemalarda

İstanbul’da semer altı insan hikayeleri: 'Hamallar' belgeseli sinemalarda
Metin boyutu Aa Aa

Yönetmen Aydın Bağardı’nın çektiği “Hamallar” belgeseli, Osmanlı Devleti'nden günümüze İstanbul hamallarının renkli hayatını anlatıyor.

Yüzyıl öncesi hamallığın anlatıldığı bölümün çekimleri, "İzmit SEKA Platoları"nda kurulan Osmanlı mahallesi dekorlarının bulunduğu mekanlarda gerçekleşti. Sirkeci, Mercan ve Tahtakale de hamallık yapanlar, Kocaeli'ne götürülerek çekimlerde de gerçek hamallar kullanıldı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı destekli belgeselde Sirkeci'den Unkapanı'na, Mısır Çarşısı'ndan Kapalı Çarşı, Karaköy ve Perşembe Pazarı'na kadar uzanan bölgede, geçmişten bugüne ''hamallık'' konu ediliyor.

Dramatik unsurların kullanıldığı, söz konusu dönemin canlandırıldığı ve aktör Mustafa Uzunyılmaz'ın naratörlüğünü yaptığı belgeselde, İstanbul’un henüz betona bürünmediği, trafik sorununun yaşanmadığı, Eminönü ve Karaköy'ün şehrin merkezi olduğu günlerden bugüne; hamalların yaşamı anlatılıyor.

'Semerin altındaki' insan hikayeleri

Makineleşmeyle beraber kaba insan gücüne duyulan ihtiyacın da azalması artık hamallık mesleğinin sonunu getirmiş. Forkliftler, asansörler artık bu görevi görürken, günümüz hamalları bu yıllanmış mesleğin son temsilcileri.

Yerlerini tamamen makineler almadan semerin altındaki hikâyeleri dinlemek hedefiyle belgeseli çeken yönetmen Aydın Bağardı, filmin 8. Malatya Uluslararası Sinema Festivali’nde gösterime girmesi öncesinde Euronews’e konuştu:

Aydın Bağardı: “Hala sürmekte olan bir meslek. İstanbul’da gittikçe az da olsa, sırt ve küfe hamalı ile karşılaşmak mümkün. Teknoloji ile birlikte, hamalların yerini artık kargolar aldı ve modern taşımacılığa geçildi. Yüz yılardır yapılan hamallık mesleğinde özellikle İstanbul’un önemli bir yeri var. İstanbul’un mimarisi ve yaşamıyla adeta bütünleşmiş bir meslek. Hamallar 200, hatta 300 kiloya kadar yük taşıyabiliyor.”

Malatya ve Adıyamanlı hamallar

Euronews: “Hamallar mesleğe nasıl başlıyor, isteyen istediği yerde hamal olabiliyor mu?

Aydın Bağardı: “Genelde Malatya Pötürge ve Adıyaman Gerger’den gelenler İstanbul’da hamallık mesleğinde ün salmış. Neredeyse dededen, babaya daha sonra da oğula geçen bir meslek. Hamal babanın doğan erkek çocuğunun hamal olacağı çok önceden belli…

Onlar kendilerini zanaatkar olarak görüyor

Hamallar, semerleri ihale usulü satın alıp mesleğe girebiliyor, onlar kendilerini işçi olarak değil, zanaatkar olarak görüyor.

200-300 kilo yük taşıyabilen bu insanlar uzun yıllar bel fıtığı gibi hastalıklara yakalanmamışlar, ancak son yıllarda bu hastalıktan ve ayak sağlığından sıkıntı çekenlerin sayısı artmış.”

Euronews: Hamallarla ilgili bir belgesel çekme fikri aklınıza nereden geldi?

Aydın Bağardı: “Bir yıllık çalışmanın sonucu bu belgeseli ortaya çıkardık. Kendisi de Malatyalı olan yardımcım Nuri Kaymaz’ı dinlerken, bu belgesi çekme fikri aklıma geldi.

Bugün artık yitip gitmekte olan bir meslek. Teknoloji bu mesleğin de adeta sonunu getiriyor. Şu anda İstanbul’daki hamalların sayısı 1000’in altında.”

Agatha Christie’den Seyit Onbaşı’ya hamal hikayeleri

Euronews: Belgeseli çekerken ilginç hikayelere de rastladınız mı?

Aydın Bağardı: “İstanbul’a geldiğinde bir keresinde Sirkeci’yi ziyaret eden ve ince topuklarıyla yolda yürümekte güçlük çeken ünlü İngiliz polisiye roman yazarı Agatha Christie, dört hamalın taşıdığı sal ile kaldığı otel Pera Palace’a taşınmış.

Eskiden meyhanelerde çok içip evlerine gidemeyenler için de küfeleriyle bekleyen hamallar varmış, “küfelik” olmak tabiri de buradan geliyor.

Çanakkale savaşında 275 kiloluk top mermisini taşıyan onbaşı Seyit Ali de bir hamaldı. Seyit Ali, mekanizması bozulan bir topun mermisini sırtına alarak namluya sürmüş, ateşleyip İngiliz Ocean zırhlısını vurarak savaşın seyrini değiştirmişti.”

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Örümcek Adam ve X-Men gibi süper kahramanların yaratıcısı Stan Lee, Avangers 4'te son kez ekranda

Emniyet Genel Müdürlüğüne 10 bin çarşı ve mahalle bekçisi