İtalyan savunma şirketi, Londra'nın 1 milyar sterlinlik ihaleyi onaylamasını bekliyor. Ancak Starmer hükümeti, savunma harcamaları nedeniyle 28 milyar sterlinlik açık riskiyle karşı karşıya olduğu için süreci erteliyor.
İtalyan savunma şirketi Leonardo, İngiltere hükümetinin helikopter üretimi için 1 milyar sterlinlik (1,35 milyar euro) sözleşmeyi imzalamaması durumunda, ülkenin Yeovil kentindeki 3 binden fazla çalışanı olan fabrikasını kapatabileceği konusunda uyarıda bulundu.
The Telegraph gazetesi tarafından görülen ve İngiltere Savunma Bakanı John Healey'e hitaben yazılan mektupta, Leonardo CEO'su Roberto Cingolani, Londra'nın anlaşmayı onaylamaması halinde grubun ülkedeki tüm varlığını yeniden değerlendirebileceğini belirtti.
İtalyan savunma şirketi, Londra tarafından 2024 yılında "Yeni Orta Sınıf Helikopter" (NMh) programı kapsamında açılan ihale için teklif sunan tek şirket olmuştu. Buna rağmen, Starmer hükümetinin savunma harcamalarını gözden geçirmesi nedeniyle ihalenin sonuçlandırılması yaklaşık bir yıldır askıda bekliyor.
Londra, savunma bütçesini 2035 yılına kadar gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYH) yüzde 3,5'ine çıkarma sözü verdi. Ancak ordu komutanları, harcamalardaki artışın dört yıl içinde 28 milyar sterlinlik (32 milyar euro) bir delik oluşturabileceği konusunda uyardı. Bu nedenle, askeri harcama planlaması en az 2026 baharına kadar ertelenmiş durumda.
İngiltere Hava Kuvvetleri Komutanı Richard Knighton pazartesi günü yaptığı açıklamada, "Savunma yatırımları planı tamamlandığında, bu programın devam edip etmeyeceğine ve hangi ölçekte olacağına karar verilecek," dedi.
Leonardo'nun İngiltere'deki tesislerinde toplamda yaklaşık 8 bin 500 personeli bulunuyor. Helikopter üretimine odaklanan Yeovil fabrikasında ise yaklaşık 3 bin 300 kişi çalışıyor. Bu rakama, doğrudan grubun üretimine bağlı olan tedarikçi şirketlerde çalışan binlerce kişi dahil değil.
Liberal Demokrat Milletvekili Adam Dance'e göre, sadece Yeovil tesisinin yerel ekonomiye yıllık katkısı yaklaşık 320 milyon sterlin (yaklaşık 370 milyon euro).
Cingolani, kasım ayında yaptığı açıklamada, Leonardo'nun on yılı aşkın süredir İngiltere hükümetinden bir sözleşme alamadığını ve sipariş gelmemesi durumunda Yeovil fabrikasını elde tutup tutmamayı değerlendirmek zorunda kalacaklarını belirtmişti. Cingolani yatırımcılarla yaptığı toplantıda, "Yeovil'i sonsuza kadar sübvanse edemeyiz. 14 yıldır İngiliz hükümetinden sözleşme alamıyoruz," ifadelerini kullanmıştı.
İngiliz hükümeti, anlaşmanın Londra'nın öncelikleri arasında olduğunu belirterek İtalyan şirketi teskin etmeye çalıştı. Savunma Tedarikinden Sorumlu Bakan Luke Pollard, "Leonardo, Savunma Bakanlığı için önemli bir stratejik ortak olmaya devam ediyor. Bu konu öncelik listemde yer alıyor," dedi ve şirketle yapılan görüşmelerin "yapıcı" olduğunu ekledi.
NMh ihalesinde Leonardo, İngiltere'ye hem özel kuvvetler operasyonlarına hem de insani yardım görevlerine uygun bir destek sistemi olan AW149 helikopterinin üretimini teklif etti. Bu hava aracının, Kraliyet Hava Kuvvetleri'nin (RAF) artık eskimiş olan Puma helikopterlerinin yerini alması öngörülüyor. AW149 hali hazırda Mısır, Polonya ve Tayland tarafından kullanılıyor.
Leonardo, sözleşmenin imzalanması için son tarih olarak Mart 2026'yı işaret etti.
Geçtiğimiz yılın mart ayında, Türkiye merkezli makine imalat ve savunma şirketi Baykar Teknoloji ile İtalya merkezli çok uluslu havacılık ve savunma şirketi Leonardo arasında, Perşembe günü kurumun Roma'daki genel merkezinde, beş yıl süreyle ortaklık anlaşmasına varıldığı duyuruldu.
Baykar'ın yayınladığı açıklamada görüşlerine yer verilen Selçuk Bayraktar, "Leonardo’nun dünyaca bilinen C4I sistemleri ve yapay zeka teknolojileri konusundaki güçlü temeli, bu iş birliğinin etkisini daha da artırıyor. Leonardo’yla kurduğumuz bu stratejik ortaklık, teknoloji ayak izimizi genişletmemizde ve küresel varlığımızı güçlendirmemizde de önemli bir kilometre taşı," dedi.