Son Dakika
Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Dünyada kurşunlu benzin dönemi sona erdi, ancak havayı kirletmeye devam ediyor

Access to the comments Yorumlar
 Berrak Kanbir Rodriguez Sanmartin
Benzin pompası
Benzin pompası   -   ©  Robert F. Bukaty/Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved.
Metin boyutu Aa Aa

Otomobil ve tırlarda kurşunlu benzin kullanımı Cezayir'in elindeki stokların tükenmesiyle tüm dünyada sona erdi. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) dünya çapında kurşunlu benzin kullanımının tamamen bittiğini duyurdu.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres bu gelişmeyi "bir uluslararası başarı öyküsü" olarak nitelendirdi.

Guterres "Kurşunlu benzin kullanımının sona ermesi bir milyon kişinin ecelinden önce kalp hastalığı, felç, kanser gibi sebeplerle ölmesini engelleyecek ve çocukların zekaları kurşun nedeniyle zarar görmeyecek" diye konuştu.

Çevre aktivist kuruluşu Greenpeace de gelişmeyi "bir zehir çağının sona ermesi" olarak değerlendirdi.

Kurşunlu benzinin zararları neler?

20'nci yüzyılın en tehlikeli kirletici yakıtı olarak adlandırılan tetraetil kurşun katılmış benzin ilk defa 1920'lerde motorun performansını arttırmak amacıyla kullanılmaya başladı.

Kurşunun zehirlediğine dair ilk olay 1924'te Amerika Birleşik Devletleri'ndeki (ABD) bir rafineride yaşandı. Rafineride çalışan beş işçi hayatını kaybetti, başka kimse hastaneye kaldırılmadı, ancak halk sağlığı yetkilileri ve çevrecilerin uyarılarına rağmen kurşunlu benzin kullanımı yüz yıldır çevre ve insan sağlığını tehdit etmeyi sürdürdü.

Dünya Sağlık Örgütü'ne göre bu benzin türü, kurşun içeren diğer bütün maddelerden daha fazla zehir saçıyor. Havayı, tozu, toprağı, içme suyunu ve gıda ürünlerini kirletiyor.

ABD Çevre Koruma Ajansı kurşunsuz benzine maruz kalmanın en çok çocukları etkilediğini belirtiyor. Ürün kandaki kurşun seviyesini çok tehlikeli düzeylere çıkarıyor ve bu durum çocukların zeka gelişimini olumsuz etkilediğinden akademik başarılarını düşürüyor.

UNEP'e göre kurşunlu benzinin tamamen ortadan kaldırılması sayesinde yılda en az 1,2 milyon kişinin kalp hastalıkları, felç ve kanser gibi rahatsızlıklardan dolayı erken ölümü önlenecek, çocuklar kurşunun yol açtığı geri dönülmez etkilerde korunacak ve kurşun zehirlenmesi sonucu harcanacak olan 2 buçuk trilyon dolara yakın maliyetten tasarruf edilmiş olunacak.

Uzmanlar uyarıyor: Toprakta biriken kurşun hala havayı kirletiyor

Ancak uzmanlar yıllardır toprakta biriken kirliliğin kurşunlu benzin kullanımının bitmesiyle hemen temizlenemeyeceği uyarısında bulunuyor.

Son yapılan bir çalışma bu durumun olumsuz sonuçları konusunda önemli fikir veriyor. Haziran ayı sonunda yayınlanan çalışma Londra'da 20'nci yüzyıl boyunca araçlardan havaya salınan kurşunun toprakta biriktiğini ve kentin bugünkü hava kirliliğine katkıda bulunduğunu güçlü kanıtlarla ispatlıyor.

Zengin ülkeler 1970'lerden itibaren kurşunlu benzin kullanımını azaltmaya, 1980'lerden itibarense yasaklamaya başladı. Ancak kullanım 2000'li yılların başında 80'den fazla ülkede devam etti.

Londra'da kurşunlu benzin kullanımı 1999'da yasaklanmıştı.