17 Mayıs Homofobi Karşıtı Gün: Türkiye LGBTİ+ haklarında Avrupa'da sondan ikinci sırada

17 Mayıs Homofobi Karşıtı Gün: Türkiye LGBTİ+ haklarında Avrupa'da sondan ikinci sırada
Telif hakkı
REUTERS/Athit Perawongmetha
Metin boyutu Aa Aa

Dünya Sağlık Örgütü tarafından eşcinselliğin akıl hastalıkları listesinden çıkarılışının yıl dönümü olan 17 Mayıs, 1990'dan itibaren her yıl Uluslararası Homofobi, Transfobi ve Bifobi Karşıtı Gün olarak kutlanıyor. Peki homofobi, transfobi ve bifobi nedir?

Homofobi ve transfobi, genel olarak, eşcinsellik, biseksüellik ve transseksüellik gibi farklı cinsel yönelimleri veya cinsel kimlikleri bulunan insanlara yönelik "olumsuz duygular, tutumlar veya davranışlar" olarak tanımlanıyor.

Amerikalı psikolog George Weinberg homofobi kavramını ilk kez 1972'de, aynı ve korku kavramından yola çıkarak "farklı cinsel yönelimleri olan insanlara karşı duyulan akıl dışı korku" olarak kullanıyor.

Transfobi, 'travesti veya transseksüellerden korkma veya nefret etme', bifobi ise, 'biseksüel kişilerden korkma, hoşlanmama veya nefret etme durumunda ortaya çıkan ayrımcılık' olarak tanımlanıyor.

Türkiye LGBTİ haklarını korumada sondan ikinci ülke

Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Trans ve İnterseks Derneği’nin (ILGA) son raporuna göre, Türkiye’de LGBT+ hakları 2015 yılından bu yana geriledi. Raporda, Macar ve Türk hükümetlerinin LGBT+ bireylerin temel ve siyasi haklarını koruyamadığı, bu nedenle iki ülkenin de başarısız olduğu vurgulandı.

ILGA Avrupa Temsilcisi Evelyne Paradis, “Bu yıl ne yazık ki politik ve hukuksal seviyede birçok ülkede hak kazanımlarında düşüş yaşandı” dedi. Avrupa’da LGBTİ haklarını korumada Azerbaycan’dan sonra Türkiye sondan ikinci oldu.

ILGA Europe

“Ankara'da yasak kalktı ama uygulama devam ediyor”

Ankara Valiliği 18 Kasım 2017'de OHAL Kanunu’na dayanarak, LGBTİ örgütlerinin düzenlediği “birtakım toplumsal hassasiyet ve duyarlılıklar" içeren sinema, sinevizyon, tiyatro, panel, söyleşi, sergi gibi etkinlikleri süresiz olarak yasaklamıştı.

Nisan 2019’da ise, valilik tarafından LGBTİ+ etkinliklerine getirilen süresiz yasak Bölge İdare Mahkemesi tarafından kaldırıldı. Eşcinsel hakları savunucusu Kaos GL derneği tarafından başlatılan dava sürecinde mahkeme, yasağın süresiz olmasını ve niteliğe ilişkin sınırlamaya sahip olmamasını hukuka aykırı buldu.

Öte yandan 10 Mayıs’ta yapılması planlanan ODTÜ Onur Yürüyüşüne, LGBTİ etkinlik yasağının kaldırılmasına rağmen ODTÜ Rektörlüğü tarafından izin verilmedi. Öğrencilerin yaptığı yürüyüşe ise polis müdahale etti.

Euronews’a konuşan Pembe Hayat derneğinden Şirvan, “Yasağın kalktığını zannediyorduk fakat bir hafta önce yapmak isteğimiz bir etkinlik yasaklandı.” dedi. LGBTİ etkinliklerinin hala tabu olarak görüldüğüne değinen Şirvan, ODTÜ Rektörünün Onur Yürüyüşünü yasaklama kararını ise dernek olarak eleştirdiklerini belirtti.

Uluslararası Af Örgütü Türkiye Şubesi ise, Homofobi, Bifobi, Transfobi Karşıtı Gün için 18 Mayıs'ta Ankara, İstanbul ve İzmir’de #FobiniUçur etkinliği düzenliyor.