Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Rapor: Rusya, Ukrayna'daki ayrılıkçılara silah desteği vererek savaşı sistematik olarak körüklüyor

Access to the comments Yorumlar
 Mustafa Bag
Ukrayna'nın doğusunda konuşlu, Rusya destekli ayrılıkçı güçler
Ukrayna'nın doğusunda konuşlu, Rusya destekli ayrılıkçı güçler   -   ©  AP

Yeni yayınlanan bir rapora göre, Ukrayna'daki savaşta kullanılan silah ve mühimmat üzerine yapılan araştırma, Rusya'nın silah sevkiyatlarıyla çatışmayı sistematik olarak körüklediğini ortaya koyuyor.

Finansmanı Avrupa Birliği ve Almanya hükümeti tarafından sağlanan ve İngiltere merkezli Conflict Armament Research isimli araştırma kuruluşu tarafından yürütülen araştırma 3 yıl sürdü.

Söz konusu çalışma, konuyla ilgili bugüne kadarki en kapsamlı araştırmalardan biri olma özelliği taşıyor.

Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği ülkeleri, Kırım'ın ilhakı ve Ukrayna'daki ayrılıkçılara silah desteği sağladığı gerekçesiyle Rusya'ya yıllardır yaptırım uyguluyor.

Analistlere göre raporun sonucunun genel tabloyu değiştirmesi pek olası görünmese de Ukrayna'daki yasa dışı silah transferlerine ilişkin ayrıntılı bir bakış açısı sunuyor ve Avrupa'da devam eden tek aktif savaşı körükleyen silah ticaretinin kapsamını ortaya koyuyor.

Ukrayna'nın doğusundaki ayrılıkçılara gönderilen Rus menşeli silah transferlerinin daha önceki analizleri, fotoğraflara veya istihbarat raporlarına dayanıyordu. Yeni rapor, gerçek silahlara odaklanıyor.

Raporun hazırlanması sürecinde araştırmacılar, esir alınan ya da öldürülen ayrılıkçı savaşçılardan veya kontrol altına alınan cephelerden ele geçirilen onlarca tüfek, el bombası fırlatıcısı, omuzdan ateşlemeli uçaksavar füzeleri ve binlerce mühimmat üzerinde çalışma yürüttü.

Ele geçirilen silahlar detaylı incelenirken, araştırmacılar silahların üreticilerine kadar seri numaralarını ve diğer tanımlayıcı işaretlerini takip etti.

"Ukrayna'da Savaş'ın Silahları" başlıklı rapor, ayrılıkçı güçlerin Sovyetler Birliği'nden miras kalan eski silahlarla donanmış milislerden daha fazlası olduğunu; daha ziyade modern orduları takip ettiklerini ve yerleşik bir askeri doktrine sahip olduklarını gösteriyor.

Ülkenin doğusunda 450 kilometre uzunluğundaki bir cephe hattına yayılan savaş, 2014'te Rusya yanlısı bir devlet başkanının sokak gösterilerinin ardından görevden alınmasıyla patlak verdi.

Rusya, bu duruma hiçbir zaman kabul etmediği bir askeri müdahaleyle karşılık verdi.

Kremlin, Batılı ülkelerin sınırı geçen büyük silahları belgelemesine rağmen Ukrayna'ya yönelik silah transferini sürekli olarak reddetti.

Buna, 2014 yılında bir sivil uçağı düşüren ve bir gemideki 298 kişinin tamamının ölümüne neden olan paletli araca monte edilen uçaksavar füze sistemi de dahil.

Aksine Rus yetkililer, Batılı hükümetleri, ABD'nin anti-tank Javelin füzeleri tedariki ve çatışmada geçen ay ilk kez kullanılan Türk üretimi Bayraktar SİHA'larının tedariki de dahil olmak üzere Kiev yönetimine askeri destek verip çatışmayı körüklemekle suçladı.

Çatışmada sonbaharda yeniden alarm zilleri çalmaya başladı.

Sosyal medyada yayınlanan uydu görüntüleri ve fotoğrafları, Rus tanklarının ve diğer zırhlı araçların Ukrayna sınırına yakın olduğunu ortaya koydu. Bu, doğrudan işgal korkusunu da artırdı.

İngiltere merkezli araştırma kurumu olan Conflict Armament Research (CAF) tarafından yürütülen araştırma, büyük ölçüde en temel ancak çoğu zaman en ölümcül olan küçük silahlara odaklandı.

Çalışma, silahların Rus askeri envanterinden başka hiçbir yerden gelmemiş olabileceği sonucuna vardı.

Örneğin, Ukrayna ordusunda hiçbir zaman kullanılmayan ve dolayısıyla ayrılıkçı güçler tarafından ele geçirilemeyecek ve kullanılamayacak çeşitli el bombası fırlatıcıları, keskin nişancı tüfekleri ve kara mayınları bulundu.

Araştırma sırasında Rusya yanlısı ayrılıkçıların, özel silahlar kullandıklarını da ortaya koydu.

Araştırmacılar, bir mayınının etkisiz hale getirilmeye çalışıldığında, kara mayınının altına kurulabilen ve bu sırada infilak eden, "taşıma önleyici" ya da bubi tuzağı olarak da isimlendirilen Rus fabrika yapımı cihazları bile belgelediklerini dile getirdi.

Raporda yer alan daha ince detaylı kanıtların, ayrılıkçıların Rusya'dan doğrudan bir destek hattına sahip olduğuna da işaret ettiği değerlendirmesinde bulunuldu.

Dünya genelinde birçok savaşta yaygın olarak kullanılan Kalaşnikof tüfeklerin bileşenlerinde birbiriyle uyuşmayan seri numaralarının olması yaygın bir durum olsa da Ukrayna'ın doğusundaki savaşta durum farklı.

CAF'ın 230 sayfalık raporunda tüfek parçalarının birbiriyle eşleştiği, bir diğer deyişle, bu silahların fabrikadan çıktıktan sonra doğrudan savaş alanına geldiğinin anlaşıldığı kanaati yer aldı.

Çalışmada 2014'ten 2019'a kadar savaş alanlarından ele geçirilen 4 bin 793 adet küçük silah mermisi ve 43 silah da incelendi.

Raporun yayınlanmasının ardından Moskova hükümeti ve Rus silah üreticileri, yorum taleplerini yanıtsız bıraktı.