Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Uzmanlar uyardı: Ukrayna'ya gönderilen silahlar yanlış ellere düşebilir

Access to the comments Yorumlar
 Euronews
Uzmanlar Ukrayna'ya sevkedilen hafif silah ve mühimmatın yanlış ellere düşebileceği uyarısında bulundu
Uzmanlar Ukrayna'ya sevkedilen hafif silah ve mühimmatın yanlış ellere düşebileceği uyarısında bulundu   -   ©  Keith Srakocic/AP

Batılı ülkeler Ukrayna’ya silah ve mühimmat sevkiyatını arttırırken silah tcareti uzmanları ölümcül yardımların yanlış ellere düşebileceği uyarısında bulundu. 

Uzmanlar özellikle Ukrayna'nın 1990'lardan sonra silah kaçakçılığının merkezi haline gelerek yasadışı ticaretle ilgili kaygıları tetikleyen bir geçmişe sahip olduğuna dikkat çekti.

Amerika Birleşik Devletleri merkezli düşünce kuruluşu Stimson Merkezi'nin de mart ayındaki bir raporunda "Ukrayna'ya yönelik silah tedarikinde artış yaşanması anlayışla karşılansa da, bunun orta ve uzun vadedeki güvenlik sonuçlarını dikkate almak akıllıca olacaktır" denildi.

Bir çatışmadaki müttefike yardımcı olmak amacıyla gönderilen silahların öngörülmemiş savaş alanlarında cephenin yolunu bulduğuna defalarca şahit olunduğunu belirten raporda özellikle küçük silahların genellikle Amerikan çıkarlarına ters olan veya sivillerle savaşan grupların eline düştüğünün altı çizildi.

Küçük ve hafif silahlar karaborsaya düşüyor

Sovyetler Birliği'nin yıkılmasının ardından Ukrayna'da depolanan birçok silah başka ülkelere ve dünyanın farklı yerlerindeki çatışma bölgelerine sevkedilmişti.

Ülkedeki silah stokunun yağmalanması 2014'te Kırım'ın Rusya tarafından ilhakını ve ülkenin doğusundaki Donbass'taki iki bölgenin Moskova yanlısı ayrılıkçı gruplarca ele geçirilmesini takiben yeniden başladı. 

Cenevre merkezli Uluslararası ve Kalkınma Çalışmaları Enstitüsü'nün Küçük Silahlar Araştırması'na göre Ukrayna'da 2013-2015 yılları arasında çalınan ya da kaybolan 300 bin hafif silahın yalnızca 4 bini bugüne kadar ele geçirilebildi. 

Araştırmada bu silahların 1990'lardaki gibi uluslararası pazarlara sevkedilmek yerine Ukrayna içindeki karaborsaya düştüğü tespit edildi.

Enstitü'nün araştırmacılarından Matt Schroeder'e göre ülkenin doğusundaki çözümlenmemiş çatışma ve yerel güvenlik koşullarına dair genel endişe, ülkedeki sıradan insanların artan silah talebini açıklayan sebeplerden biri.

Schroeder gelecekte de bu silahların toplanması ve düzgün bir şekilde yok edilmesinde hangi hükümet gelirse gelsin büyük bir zorlukla karşılaşılacağı görüşünde.

Javelin'lerle banka soygunu

24 Şubat'ta Rusya'nın başlattığı işgal girişiminin öncesinde de Amerikan askeri müfettişleri Ukrayna'ya gönderilen silahların denetim düzeyini sorgulamaya başlamıştı.

Sivil Çatışmalar Merkezi'nden (Civic) Anne Shiel, "Ukrayna'ya silah gönderen ABD ya da diğer ülkelerin sivillerin korunması için hangi risk azaltımı ya da denetim adımları attığına dair yeterince şeffaflık yok" sözleriyle kaygılarını dile getirdi.

Civic silah sevkiyatının insan hakları taahhütlerine bağlanması ve teslimattan sonra kullanımının takip altına alınması çağrısında bulunuyor.

Diğer uzmanlar ise çatışma bölgesinde silahların takibinin imkansız olduğu görüşünde. 

Belçika’daki Flaman Barış Enstitüsü Direktörü Nils Duquet Ukrayna'da şu anda özellikle küçük ve hafif silah sayısında büyük artış yaşandığını ve bunun büyük riskleri beraberinde getirdiğini kabul ediyor. Ancak Duquet "Savaş içinde gerçekten silah kontrolü yapılabileceğini düşünmek bir hayal. Birçok silahın resmi güçlere geri dönmediğini ve o bölgelerde yıllarca kalmaya devam ettiğini biliyoruz" diyerek durum tespitinde bulundu. 

Ukrayna'daki durumu Yugoslavya ile karşılaştıran Duquet, "Yugoslavya'ya bakın, bazı başarılar elde edildi ama bu silahlar Avrupa'nın diğer bölgelerine kaçırıldı" dedi.

AFP haber ajansında konuşan ve ismi gizli tutulan kıdemli bir Fransız askeri yetkili ise "Bir gün Javelin'lerle banka soygunu yapıldığını görürsek o zaman durumun vehametini anlarız" ifadeleriyle ortaya çıkabilecek tehlikelere işaret etti.