Son Dakika

Son Dakika

ABD devleti yeniden kepenk kapatma riski ile karşı karşıya

ABD devleti yeniden kepenk kapatma riski ile karşı karşıya
Metin boyutu Aa Aa

Amerika Birleşik Devletleri bütçe anlaşmazlıkları nedeniyle yeniden durma riski ile karşı karşıya.

Eski Başkan Barack Obama'nın evrensel sağlık sigortası 'Obama Care' nedeniyle benzer bir durum yaşayan Washington'da bütçe görüşmeleri bu kez Başkan Donald Trump'ın Meksika sınırına örmek istediği ve milyarlarca dolara mal olacak olan duvar nedeniyle kilitlendi.

ABD Kongresi Cuma gününe kadar uzlaşıp yeni bir 'harcama yetkisi yasası' çıkaramazsa Cuma günü gece yarısı itibarı ile Federal devletin bütçesi kalmayacak ve kurumlar, hizmetler ve çalışanlar duracak. Tüm federal memurlar zorunlu ücretsiz izne çıkmak zorunda kalacak ve bu da ciddi bir yönetim krizi anlamına gelecek.

Trump geri adım atmıyor

ABD anayasasına göre devlet kurumları, Kongre’den onay ve yetki almadan hiçbir harcama yapamıyor. Bunu bilen Demokratlar duvar inşası için 5 milyar dolarlık ödenek isteyen Trump'ın bütçe tasarısını veto ediyorlar. Ara seçimler ile Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu geri alan Demokratlar Trump'ın duvar projesini durdurmak için devletin kepenk kapatmasını göze almış durumda ancak daha önceki bütçede de benzeri sıkıntıları yaşayan Trump bu sefer bu konuda geri adım atmamakta ısrarlı.

Demokrat Partililer ile Beyaz Saray'da kameralara yansıyan hararetli bütçe tartışması esnasında Trump gerekirse federal devletin işleyişini durduracağını ve sorumluluğu da üstleneceğini söyledi ancak neticede Amerikan halkının durumdan kendisini değil Demokratları sorumlu tutulacağını düşünüyor. Muhalifler Trump'a sınır güvenliği için -duvar örmeye kullanılmamak şartıyla- 1,6 milyar dolar ayırmayı teklif etse de Trump en büyük kampanya sözlerinden birini tutmakta kararlı.

Cumhuriyetçiler süre kazanmaya çalışacak

Bazı Cumhuriyetçiler, Çarşamba günkü Kongre’nin toplantısında bütçe için 26 Aralık veya 3 Ocak'a kadar ek ödenek talep ederek zaman kazanmaya çalışacağı öngörülüyor. Pentagon, Eğitim Bakanlığı, Çalışma Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı gibi kurumların ise bütçe harcama yetkisi 2019 Eylül ayına kadar devam ettiği için Cuma günü yaşanacak krizden şimdilik etkilenmeyecekler.

Bütçe yasası çıkmadığı takdirde acil ve ulusal güvenlik hizmetleri dışında Amerikan devleti tüm faaliyetlerine ara vermek zorunda kalacak. Ulaştırma, Dışişleri, Barınma ve Kentsel Kalkınma, İçişleri, Tarım, Hazine, Ticaret, Adalet ve İç Güvenlik Bakanlıklarına ait tüm hizmetler ve çalışmalar duracak.

800 bin memur işe gitmeyecek

Yaklaşık 800 bin federal görevlinin haftaya Pazartesi işe gitmeyeceği hesaplanıyor. 420 bin acil hizmetler personeli ise ücretsiz çalışmak zorunda kalacak. Bunların çoğunluğu, federal kolluk görevlileri, federal hapishane görevlileri, FBI çalışanları, Narkotik kolluğu ve Orman yangınıyla mücadele birimlerinden oluşuyor. Daha sonra Kongre yasayı çıkarttığında bu kişilere geriye dönük olarak gerekli ödemeler yapılacak.

Milyarlarca dolar zarara yol açabilir

1970'lerden bu yana federal devletin 15 defa benzeri şekilde kepenk indirdirme durumu yaşandı. Bu durum genelde birkaç günü geçmiyor, bazen sadece saatler sürüyor.

Ancak nadir de olsa birkaç haftayı bulduğu olabiliyor. Örneğin 2016 yılında yaşanan ve iki haftayı aşan kepenk kapatma süresi ABD ekonomisine yaklaşık 25 milyar dolara mal oldu. Borsalar ve piyasalar ise açık kalmaya devam ediyor ancak genelde piyasa durumdan olumsuz etkileniyor.