İranlı yetkililer, ülke genelindeki protestolara yönelik baskıyı artırdı. Eylemcileri 'terörist' olmakla suçladı.
İran’ın baş adli tabibi, ülkedeki gösteriler sırasında hayatını kaybedenlerin ölümünden "teröristleri" sorumlu tuttu. Adli tıp incelemelerinin, bazı kurbanların "boğazlarının kesildiğini", bazılarının ise av tüfekleriyle çok yakın mesafeden vurulduğunu ortaya koyduğunu öne sürdü.
Yüksek Yargı Konseyi toplantısında bir dizi cinayeti ayrıntılarıyla anlatan İran Adli Tıp Kurumu Başkanı Abbas Mescedi-Arani, çok sayıda kişinin bıçaklar ve çift kırma av tüfekleriyle öldürüldüğünü söyledi.
Mescedi-Arani, "Av tüfeği atışları boyun bölgesine o kadar yakın mesafeden yapılmış ki, fişeklerin plastik tapaları kurbanların boğazlarında kalmış," dedi.
Yetkili, bazı yaraların çatılardan verilmiş gibi göründüğünü, bunun da "teröristlerin" kalabalıkların üzerinde konumlandığını düşündürdüğünü iddia etti.
Bu iddialar bağımsız fotoğraf ya da adli kanıtlarla desteklenmedi. Euronews, söz konusu iddiaları bağımsız olarak doğrulayamadı.
Protestoların suç kapsamına alınması
Bu açıklamalar, hükümetin hukuki yaklaşımındaki bir değişimin ardından geldi. İran Adalet Bakanı, çarşamba günü gazetecilere yaptığı açıklamada, 8 Ocak’tan sonra sokakta bulunmanın tek başına suç sayıldığını söyledi.
Söz konusu tarih, ülke dışında yaşayan İran’ın son şahının sürgündeki oğlu Rıza Pehlevi’nin yaptığı protesto çağrısının ardından bir dönüm noktası olarak görülüyor.
Bakan, bu tarihten sonra durumun “protesto”dan “iç çatışma”ya dönüştüğünü savunarak, o tarihten bu yana gözaltına alınan herkesin “kesinlikle suçlu” olduğunu ileri sürdü.
İran Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyin Muhsini Ejei ise hızlı ve “kararlı” adımlar atılması çağrısında bulunarak, kundaklama ya da kafa kesme suçlamalarıyla karşı karşıya olanlara “hiçbir müsamaha gösterilmeyeceğini” vurguladı.
Ejei, X platformunda yaptığı açıklamada, “Bu dosyalar gecikmeyle ele alınırsa caydırıcı etkilerini kaybeder," dedi.
"İsyan unsuru" olarak tanımlanan kişilerin yalnızca ağır hukuki cezalarla karşılaşmaması, aynı zamanda kamu mallarına verilen zararları da tazmin etmeye zorlanması gerektiğini ekledi.
Resmi anlatı ve açıklamalar, uluslararası insan hakları örgütlerinden gelen raporlarla keskin bir tezat oluşturuyor. Bu kuruluşlar, 28 Aralık’ta ağır ekonomik kriz ve siyasi baskıların tetiklediği protestoların başlamasından bu yana 2 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini tahmin ediyor.
İran içindeki kaynaklar, Euronews’e yaptıkları açıklamalarda, can kaybının çok daha yüksek olabileceğinden endişe edildiğini belirtti.
Kaynaklara göre, Tahran yönetiminin son günlerde gösterilere yönelik şiddetli baskıyı daha da artırmasıyla, 15 bine kadar İranlının öldürülmüş olabileceği öne sürülüyor.
Hükümetin iddialarının bağımsız şekilde doğrulanması ise neredeyse imkânsız olmaya devam ediyor.
İran hükümeti, internet erişimi ve telefon iletişimini sistematik biçimde kısıtlıyor.
Eleştirmenlere göre bu adım, gerçek zamanlı bilgilerin yayılmasını engellemeyi ve devlet şiddetinin gerçek boyutunu gizlemeyi amaçlıyor.