Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

NASA araba büyüklüğündeki aracı asteroite çarpacak, Hera 'suç mahallini' inceleyecek

Access to the comments Yorumlar
 Sertaç Aktan
DART görevi
DART görevi   -   ©  NASA

NASA, araba büyüklüğünde bir uzay aracı olan DART'ı kasıtlı olarak bir asteroide çarptıktan sonra, "olay mahallini" araştırmak ve Dünya'ya potansiyel tehlike oluşturan yıkıcı uzay kayalarının sırlarını ortaya çıkarmak için Avrupa Uzay Ajansı'nın Hera görevi devreye girecek. 

NASA'nın Çift Asteroid Yönlendirme Testi (DART), yörüngesini biraz değiştirmeyi umarak pazartesi gecesi asteroit uydusu Dimorphos ile çarpışmayı hedefliyor. Çarpışma Türkiye saati ile salı gece 02:14'te gerçekleşecek.

Dimorphos 11 milyon kilometre uzaklıkta ve Dünya için herhangi bir tehdit oluşturmazken, bu görev, dünyanın bir gün bir asteroidi rotasından saptırmak zorunda kalması ihtimaline yönelik bir test çalışması.

Dünyanın dört bir yanındaki gökbilimciler, DART'ın etkisini izleyecek ve görevin testi geçip geçmediğini görmek için etkisi yakından takip edecek.

Ardından Avrupa Uzay Ajansı'nın, adını antik Yunan tanrıların kraliçesinden alan Hera misyonu, onun izinden gidecek.

Hera uzay aracının da Ekim 2024'te fırlatılması planlanıyor ve DART'ın asteroit üzerindeki kesin etkisini ölçmek için 2026'da Dimorphos'a varması hedefleniyor.

'Yeni Dünya'

ESA'nın Hera görev yöneticisi Ian Carnelli, uzayda birlikte hızla ilerlerken daha büyük bir asteroid Didymos'un yörüngesinde dönen Dimorphos'un yalnızca "gezegensel bir savunma deneyi için mükemmel bir test fırsatı değil, aynı zamanda tamamen yeni bir ortam" sağladığını söyledi.

Hera, asteroitin şeklini, kütlesini, kimyasal bileşimini ve daha fazlasını ölçmek için kameralar, spektrometreler, radarlar ve hatta ekmek kızartma makinesi boyutunda nano uydularla donatılacak.

NASA'dan Bhavya Lal, bu tür asteroitlerin boyutunu ve bileşimini anlamanın kritik derecede önemli olduğunu söyledi.

Bu hafta Paris'teki Uluslararası Astronomi Kongresi'ne, "Bir asteroit, örneğin gevşek çakıllardan oluşuyorsa, onu bozmaya yönelik yaklaşımlar, metal veya başka bir tür kayadan oluşan asteroitlere yönelik yaklaşımlardan farklı olabilir." dedi.

Hera misyonu baş araştırmacısı Patrick Michel, "Dimorphos hakkında o kadar az şey biliniyor ki, bilim insanları pazartesi günü halkla aynı anda 'yeni bir dünya' keşfedecekler" dedi.

Ryugu asteroiti bir sıvı gibi davrandı

Michel, "Asteroitler sıkıcı uzay kayaları değil - çok heyecan verici çünkü büyüklük, şekil ve kompozisyon bakımından çok çeşitliler ve yüzeye dokunmadığınız sürece mekanik tepkiyi bilemezsiniz. Dünya'ya kıyasla düşük yerçekimine sahip oldukları için, oradaki madde beklenenden tamamen farklı davranabilir." dedi.

Örneğin, bir Japon sondası 2019'da Ryugu asteroitinin yüzeyine küçük bir patlayıcı bıraktığında, iki veya üç metrelik bir krater oluşturması bekleniyordu. Bunun yerine, 50 metrelik bir delik açtı çünkü gerekli direncin olmadığı görüldü. 

Michel, "Yüzey, katı bir kayadan ziyade neredeyse bir sıvı gibi davrandı" diyor. 

İkili sistemler bilinen tüm asteroitlerin yüzde 15'ini oluşturuyor

Hera misyonunun Dimorphos'u test etmesinin bir yolu yüzeyine bir nano-uydu yerleştirmek olacak.

Dimorphos ve Didymos gibi ikili sistemler, bilinen asteroitlerin yaklaşık yüzde 15'ini temsil ediyor.

160 metre çapıyla yaklaşık Giza Büyük Piramidi büyüklüğünde olan Dimorphos aynı zamanda şimdiye kadar incelenen en küçük asteroit olacak.

Michel, DART'ın etkisini öğrenmenin sadece gezegen savunması için değil, aynı zamanda çoğu kozmik cismin çarpışmalar yoluyla oluştuğu ve şimdi kraterlerle dolu olduğu Güneş Sistemimizin tarihini anlamak için de önemli olduğunu söyledi.